ΗΠΑ: Σάλος με το σχέδιο για ζωντανή μετάδοση εκτέλεσης – Ποιος είναι ο θανατοποινίτης και πότε έχει προγραμματιστεί

Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης

Προσθήκη του VoiceNews στην Google

Έντονες αντιδράσεις στις ΗΠΑ και διεθνώς έχει προκαλέσει η πρόθεση του υπουργού Άμυνας, Πιτ Χέγκσεθ, να μεταδοθεί ζωντανά η εκτέλεση θανατοποινίτη από στρατιωτικό εκτελεστικό απόσπασμα. Σύμφωνα με δημοσίευμα του BBC, το Πεντάγωνο αναφέρει ότι ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει ήδη εγκρίνει τη μετάδοση, προκαλώντας αντιδράσεις από νομικούς, οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και στελέχη των Δημοκρατικών.

Η εκτέλεση αφορά τον Νιντάλ Μάλικ Χασάν, πρώην ψυχίατρο του αμερικανικού στρατού, ο οποίος καταδικάστηκε σε θάνατο για την επίθεση του 2009 στο Φορτ Χουντ του Τέξας, όπου σκότωσε 13 άοπλους στρατιώτες μέσα σε πολυσύχναστο ιατρικό κτίριο. Ο ίδιος έχει ομολογήσει την πράξη του και πλέον είναι παραπληγικός.

Η εκτέλεση έχει προγραμματιστεί για τις 3 Δεκεμβρίου στο Φορτ Χουντ. Εφόσον πραγματοποιηθεί, θα πρόκειται για την πρώτη στρατιωτική εκτέλεση με εκτελεστικό απόσπασμα από το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, αλλά και για μια πρωτοφανή εξέλιξη ως προς τη δημόσια προβολή της.

Αντιδράσεις για μια πρωτοφανή απόφαση

Ο δικηγόρος Τζον Μιλς, ο οποίος εκπροσωπεί θανατοποινίτες, εκτιμά ότι μια τέτοια μετάδοση θα αποτελούσε την πρώτη δημόσια εκτέλεση στις ΗΠΑ εδώ και σχεδόν έναν αιώνα. Χαρακτήρισε την απόφαση πρωτοφανή για τη σύγχρονη εποχή, επισημαίνοντας ότι εγείρει σοβαρά ερωτήματα και κινείται σε αβέβαιο νομικό έδαφος.

Από την πλευρά του, το Γραφείο του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο ότι μια ζωντανή μετάδοση θα ισοδυναμούσε με δημόσια εκτέλεση και θα παραβίαζε, όπως υποστηρίζει, την απόλυτη απαγόρευση των βασανιστηρίων.

Σφοδρή ήταν και η αντίδραση του Δημοκρατικού γερουσιαστή Κρις Μέρφι, ο οποίος χαρακτήρισε την ιδέα «αποκρουστική» σε συνέντευξή του στο CNN. Μάλιστα, συνέκρινε το ενδεχόμενο με εκτελέσεις που πραγματοποιεί η τρομοκρατική οργάνωση Ισλαμικό Κράτος.

Παράλληλα, χρήστες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης κατηγορούν τον Χέγκσεθ ότι επιχειρεί να μετατρέψει την εκτέλεση σε δημόσιο θέαμα. Άλλοι επισημαίνουν ότι ακόμη και οι καταδικασμένοι Ναζί στις δίκες της Νυρεμβέργης δεν εκτελέστηκαν δημόσια, εκφράζοντας ανησυχίες ότι μια τέτοια πρακτική θα έφερνε τις ΗΠΑ στην ίδια κατηγορία με χώρες όπου έχουν καταγραφεί δημόσιες εκτελέσεις, όπως το Ιράν και το Αφγανιστάν.

Την αντίθεσή του εξέφρασε και ο αρχιεπίσκοπος Πολ Κόουκλι, επικεφαλής της Διάσκεψης των Καθολικών Επισκόπων των ΗΠΑ. Σε ανακοίνωσή του καταδίκασε τα σχέδια για τη ζωντανή μετάδοση της εκτέλεσης, κάνοντας λόγο για «βάρβαρη προώθηση μιας κουλτούρας θανάτου» και ζητώντας να επανεξεταστεί η απόφαση.

Χέγκσεθ: «Ο κόσμος πρέπει να καταλάβει τις συνέπειες»

Ο Αμερικανός υπουργός Άμυνας φαίνεται να αντιμετωπίζει την εκτέλεση ως μέσο παραδειγματισμού. «Ο κόσμος πρέπει να καταλάβει ότι υπάρχουν σοβαρές συνέπειες για τέτοιου είδους πράξεις», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Πιτ Χέγκσεθ.

Σε συνέντευξή του στο συντηρητικό τηλεοπτικό δίκτυο Real America’s Voice, ανέφερε ότι ο Χασάν θα αντιμετωπίσει εκτελεστικό απόσπασμα στρατιωτών, προσθέτοντας ότι αυτή είναι η τιμωρία που αρμόζει στην περίπτωσή του.

Όταν ρωτήθηκε αν ο θανατοποινίτης είχε εκφράσει κάποια τελευταία επιθυμία ή αν είχε επικοινωνήσει με τον πρόεδρο Τραμπ, ο Χέγκσεθ απάντησε: «Δεν με απασχολεί. Θα τον δούμε στις 3 Δεκεμβρίου».

Ωστόσο, ακόμη και ένας από τους ανθρώπους που επέζησαν από την επίθεση του 2009 διαφωνεί με τη δημόσια μετάδοση της εκτέλεσης.

