Η Αρκτική, το Ορμούζ, η Βενεζουέλα και η Κίνα μπαίνουν στο ίδιο αναλυτικό πλαίσιο σε ένα βιβλίο που «προέβλεψε» την επικαιρότητα του 2026. Ο πρώην CEO της ΕΔΕΥ μιλά στο DP για τη νέα αγγλική έκδοση του έργου του και εξηγεί γιατί η ενεργειακή πολιτική πρέπει να ξαναγραφτεί με βάση τους νόμους της φυσικής.
Ενώ οι διεθνείς αγορές ενέργειας ταλανίζονται από διαδοχικά γεωπολιτικά σοκ —από τις κρίσεις στα θαλάσσια στενά μέχρι την αναθεώρηση των αποθεμάτων στη Βενεζουέλα και την Αρκτική— ένα βιβλίο που γράφτηκε παράλληλα με αυτές τις εξελίξεις έρχεται να τις εντάξει σε ένα ενιαίο αναλυτικό πλαίσιο. Ο Γιάννης Μπασιάς, ενεργειακός αναλυτής και πρώην Διευθύνων Σύμβουλος της Ελληνικής Διαχειριστικής Εταιρείας Υδρογονανθράκων (ΕΔΕΥ, σήμερα ΕΔΕΥΕΠ), μιλά στο DP για τη νέα, διευρυμένη αγγλική έκδοση του έργου του, εξηγώντας γιατί η ενεργειακή πολιτική δεν μπορεί πλέον να στηρίζεται σε θεωρητικά μοντέλα, αλλά οφείλει να ακολουθεί τη φυσική, την ενεργειακή πυκνότητα και τα πραγματικά τεχνολογικά χρονοδιαγράμματα.
Η «ανελαστικότητα» ως κλειδί ανάγνωσης της σημερινής κρίσης
Σύμφωνα με τον Γιάννης Μπασιά, η ραχοκοκαλιά της νέας έκδοσης στηρίζεται στην έννοια της ανελαστικότητας των σύγχρονων οικονομικών και ενεργειακών συστημάτων. Όπως εξηγεί, τα συστήματα αυτά δεν λειτουργούν πλέον γραμμικά και δεν επιστρέφουν στην προηγούμενη ισορροπία μετά από μια κρίση. Κάθε διαταραχή —γεωπολιτικό σοκ ή απότομη διακύμανση τιμών— αφήνει μόνιμο αποτύπωμα και δημιουργεί μια νέα κατάσταση ισορροπίας. Αυτή ακριβώς η λογική εξηγεί γιατί το κεφάλαιο της γεωπολιτικής καταλαμβάνει τόσο σημαντικό μέρος του βιβλίου.
Τι αλλάζει στη νέα αγγλική έκδοση
Η αγγλική έκδοση δεν είναι απλή μετάφραση της ελληνικής, αλλά μια ριζικά αναθεωρημένη και διευρυμένη εκδοχή που ενσωματώνει τις ταχύτατες εξελίξεις των τελευταίων ετών. Περιλαμβάνει επικαιροποιημένα επιστημονικά δεδομένα για τη φυσική μεταβλητότητα του κλίματος και την ανθρωπογενή επίδραση, καθώς και ολοκληρωμένη επιχειρηματολογία για το γιατί η ενεργειακή πολιτική οφείλει να βασίζεται σε πραγματικά δεδομένα και όχι σε θεωρητικά μοντέλα.
Στη νέα έκδοση προστίθενται νέα κεφάλαια που καλύπτουν:
- Τα οικονομικά της δέσμευσης άνθρακα (CCUS)
- Την πυρόλυση μεθανίου και το μέλλον του hard carbon και της αμμωνίας
- Την ηλεκτρόλυση υδρογόνου
- Την πυρηνική ενέργεια
- Τις προκλήσεις της αποθήκευσης ενέργειας
Ο Μπασιάς σημειώνει με νόημα ότι πριν από το 2024, εκτός από την επιδοτούμενη δέσμευση άνθρακα και την ηλεκτρόλυση του νερού, όλες οι υπόλοιπες τεχνολογίες θεωρούνταν από τις κυρίαρχες πολιτικές αντιλήψεις σχεδόν «αιρετικές».
