«Ψαλίδι» εκατοντάδων δισεκατομμυρίων ή βέτο: Στα άκρα η διαμάχη για τον νέο προϋπολογισμό της ΕΕ

Σε τροχιά επικίνδυνης μετωπικής σύγκρουσης εισέρχονται οι διαπραγματεύσεις για τον επόμενο πολυετή προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Γερμανία, πλαισιωμένη από πέντε ισχυρούς συμμάχους, απειλεί να «τινάξει στον αέρα» τη συμφωνία εάν δεν υπάρξουν δραστικές περικοπές δαπανών εκατοντάδων δισεκατομμυρίων ευρώ.

Η σκληρή στάση που κρατά το μπλοκ των έξι κρατών-μελών φέρνει στο φως τις βαθιές διαιρέσεις της ΕΕ γύρω από τις προτεραιότητες της επόμενης δεκαετίας, θέτοντας παράλληλα σε άμεσο κίνδυνο τους πόρους που κατευθύνονται παραδοσιακά στον αγροτικό τομέα και τις φτωχότερες περιφέρειες.

Η συμμαχία των «6» και η απαίτηση για στροφή στην άμυνα

Η κοινή θέση της Γερμανίας, της Ολλανδίας, της Σουηδίας, της Δανίας, της Αυστρίας και της Φινλανδίας διατυπώνεται με ξεκάθαρο τρόπο σε επιστολή που αποκαλύπτουν οι Financial Times. Οι έξι χώρες, οι οποίες εισφέρουν περίπου το 40% των συνολικών εσόδων του κοινοτικού προϋπολογισμού, ζητούν ριζική αναθεώρηση της αρχιτεκτονικής των δαπανών.

Σύμφωνα με τη συμμαχία, ο προϋπολογισμός της περιόδου 2028-2034 πρέπει να συρρικνωθεί σημαντικά σε σχέση με την πρόταση των περίπου 2 τρισ. ευρώ που έχει καταθέσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Παράλληλα, αξιώνουν τη μεταφορά πόρων από τους παραδοσιακούς τομείς προς:

• Την ενίσχυση της ευρωπαϊκής άμυνας.

• Την προώθηση της καινοτομίας.

• Τη στήριξη των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων απέναντι στον οξύ ανταγωνισμό από την Κίνα και τις ΗΠΑ.

Στο στόχαστρο οι αγροτικές επιδοτήσεις

Η προτεινόμενη ανακατεύθυνση των πόρων στρέφεται ευθέως κατά των αγροτικών επιδοτήσεων και των κονδυλίων για την περιφερειακή συνοχή — τομέων που μέχρι σήμερα απορροφούν περίπου τα δύο τρίτα του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού. Οι ηγέτες των έξι χωρών επιμένουν ότι απαιτούνται ξεκάθαρες επιλογές και γενναίες περικοπές, προειδοποιώντας ότι η ομοφωνία και των 27 κρατών-μελών δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένη.

Το αντίπαλο στρατόπεδο των «17» και η πρόταση για κοινό χρέος

Στον αντίποδα διαμορφώνεται ένα ευρύ μέτωπο 17 χωρών, με πρωτοστάτες την Ισπανία και την Ιταλία. Οι χώρες αυτές ζητούν όχι μόνο τη διατήρηση, αλλά και την αύξηση των κονδυλίων για τη γεωργία και την περιφερειακή ανάπτυξη, πιέζοντας για έναν συνολικό προϋπολογισμό που θα ξεπερνά τα 2 τρισ. ευρώ.

Παράλληλα, ορισμένες από τις χώρες αυτές τάσσονται υπέρ της έκδοσης νέου κοινού ευρωπαϊκού χρέους για τη χρηματοδότηση των αυξημένων αναγκών, μια ιδέα που συναντά την κατηγορηματική άρνηση του Βερολίνου και των συμμάχων του.

Η στάση της Γαλλίας και οι νέοι ευρωπαϊκοί φόροι

Διαφορετική προσέγγιση υιοθετεί η Γαλλία, η οποία υποστηρίζει την αύξηση των δαπανών μέσω της επιβολής νέων ίδιων πόρων σε επίπεδο ΕΕ. Στο πλαίσιο αυτό, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει επεξεργαστεί προτάσεις που θα μπορούσαν να αποφέρουν έως και 60 δισ. ευρώ ετησίως. Μεταξύ των μέτρων περιλαμβάνονται:

• Υψηλότερα έσοδα από την αγορά δικαιωμάτων άνθρακα.

• Δασμοί σε εισαγόμενα προϊόντα υψηλής έντασης άνθρακα.

• Φόρος στα μη ανακυκλωμένα ηλεκτρονικά απόβλητα.

• Ειδικοί φόροι στον καπνό και εισφορά στις μεγάλες επιχειρήσεις.

Ωστόσο, οι σχεδιασμοί αυτοί προσκρούουν στη δυσαρέσκεια πολλών κυβερνήσεων που εμφανίζονται απρόθυμες να μεταβιβάσουν φορολογικές αρμοδιότητες στις Βρυξέλλες, ενώ κοινοτικοί αξιωματούχοι αμφισβητούν αν τα νέα έσοδα θα επαρκούν για την κάλυψη των κενών.

Οδικός χάρτης για συμβιβασμό μέχρι το τέλος του έτους

Το βάρος της γεφύρωσης του χάσματος πέφτει στην Ιρλανδία, η οποία ασκεί την εκ περιτροπής προεδρία της ΕΕ και καλείται να παρουσιάσει μια συμβιβαστική πρόταση έως τα μέσα Οκτωβρίου.

Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, υπογραμμίζει τη δέσμευση των ηγετών να επιτευχθεί ένας συνολικός και ισορροπημένος συμβιβασμός έως το τέλος του έτους. Ωστόσο, με τις θέσεις των δύο πλευρών να παραμένουν διαμετρικά αντίθετες, η μάχη για το ταμείο της ΕΕ αναμένεται να είναι μακρά και σκληρή.

ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΟ ΑΡΘΡΟ

Η Kataib Hezbollah απειλεί την ιρακινή κυβέρνηση αν δεν άρει την απαγόρευση πτήσεων στις ιρανικές αεροπορικές εταιρείες