Ενεργειακός χειμώνας στην Ευρώπη: «Μειώστε την κατανάλωση για όσο χρειαστεί».

Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης

Προσθήκη του VoiceNews στην Google

Χαμηλότερη θέρμανση στα δημόσια κτίρια, τέλος στις θερμάστρες εξωτερικού χώρου, σβηστά φώτα όπου δεν είναι απαραίτητα και περιορισμός της κατανάλωσης στις ώρες αιχμής. Η Ευρώπη δεν βρίσκεται ακόμη μπροστά σε έλλειψη φυσικού αερίου, αλλά η Κομισιόν αρχίζει να ξανανοίγει το εγχειρίδιο της ενεργειακής κρίσης του 2022. Και αυτή τη φορά η προειδοποίηση έρχεται πριν μπει καν ο Οκτώβριος.

Το μήνυμα που έστειλε ο Ευρωπαίος επίτροπος Ενέργειας Νταν Γιόργκενσεν στους υπουργούς Ενέργειας των 27 κρατών-μελών είναι προσεκτικά διατυπωμένο, αλλά δύσκολα παρερμηνεύεται.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση αντιμετωπίζει, όπως αναφέρει, «κρίση τιμών που συνδέεται με κρίση εφοδιασμού» και οι κυβερνήσεις καλούνται να εξετάσουν μέτρα που θα μειώσουν τη ζήτηση φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας «για όσο διάστημα είναι απαραίτητο».

Δεν πρόκειται ακόμη για υποχρεωτικό δελτίο ενέργειας.

Πρόκειται όμως για ένα καθαρό μήνυμα: αν η διεθνής ενεργειακή πίεση συνεχιστεί, η πρώτη γραμμή άμυνας της Ευρώπης θα είναι ξανά η κατανάλωση.

Το πρόβλημα δεν είναι ότι τελειώνει σήμερα το αέριο
Αυτό είναι και το πρώτο στοιχείο που πρέπει να ξεκαθαριστεί.

Η Κομισιόν δεν αναφέρει ότι η Ευρώπη βρίσκεται μπροστά σε άμεσο κίνδυνο να μείνει χωρίς φυσικό αέριο. Η ίδια η επιστολή του Γιόργκενσεν σημειώνει ότι δεν υπάρχει προς το παρόν άμεση απειλή για την ασφάλεια του εφοδιασμού.

Το πρόβλημα βρίσκεται αλλού.
Η σύγκρουση με το Ιράν έχει αναστατώσει τις διεθνείς αγορές πετρελαίου και φυσικού αερίου, έχει περιορίσει τη διαθεσιμότητα φορτίων και έχει εντείνει τον ανταγωνισμό Ευρώπης και Ασίας για LNG.

Η ήπειρος μπορεί λοιπόν να βρει ενέργεια.

Το ερώτημα είναι σε ποια τιμή.

Και όταν εκατοντάδες δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα φυσικού αερίου διαπραγματεύονται σε μια παγκόσμια αγορά όπου κάθε γεωπολιτικό επεισόδιο μπορεί να εκτινάξει τις τιμές, η ενεργειακή ασφάλεια δεν είναι μόνο θέμα φυσικών ποσοτήτων.

Είναι και θέμα του αν νοικοκυριά, επιχειρήσεις και κράτη μπορούν να πληρώσουν τον λογαριασμό.

Οι αποθήκες στο 70,87% λίγο πριν από τον Οκτώβριο
Εδώ βρίσκεται ο αριθμός που εξηγεί μεγάλο μέρος της ανησυχίας.

Στις 27 Σεπτεμβρίου οι αποθήκες φυσικού αερίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση ήταν γεμάτες κατά 70,87%, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Gas Infrastructure Europe.

Το ποσοστό από μόνο του δεν σημαίνει ότι έρχεται έλλειψη.

Δείχνει όμως ότι η Ευρώπη μπαίνει προς τη χειμερινή περίοδο με σαφώς μικρότερο μαξιλάρι από εκείνο που θα επιθυμούσε.

Και οι αποκλίσεις ανάμεσα στις χώρες είναι τεράστιες.