Ο πρώην λοχίας του αμερικανικού στρατού Αλόνζο Λάνσφορντ δέχθηκε επτά σφαίρες κατά τη διάρκεια της επίθεσης, αλλά επέζησε. Όπως δήλωσε στο BBC, υποστηρίζει την εκτέλεση του Χασάν από εκτελεστικό απόσπασμα, θεωρώντας ότι η μέθοδος αυτή αρμόζει στα εγκλήματά του. Δεν θεωρεί, όμως, ότι θα έπρεπε να υπάρχει ανεμπόδιστη πρόσβαση στη ζωντανή μετάδοση για όλους, καθώς φοβάται ότι κάτι τέτοιο θα μπορούσε να στείλει λάθος μήνυμα, ιδιαίτερα στους νέους.

Αντίθετα, θεωρεί ότι οι οικογένειες των θυμάτων και οι επιζώντες θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να παρακολουθήσουν τη διαδικασία χωρίς λογοκρισία. Ο ίδιος σκοπεύει να παρευρεθεί στην εκτέλεση, δηλώνοντας: «Θέλω να ξέρει ότι απέτυχε. Εγώ είμαι ακόμα εδώ».

Το νομικό εμπόδιο που μπορεί να ανατρέψει τα σχέδια

Παρά τις ανακοινώσεις, η πραγματοποίηση της εκτέλεσης δεν θεωρείται δεδομένη. Σύμφωνα με τον δικηγόρο του Χασάν, η διαδικασία προσφυγών δεν έχει ολοκληρωθεί. Ο καταδικασμένος ενδέχεται, επίσης, να ζητήσει από ομοσπονδιακό δικαστήριο την επανεξέταση της καταδίκης και της ποινής του, κάτι που θα μπορούσε να οδηγήσει σε αναστολή της εκτέλεσης.

Ο Τζον Μιλς δήλωσε ότι θα του προκαλούσε έκπληξη αν η εκτέλεση πραγματοποιούνταν τελικά. Κατά την εκτίμησή του, η επιδίωξη ζωντανής μετάδοσης αποτελεί προσπάθεια της κυβέρνησης Τραμπ να προσελκύσει την προσοχή της κοινής γνώμης, χωρίς να είναι βέβαιο ότι θα πραγματοποιηθεί ή ότι θα προσφέρει οποιαδήποτε αίσθηση δικαιοσύνης.

Η στρατιωτική νομοθεσία προβλέπει συγκεκριμένες διαδικασίες για την εκτέλεση θανατικών ποινών, μεταξύ των οποίων προεδρική έγκριση και δικαστική επανεξέταση. Παράλληλα, ο Κανονισμός 190-55 του αμερικανικού στρατού επιτρέπει την παρουσία μόνο συγκεκριμένων κατηγοριών προσώπων, όπως δημοσιογράφων και συγγενών, ενώ απαγορεύει την παρακολούθηση από άτομα κάτω των 18 ετών.

Η καθηγήτρια Νομικής του Πανεπιστημίου Φόρνταμ, Ντέμπορα Ντίνο, ειδική σε ζητήματα εκτελέσεων, σημείωσε ότι στις ΗΠΑ δεν έχει πραγματοποιηθεί ποτέ εκτέλεση σε ζωντανή διαδικτυακή μετάδοση. Όπως εξήγησε, μια τέτοια πρακτική θα επέβαλλε ένα επίπεδο διαφάνειας που η χώρα δεν έχει γνωρίσει μέχρι σήμερα, ενώ θα έθετε επιπλέον ερωτήματα, μεταξύ άλλων για τον ηλικιακό περιορισμό των θεατών.

Η ίδια ανέφερε ότι περισσότεροι από τους μισούς Αμερικανούς εξακολουθούν να υποστηρίζουν τη θανατική ποινή, αν και το ποσοστό εμφανίζει πτωτική τάση. Μια ζωντανή μετάδοση θα μπορούσε, θεωρητικά, να παρουσιάσει στο κοινό τι ακριβώς συνεπάγεται η εφαρμογή της συγκεκριμένης ποινής.

Οι τελευταίες στρατιωτικές εκτελέσεις στις ΗΠΑ

Οι δημόσιες εκτελέσεις παραμένουν εξαιρετικά σπάνιες διεθνώς. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται στο δημοσίευμα, το 2025 πραγματοποιήθηκαν περισσότερες από 2.700 εκτελέσεις σε 17 χώρες, ενώ δημόσιες εκτελέσεις καταγράφηκαν μόνο στο Ιράν και στο Αφγανιστάν.

Στις ΗΠΑ, η τελευταία στρατιωτική εκτέλεση πραγματοποιήθηκε το 1961, όταν Αμερικανός στρατιώτης απαγχονίστηκε μετά την καταδίκη του για τον βιασμό ενός 11χρονου κοριτσιού στην Αυστρία. Η εκτέλεση είχε εγκριθεί από τον τότε πρόεδρο Ντουάιτ Αϊζενχάουερ, παρά το αίτημα της οικογένειας του θύματος προς τον διάδοχό του, Τζον Φ. Κένεντι, να του απονεμηθεί χάρη.

Η τελευταία εκτέλεση Αμερικανού στρατιώτη από εκτελεστικό απόσπασμα έγινε τον Ιανουάριο του 1945, κατά τους τελευταίους μήνες του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Τότε, ο στρατιώτης Έντι Σλόβικ, ο οποίος είχε καταδικαστεί για λιποταξία, εκτελέστηκε με πυροβολισμό.

Η υπόθεση Χασάν επαναφέρει, έτσι, στο προσκήνιο όχι μόνο τη συζήτηση για τη θανατική ποινή, αλλά και ένα κρίσιμο ερώτημα: μέχρι ποιο σημείο μπορεί μια εκτέλεση να μετατραπεί σε δημόσιο θέαμα και ποια νομικά όρια θα έπρεπε να τη διέπουν;