Βρετανία–Ισραήλ: Το προξενείο μένει, αλλάζει όμως μορφή η βρετανική παρουσία στην Ιερουσαλήμ

Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης

Προσθήκη του VoiceNews στην Google

Σε μια συμβιβαστική λύση της τελευταίας στιγμής κατέληξαν Ισραήλ και Βρετανία για το μέλλον της βρετανικής διπλωματικής παρουσίας στην Ανατολική Ιερουσαλήμ, αποτρέποντας το οριστικό κλείσιμο του ιστορικού προξενικού κτηρίου. Από σήμερα, 8 Οκτωβρίου 2026, το βρετανικό Γενικό Προξενείο παύει να λειτουργεί με την έως τώρα μορφή του και μετατρέπεται σε «UK Mission, Jerusalem».

Η εξέλιξη έρχεται έπειτα από εβδομάδες έντονης διπλωματικής κινητικότητας, καθώς η απόφαση του Ισραήλ να περιορίσει τη βρετανική παρουσία είχε προκαλέσει σημαντική ένταση στις σχέσεις των δύο χωρών.

Η ισραηλινή απόφαση και η σύγκρουση για τους εποικισμούς

Η αρχική απόφαση της ισραηλινής κυβέρνησης είχε ληφθεί στις 8 Σεπτεμβρίου, ως απάντηση στα μέτρα που ανακοίνωσε η κυβέρνηση των Εργατικών στο Λονδίνο σχετικά με το εμπόριο προϊόντων που προέρχονται από ισραηλινούς εποικισμούς στη Δυτική Όχθη.

Η βρετανική πλευρά είχε παρουσιάσει τους περιορισμούς ως αντίδραση στη συνεχιζόμενη επέκταση των εποικισμών, αλλά και στην αύξηση των περιστατικών βίας από εποίκους εναντίον Παλαιστινίων.

Παράλληλα, στις 8 Σεπτεμβρίου, δώδεκα ευρωπαϊκές και δυτικές χώρες, μεταξύ τους η Βρετανία, ο Καναδάς, η Γαλλία, η Ισπανία, η Δανία, η Ιρλανδία, η Φινλανδία, η Νορβηγία, η Ισλανδία, η Πολωνία, η Πορτογαλία και η Σουηδία, ανακοίνωσαν ότι προτίθενται είτε να προχωρήσουν σε εθνικούς εμπορικούς περιορισμούς είτε να στηρίξουν αντίστοιχα ευρωπαϊκά μέτρα για τα προϊόντα των εποικισμών.

Ορισμένες χώρες είχαν ήδη κινηθεί προς αυτή την κατεύθυνση. Ιρλανδία, Ισπανία, Ολλανδία, Νορβηγία και Βέλγιο είχαν προωθήσει ή εξετάσει αντίστοιχα μέτρα.

Το Ισραήλ δεν περιορίστηκε, ωστόσο, μόνο στο προξενείο. Παράλληλα αποφάσισε την απομάκρυνση Βρετανών εκπροσώπων από το Διεθνές Κέντρο Υποστήριξης για τη Γάζα στην Κιριάτ Γκατ, ενώ τερμάτισε και τη βρετανική συμμετοχή στην εκπαίδευση των δυνάμεων ασφαλείας της Παλαιστινιακής Αρχής στη Ραμάλα. Οι δύο ομάδες έλαβαν προθεσμία επτά ημερών για να αποχωρήσουν.

Η μυστική διπλωματία και η λύση της τελευταίας στιγμής

Τις επόμενες εβδομάδες, οι σχέσεις Λονδίνου και Ιερουσαλήμ παρέμειναν τεταμένες, την ώρα που πίσω από τις δημόσιες δηλώσεις βρίσκονταν σε εξέλιξη παρασκηνιακές διαπραγματεύσεις.

Στις 5 Οκτωβρίου, το Reuters αποκάλυψε ότι ο Βρετανός σύμβουλος εθνικής ασφαλείας Τζόναθαν Πάουελ είχε επισκεφθεί μυστικά το Ισραήλ. Στόχος της επίσκεψης ήταν να αναζητηθεί μια συμφωνία που θα απέτρεπε το πλήρες κλείσιμο του προξενείου.

