Γιατί ζαλίζεστε και «όλα γυρίζουν» όταν αλλάζετε πλευρό στο κρεβάτι;

Ο καλοήθης παροξυσμικός ίλιγγος θέσης μπορεί να προκαλεί έντονη αλλά σύντομη αίσθηση περιστροφής – Ποια συμπτώματα χρειάζονται άμεση ιατρική αξιολόγηση

Ένα ξαφνικό αίσθημα ότι «όλα γυρίζουν» όταν αλλάζετε πλευρό στο κρεβάτι είναι κάτι που μπορεί να εμφανιστεί σε αρκετούς ανθρώπους. Μία συχνή αιτία είναι ο καλοήθης παροξυσμικός ίλιγγος θέσης (BPPV), μια διαταραχή του έσω αυτιού που σχετίζεται με τη μετατόπιση μικροσκοπικών κρυστάλλων.

Ο BPPV προκαλεί συνήθως σύντομα επεισόδια περιστροφικού ιλίγγου μετά από συγκεκριμένες κινήσεις του κεφαλιού, όπως το γύρισμα στο πλάι, το ξάπλωμα, το κοίταγμα προς τα πάνω ή το σκύψιμο.

Τι συμβαίνει στο εσωτερικό του αυτιού

Στο έσω αυτί υπάρχουν μικροσκοπικοί κρύσταλλοι ανθρακικού ασβεστίου, οι οποίοι συμμετέχουν στην αντίληψη της βαρύτητας και της κίνησης.

Όταν κάποιοι από αυτούς μετατοπιστούν και εισέλθουν στους ημικυκλικούς σωλήνες, μπορούν να επηρεάσουν την κίνηση του υγρού στο εσωτερικό τους. Έτσι δημιουργούνται λανθασμένα σήματα κίνησης προς τον εγκέφαλο, με αποτέλεσμα να δημιουργείται η αίσθηση ότι περιστρέφεστε εσείς ή το περιβάλλον.

Στις περισσότερες περιπτώσεις δεν εντοπίζεται συγκεκριμένη αιτία για τη μετατόπιση των κρυστάλλων. Ο BPPV μπορεί, ωστόσο, να εμφανιστεί και μετά από τραυματισμό στο κεφάλι.

Πόσο διαρκεί η ζάλη

Στον BPPV, η αίσθηση περιστροφής είναι συνήθως σύντομη και διαρκεί έως περίπου ένα λεπτό, εφόσον το κεφάλι παραμείνει ακίνητο. Μία νέα κίνηση μπορεί να προκαλέσει νέο επεισόδιο.

Μπορεί επίσης να εμφανιστεί ναυτία, ενώ η επαναλαμβανόμενη ζάλη μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο πτώσης.

Αντίθετα, ο συνεχής ίλιγγος που διαρκεί για ώρες και απλώς επιδεινώνεται με την κίνηση δεν αποτελεί το τυπικό μοτίβο του BPPV και χρειάζεται διαφορετική ιατρική αξιολόγηση.

Πότε χρειάζεται άμεση ιατρική βοήθεια

Ο ίλιγγος που συνοδεύεται από νέα νευρολογικά συμπτώματα χρειάζεται επείγουσα ιατρική αξιολόγηση, καθώς μπορεί να συνδέεται με σοβαρότερες καταστάσεις.

Άμεση ιατρική βοήθεια χρειάζεται όταν η ζάλη συνοδεύεται από:

• δυσκολία στην ομιλία,
• αδυναμία ή μούδιασμα στο πρόσωπο, το χέρι ή το πόδι,
• διπλωπία ή απώλεια όρασης,
• νέα δυσκολία στην ορθοστασία ή στο περπάτημα,
• ξαφνικό και έντονο πονοκέφαλο ή πόνο στον αυχένα.

Επίσης, νέα, έντονη και συνεχής ζάλη που συνοδεύεται από εμέτους και δυσκολία στο περπάτημα απαιτεί άμεση ιατρική εκτίμηση. Το ίδιο ισχύει για νέα απώλεια ακοής που εμφανίζεται μαζί με τη ζάλη.

Πώς γίνεται η διάγνωση

Ο γιατρός αξιολογεί το ιστορικό των συμπτωμάτων και μπορεί να πραγματοποιήσει δοκιμασίες θέσης, παρατηρώντας παράλληλα τις κινήσεις των ματιών.

Μία από τις βασικές δοκιμασίες είναι το Dix-Hallpike, κατά την οποία ο ασθενής μετακινείται από την καθιστή στην ύπτια θέση με το κεφάλι σε συγκεκριμένη θέση.

Ανάλογα με τα συμπτώματα, μπορεί να χρειαστεί διαφορετική δοκιμασία για την αξιολόγηση άλλου ημικυκλικού σωλήνα του έσω ωτός.

Πώς αντιμετωπίζεται

Ο BPPV μπορεί να αντιμετωπιστεί με χειρισμούς επανατοποθέτησης, οι οποίοι έχουν στόχο να οδηγήσουν τους μετατοπισμένους κρυστάλλους έξω από τον ημικυκλικό σωλήνα.

Ο χειρισμός Epley χρησιμοποιείται συχνά στην πιο συνηθισμένη μορφή BPPV, ενώ για άλλες μορφές μπορεί να απαιτούνται διαφορετικές τεχνικές.

Η θεραπεία μπορεί να έχει αποτέλεσμα γρήγορα, αν και σε ορισμένες περιπτώσεις χρειάζονται επαναλαμβανόμενες συνεδρίες. Εάν τα συμπτώματα επιμένουν μετά τη θεραπεία, απαιτείται επανεκτίμηση.

Οι ασκήσεις και οι χειρισμοί στο σπίτι καλό είναι να γίνονται αφού έχει επιβεβαιωθεί η διάγνωση από γιατρό και έχει υποδειχθεί η κατάλληλη τεχνική. Ορισμένα προβλήματα στον αυχένα ή την πλάτη και άλλες παθήσεις μπορεί να κάνουν συγκεκριμένους χειρισμούς ακατάλληλους.

Μέχρι να υποχωρήσουν τα συμπτώματα, συνιστάται να σηκώνεστε αργά από το κρεβάτι, να κάθεστε εάν αισθανθείτε ζάλη και να χρησιμοποιείτε επαρκή φωτισμό κατά τις μετακινήσεις σας τη νύχτα. Η οδήγηση πρέπει να αποφεύγεται όσο ο ίλιγγος επηρεάζει την ικανότητά σας.

ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΟ ΑΡΘΡΟ

Πυρκαγιά σε ηλεκτρικό όχημα σε υπόγειο γκαράζ στην Αθήνα.