ΑΠΟ ΤΟ ΚΡΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΗ ΣΕ ΚΡΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΕΡΔΟΣ: Η ΙΔΙΩΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΠΟΥ ΑΠΕΙΛΕΙ ΝΑ ΜΕΤΑΤΡΕΨΕΙ ΤΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΑΓΑΘΑ ΣΕ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑ

Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης

Προσθήκη του VoiceNews στην Google

Η συνεχής μεταφορά δημόσιων λειτουργιών στον ιδιωτικό τομέα ανοίγει ένα κρίσιμο πολιτικό και κοινωνικό ερώτημα: ποιος πρέπει να έχει τον πρώτο λόγο στις βασικές υπηρεσίες και στις υποδομές μιας χώρας; Για όσους υποστηρίζουν ένα ισχυρό και παρεμβατικό κράτος, η απάντηση είναι ξεκάθαρη: το κράτος δεν μπορεί να αντιμετωπίζει κάθε δημόσια υπηρεσία ως οικονομική δραστηριότητα που πρέπει να αποφέρει κέρδος.

Η λογική των ιδιωτικοποιήσεων και των παραχωρήσεων παρουσιάζεται συχνά ως μονόδρομος για μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα, λιγότερο κόστος και καλύτερες υπηρεσίες. Η κριτική απέναντι σε αυτή την προσέγγιση, όμως, εστιάζει στο γεγονός ότι η δημόσια διοίκηση δεν έχει ως μοναδικό κριτήριο το οικονομικό αποτέλεσμα. Ένα δημόσιο νοσοκομείο, οι μεταφορές, η ενέργεια, το νερό, οι υποδομές και οι κρίσιμες υπηρεσίες έχουν κοινωνική και στρατηγική αξία που δεν μπορεί να αποτιμάται αποκλειστικά με όρους κερδοφορίας.

Το ζήτημα γίνεται ακόμη πιο σοβαρό όταν η μεταφορά δραστηριοτήτων σε ιδιώτες αφορά τομείς στους οποίους ο πολίτης δεν έχει πραγματικά τη δυνατότητα να επιλέξει. Όταν μια υπηρεσία είναι απαραίτητη για την καθημερινή ζωή, ο πολίτης δεν λειτουργεί πάντοτε ως «πελάτης» που μπορεί απλώς να στραφεί σε έναν ανταγωνιστή. Γι’ αυτό και η ισχυρή κρατική παρουσία μπορεί να λειτουργεί ως μηχανισμός προστασίας του δημοσίου συμφέροντος, κοινωνικής συνοχής και καθολικής πρόσβασης.

Η συζήτηση, επομένως, δεν είναι απλώς «κράτος ή ιδιώτες». Είναι κυρίως το ερώτημα ποιος αποφασίζει, ποιος ελέγχει και ποιος έχει την τελική ευθύνη όταν μια κρίσιμη υπηρεσία αποτυγχάνει. Ένα κράτος που παραχωρεί ολοένα περισσότερες λειτουργίες του χωρίς ισχυρούς μηχανισμούς ελέγχου κινδυνεύει, σύμφωνα με αυτή την κριτική, να περιορίσει τον ρόλο του από φορέα δημόσιας πολιτικής σε απλό ρυθμιστή μιας αγοράς.

Η υπεράσπιση ενός ισχυρού δημόσιου τομέα δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη υπεράσπιση κάθε προβληματικής κρατικής δομής. Σημαίνει ότι η αποτελεσματικότητα του κράτους πρέπει να βελτιώνεται χωρίς να εγκαταλείπεται η ευθύνη του απέναντι στην κοινωνία. Διαφάνεια, αξιολόγηση, ψηφιοποίηση, έλεγχος της σπατάλης και αξιοκρατία μπορούν να αποτελέσουν εργαλεία αναβάθμισης του Δημοσίου χωρίς να θεωρείται αυτονόητη λύση η μεταφορά της δραστηριότητας στον ιδιωτικό τομέα.

Για τους υποστηρικτές αυτής της προσέγγισης, το κράτος δεν πρέπει να λειτουργεί σαν εταιρεία και ο πολίτης δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται απλώς σαν πελάτης. Υπάρχουν αγαθά και υπηρεσίες που συνδέονται άμεσα με την κοινωνική ασφάλεια, την εθνική ανεξαρτησία και την αξιοπρεπή διαβίωση και για τα οποία η τελική ευθύνη πρέπει να παραμένει δημόσια.

Το πραγματικό διακύβευμα, λοιπόν, δεν είναι αν το Δημόσιο μπορεί να συνεργάζεται με ιδιώτες. Είναι αν, μέσα από αυτή τη συνεργασία, το κράτος παραμένει πραγματικά κυρίαρχο και υπόλογο απέναντι στον πολίτη ή αν σταδιακά μετατρέπεται σε διαχειριστή υπηρεσιών που λειτουργούν με βασικό γνώμονα την οικονομική απόδοση.

Γιώργος Καλτσίδης, πτυχιούχος Λογιστικής & Χρηματοοικονομικής – Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας