Μια πρωτοποριακή επιστημονική μελέτη στο περιοδικό Libyan Studies αποκαλύπτει το εύρος των τεχνικών έργων που πραγματοποίησαν οι Θηραίοι άποικοι στην Απολλωνία, το επίνειο της πλούσιας αρχαίας Κυρήνης στη Λιβύη. Η Κυρήνη, η οποία ιδρύθηκε το 631 π.Χ. και πλούτισε από το εμπόριο και την εξαγωγή του πολύτιμου φυτού σιλφίου, βρισκόταν στην ενδοχώρα. Για την ανάπτυξη της ναυτιλίας της, οι άποικοι αξιοποίησαν μια σειρά από απολιθωμένες αμμοθίνες (kurkar), μετατρέποντάς τες σε ένα υπερσύγχρονο για την εποχή λιμενικό συγκρότημα.
Παρά την παρουσία αλιέων ήδη από τον 8ο αιώνα π.Χ., η περιοχή ήταν εκτεθειμένη σε βόρειους ανέμους και κύματα ύψους άνω των 4 μέτρων. Οι Έλληνες μηχανικοί δεν περιορίστηκαν στα φυσικά αγκυροβόλια, αλλά προχώρησαν σε ριζική αναδιαμόρφωση της ακτογραμμής, λατομώντας απευθείας το πέτρωμα.
Τεχνικά επιτεύγματα: Νεώσοικοι, λατόμευση και παγίδες κυμάτων
Η ερευνητική ομάδα, αξιοποιώντας δεδομένα από τις καταδύσεις του Nic Flemming το 1958-1959 έως και μετρήσεις με drones και υποβρύχιες έρευνες το 2025, κατέγραψε το μέγεθος της ανθρώπινης παρέμβασης. Οι άποικοι αφαιρέσαν περίπου 225.000 κυβικά μέτρα ασβεστόλιθου, τον οποίο χρησιμοποίησαν για την κατασκευή κυματοθραυστών και τειχών.
Δέκα λαξευτοί νεώσοικοι: Στη νησίδα Hammam αποκαλύφθηκαν 10 ράμπες ανέλκυσης τριήρων, μήκους 40 μέτρων η καθμία, με την ιδιομορφία το υψηλότερο άκρο τους να είναι στραμμένο προς το πέλαγος.
Παγίδες κυμάτων: Για την προστασία των εγκαταστάσεων από τη θαλασσοταραχή, κατασκευάστηκαν βαθιές τάφροι και λίθινοι τοίχοι, οι οποίοι απορροφούσαν την ενέργεια των κυμάτων πριν φτάσουν στις λεκάνες ελλιμενισμού — το μεγαλύτερο παρόμοιο σύστημα στη Μεσόγειο.
Σταδιακή ανάπτυξη: Τα έργα εξελίχθηκαν από τον 7ο έως τον 2ο αιώνα π.Χ., περιλαμβάνοντας οχυρώσεις, κρηπιδώματα και την κάλυψη της στρατιωτικής βάσης της Λιβυκής Πεντάπολης.
Η σταδιακή βύθιση λόγω σεισμών και οι σύγχρονες απειλές
Η Απολλωνία βρίσκεται πάνω σε ένα ενεργό τεκτονικό δίκτυο ρηγμάτων. Η μελέτη αποδεικνύει ότι η υποχώρηση του εδάφους κατά περισσότερο από 2,4 μέτρα τα τελευταία 2.500 χρόνια (και συνολικά 3,7–3,8 μέτρα από την αλλαγή της χριστιανικής εποχής) οφείλεται σε σεισμική δραστηριότητα (όπως οι σεισμοί του 262 μ.Χ. και του 4ου αιώνα μ.Χ.) και όχι σε παγκόσμια άνοδο της στάθμης της θάλασσας.
Σήμερα, ο αρχαιολογικός αυτός θησαυρός εκπέμπει σήμα κινδύνου. Εκτός από τη φυσική διάβρωση, υφίσταται ανεπανόρθωτες ζημιές από την παράνομη αλιεία με εκρηκτικά, τη λεηλασία μετά το 2011 και τις καταστροφές της καταιγίδας Daniel το 2023. Οι ερευνητές τονίζουν την επείγουσα ανάγκη ψηφιακής τεκμηρίωσης με φωτογραμμετρία και υποθαλάσσια γεωφυσικά μέσα για τη διάσωση της ιστορικής μνήμης του λιμανιού.
![](https://voicenews.gr/wp-content/uploads/2026/05/our-viber-1.png")