Η Πολωνία βρίσκεται σχεδόν στο 99%, η Ιταλία στο 86,6% και η Γαλλία πάνω από το 82%. Αντίθετα, η Γερμανία βρίσκεται μόλις στο 57,4% και η Ολλανδία περίπου στο 57,5%.

ΕΕ: Προειδοποίηση για νέα κρίση στις τιμές ενέργειας – Τι ζητά από τα κράτη-μέλη

Αυτό σημαίνει ότι ένας βαρύς χειμώνας, μια παρατεταμένη γεωπολιτική κρίση ή μια νέα διαταραχή στις παγκόσμιες ροές LNG δεν θα επηρέαζε όλα τα κράτη με τον ίδιο τρόπο.

Γιατί η Κομισιόν δεν λέει απλώς «γεμίστε τις αποθήκες»
Θα φαινόταν αυτονόητο: αν τα αποθέματα είναι χαμηλότερα, αγοράζεται περισσότερο φυσικό αέριο και οι δεξαμενές γεμίζουν.

Στην πραγματικότητα, αυτή ακριβώς η κίνηση μπορεί να επιδεινώσει το πρόβλημα.

Όταν πολλές ευρωπαϊκές χώρες βγουν ταυτόχρονα στην αγορά και προσπαθήσουν να εξασφαλίσουν μεγάλες ποσότητες LNG σε ένα ήδη στενό διεθνές περιβάλλον, η ίδια η ζήτηση μπορεί να εκτινάξει ακόμη περισσότερο τις τιμές.

Γι’ αυτό η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει πλέον μεγαλύτερη ευελιξία στους στόχους αποθήκευσης και η Κομισιόν ενθαρρύνει τις κυβερνήσεις να αποφύγουν τις αγορές πανικού.

Ήδη από την άνοιξη, μετά την επιδείνωση της κατάστασης στη Μέση Ανατολή, οι Βρυξέλλες είχαν αρχίσει να εξετάζουν εκ νέου εργαλεία της κρίσης του 2022.

Το εγχειρίδιο του 2022 επιστρέφει
Και εδώ αρχίζει η συζήτηση που θα αφορά άμεσα την καθημερινότητα εφόσον η κατάσταση χειροτερέψει.

Η επιστολή Γιόργκενσεν παραπέμπει σε μέτρα που δοκιμάστηκαν κατά την ενεργειακή κρίση του 2022.

Μεταξύ αυτών βρίσκονται ο περιορισμός της θερμοκρασίας στα δημόσια κτίρια, η αποφυγή θέρμανσης εξωτερικών χώρων, το σβήσιμο μη απαραίτητου δημόσιου φωτισμού και η προσπάθεια μεταφοράς μέρους της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας εκτός των ωρών αιχμής.

Για την ώρα, πρόκειται για εθελοντικές και εθνικά σχεδιαζόμενες παρεμβάσεις.

Δεν υπάρχει ευρωπαϊκή εντολή προς τα νοικοκυριά να μειώσουν τη θέρμανσή τους ούτε απόφαση για υποχρεωτικές διακοπές ηλεκτροδότησης.

Αυτό έχει σημασία, γιατί άλλο πράγμα είναι η προετοιμασία και άλλο η ενεργειακή έκτακτη ανάγκη.

Ωστόσο, το γεγονός ότι οι συγκεκριμένες επιλογές επιστρέφουν επίσημα στο τραπέζι πριν από την έναρξη της χειμερινής περιόδου δείχνει το επίπεδο αβεβαιότητας που επικρατεί στις Βρυξέλλες.

Τι υπάρχει στο επόμενο συρτάρι
Υπάρχει όμως και δεύτερο επίπεδο μέτρων.

Τα εθνικά σχέδια έκτακτης ανάγκης μπορούν, εφόσον η κατάσταση γίνει σοβαρότερη, να προβλέψουν διακοπτόμενες συμβάσεις παροχής φυσικού αερίου σε μεγάλους καταναλωτές, αλλαγή καυσίμου σε μονάδες ηλεκτροπαραγωγής και άλλους μηχανισμούς μείωσης της βιομηχανικής κατανάλωσης.

Αυτά δεν αποτελούν σήμερα απόφαση της Κομισιόν.