Η θεσμική αντίφαση απέναντι στη σχολική βία: Μεταξύ κυβερνητικών διακηρύξεων και τηλεοπτικής ανοχής

Γράφει η Τίνα Στεργιώτη – MSc Διδακτική / Εκπαιδευτική Πολιτική

Το ζήτημα της ενδοσχολικής βίας και του εκφοβισμού βρίσκεται σταθερά στο επίκεντρο του δημόσιου διαλόγου, με την Πολιτεία να εξαγγέλλει μέτρα καταπολέμησης. Ωστόσο, η αποτελεσματικότητα αυτών των πολιτικών προσκρούει συχνά σε μια βαθιά αντίφαση που αναδεικνύεται μέσα από τον δημόσιο και τηλεοπτικό λόγο.

Από τη μία πλευρά, το Υπουργείο Παιδείας αναπτύσσει ψηφιακές πλατφόρμες, θεσπίζει αυστηρά πρωτόκολλα και, μέσω της εσωτερικής αξιολόγησης των σχολικών μονάδων, προτρέπει την εκπαιδευτική κοινότητα να υλοποιεί άξονες για την πρόληψη και την αντιμετώπιση των φαινομένων βίας. Από την άλλη πλευρά, τηλεοπτικοί σταθμοί πανελλαδικής εμβέλειας –οι οποίοι παραδοσιακά ευθυγραμμίζονται με τη γενικότερη κυβερνητική γραμμή και απολαμβάνουν υψηλά ποσοστά τηλεθέασης– γίνονται συχνά φορείς ρητορικής που κινείται στα όρια του τραμπουκισμού.

Πρόσφατο παράδειγμα αποτελεί η δημόσια τοποθέτηση στην εκπομπή ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΩΡΑ MEGA, τηλεοπτικού σχολιαστή και πρώην στελέχους της ΕΛ.ΑΣ., ο οποίος, με αφορμή το περιστατικό εις βάρος της νηπιαγωγού, δήλωσε on-air πως αν ήταν γονιός «θα της έκανε το μαλλί τσιμέντο». Η συγκεκριμένη αποστροφή δεν συνιστά απλώς μια ατυχή φράση εν τη ρύμη του λόγου, αλλά αποτελεί ευθεία υποκίνηση σε αυτοδικία και προώθηση ενός ακραίου, βίαιου παρεμβατισμού από την πλευρά των γονέων.

Στο σημείο αυτό αποκαλύπτεται το μέγεθος της θεσμικής υποκρισίας. Είναι αδιανόητο από τη μία η Πολιτεία να διατείνεται ότι κόπτεται για την εξάλειψη της βίας στα σχολεία και την ίδια στιγμή, μέσα μαζικής ενημέρωσης με τα οποία διατηρεί προνομιακή σχέση να μεταφέρουν τον εκφοβιστικό λόγο μέσα στα σπίτια των μαθητών.

Όπως έχει επισημάνει επανειλημμένα η Πανελλήνια Ένωση Διευθυντών Σχολικών Μονάδων Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης, ο βίαιος παρεμβατισμός και η αμφισβήτηση του εκπαιδευτικού έργου αποσταθεροποιούν πλήρως το σχολικό περιβάλλον. Οποιοδήποτε παράπτωμα ή κρίση εντός της σχολικής κοινότητας οφείλει να επιλύεται αποκλειστικά και μόνο μέσα από τις προβλεπόμενες θεσμικές οδούς.

Η προσπάθεια των εκπαιδευτικών και των διευθύνσεων των σχολικών μονάδων να διδάξουν στους μαθητές τις αρχές του διαλόγου και της ειρηνικής επίλυσης των διαφορών, υπονομεύεται βάναυσα όταν η τηλεόραση νομιμοποιεί τη χειροδικία και την απειλή.

Η μάχη κατά της σχολικής βίας δεν μπορεί να δίνεται μόνο «στα χαρτιά» και στις εγκυκλίους. Απαιτεί συνέπεια, καθαρές θέσεις και, κυρίως, τον τερματισμό της ανοχής απέναντι σε όσους καλλιεργούν τον εκφοβισμό από θέσεις δημόσιας ισχύος.