Οι αρχικές συνομιλίες δεν οδήγησαν σε συμφωνία. Την ίδια περίοδο, βρετανικές διπλωματικές πηγές άφηναν να διαρρεύσει ότι το Λονδίνο εξέταζε ακόμη και το ενδεχόμενο απέλασης 27 Ισραηλινών διπλωματών από την πρεσβεία του Ισραήλ στο Λονδίνο, εφόσον η ισραηλινή πλευρά προχωρούσε τελικά στο κλείσιμο του προξενείου.

Τελικά, η συμφωνία επιτεύχθηκε το βράδυ της 7ης Οκτωβρίου, λίγες μόλις ώρες πριν τεθεί σε εφαρμογή η ισραηλινή απόφαση.

Με βάση τη νέα συμφωνία, το κτήριο δεν κλείνει, αλλά παύει να αποτελεί Γενικό Προξενείο υπό την προηγούμενη μορφή. Από σήμερα λειτουργεί ως «UK Mission, Jerusalem», με αισθητά περιορισμένη στελέχωση και αρμοδιότητες.

Συνολικά, 20 Βρετανοί διπλωμάτες, μεταξύ των οποίων και ο Γενικός Πρόξενος, αποχωρούν από το Ισραήλ. Άλλοι επτά διπλωμάτες παραμένουν στο κτήριο, αναλαμβάνοντας ένα σαφώς πιο περιορισμένο φάσμα δραστηριοτήτων.

Η ισραηλινή κυβέρνηση περιγράφει τη νέα βρετανική παρουσία ως «πολύ περιορισμένη». Το Λονδίνο, από την άλλη, υπογραμμίζει ότι η αποστολή εξακολουθεί να είναι ανεξάρτητη και λειτουργική και ότι το κτήριο δεν παύει να αποτελεί ενεργό σημείο της βρετανικής διπλωματικής παρουσίας στην Ιερουσαλήμ.

Η Βρετανία διατηρεί την παρουσία της στην Ιερουσαλήμ

Ο Βρετανός υπουργός Εξωτερικών Εντ Μίλιμπαντ δήλωσε ότι η νέα αποστολή θα συνεχίσει να παρέχει σημαντικές υπηρεσίες, να συνεργάζεται με τους Παλαιστινίους και να υποστηρίζει τον βρετανικό ρόλο στην προώθηση της λύσης των δύο κρατών.

Έτσι, παρά την υποβάθμιση του καθεστώτος του προξενείου, το Λονδίνο διατηρεί την παρουσία του στην Ιερουσαλήμ, αποφεύγοντας ταυτόχρονα μια πλήρη διπλωματική ρήξη με το Ισραήλ.

Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερο συμβολισμό, καθώς η βρετανική διπλωματική παρουσία στην πόλη έχει ιστορία σχεδόν δύο αιώνων. Το βρετανικό προξενείο εγκαθιδρύθηκε το 1839, αποτελώντας μία από τις παλαιότερες ξένες διπλωματικές παρουσίες στην Ιερουσαλήμ.

Την ίδια ώρα, το Λονδίνο φέρεται να έχει αποφασίσει να μην προχωρήσει προς το παρόν σε αντίποινα κατά Ισραηλινών διπλωματών, αφήνοντας ανοικτό τον δρόμο για περαιτέρω διαπραγματεύσεις σχετικά με το μέλλον της βρετανικής αποστολής.

Το βασικό ερώτημα πλέον αφορά το ποιες ακριβώς προξενικές υπηρεσίες θα εξακολουθήσει να παρέχει η «UK Mission, Jerusalem» και σε ποιον βαθμό θα μπορέσει να διατηρήσει τις αρμοδιότητες που ασκούσε μέχρι σήμερα το Γενικό Προξενείο. Η νέα συμφωνία αποτρέπει το οριστικό κλείσιμο του κτηρίου, αλλά αφήνει ανοιχτό το ζήτημα του πραγματικού εύρους της βρετανικής δραστηριότητας στην Ανατολική Ιερουσαλήμ.