Γεωπολιτική: BRICS, Ευρώπη και τα «τρίγωνα ισχύος» της επόμενης δεκαετίας
Το γεωπολιτικό μέρος του βιβλίου διευρύνεται σημαντικά στη νέα έκδοση. Αναλύεται ο κατακερματισμός των διεθνών αγορών, η ανάδυση περιφερειακών οικονομικών μπλοκ —όπως η διεύρυνση των BRICS—, η στρατηγική έκθεση της Ευρώπης και η ιδιαίτερη σημασία της Ανατολικής Μεσογείου.
Ο Μπασιάς υπενθυμίζει ότι είχε μιλήσει ήδη από το 2025 για τα δύο τρίγωνα ισχύος που ενδέχεται να κυριαρχήσουν τη νέα δεκαετία: ΗΠΑ–Ρωσίας–Ευρώπης και Ρωσίας–Κίνας–Ινδίας. Στο βιβλίο περιλαμβάνονται πρόσφατα εμπειρικά δεδομένα από τις απότομες διακυμάνσεις των αγορών, που δείχνουν πώς διαφορετικές περιοχές του πλανήτη προσπαθούν να ισορροπήσουν ανάμεσα στις οικονομικές πιέσεις και στους στόχους αποανθρακοποίησης.
Όταν η επικαιρότητα του 2026 επιβεβαιώνει τη θεωρία
Οι δημόσιες παρεμβάσεις του Μπασιά μέσα στο 2026 —για τις συμφωνίες στην Αρκτική, τις διαδοχικές κρίσεις στα κρίσιμα θαλάσσια στενά και ειδικά στο Ορμούζ, το ενεργειακό δυναμικό της Βενεζουέλας, τις τεχνολογικές μεταβολές στις χώρες του Κόλπου και το Ιράν, αλλά και για τις μεγάλες εμπορικές διαδρομές που βρίσκονται σε κίνδυνο— λειτούργησαν, όπως λέει ο ίδιος, ως μια «ζωντανή», σε πραγματικό χρόνο επιβεβαίωση της μεθοδολογίας του βιβλίου.
Όπως εξηγεί, την ώρα που το χειρόγραφο βρισκόταν στην τελική επιμέλεια, η επικαιρότητα ερχόταν να επαληθεύσει τις αναλύσεις:
- Οι κρίσεις στα θαλάσσια στενά ανέδειξαν πόσο εύθραυστες είναι οι παγκόσμιες εμπορικές διαδρομές και πόσο άμεσα επηρεάζουν το διεθνές ενεργειακό μείγμα.
- Οι συμφωνίες στην Αρκτική και η επανεκτίμηση του δυναμικού της Βενεζουέλας δείχνουν πώς αναδιατάσσεται ο παγκόσμιος χάρτης των αποθεμάτων.
- Οι τεχνολογικές αλλαγές στη Μέση Ανατολή επιβεβαιώνουν ότι οι παραδοσιακοί παραγωγοί εξελίσσονται ταχύτατα για να διατηρήσουν τη γεωπολιτική τους ισχύ.
Για τον Μπασιά, όλα αυτά τα γεγονότα δεν ήταν μεμονωμένα περιστατικά, αλλά οργανικό κομμάτι της ίδιας οικονομικής και γεωπολιτικής μετάβασης που περιγράφει το βιβλίο.
«Η πράσινη μετάβαση δεν διέπεται από συνθήματα, αλλά από νόμους φυσικής»
Στο σημείο αυτό ο Μπασιάς ασκεί ανοιχτή κριτική στον τρόπο με τον οποίο προωθείται η πράσινη μετάβαση, δίνοντας τρία συγκεκριμένα παραδείγματα:
Περικοπές και μηδενικές τιμές (Curtailments): Το φαινόμενο των μηδενικών ή και αρνητικών τιμών ηλεκτρικής ενέργειας λόγω υπερπαραγωγής από ΑΠΕ, όταν δεν υπάρχει επαρκής αποθήκευση, προκαλεί σοβαρή ζημιά σε μικρομεσαίους επενδυτές διεθνώς, χωρίς αντίστοιχο όφελος στο τιμολόγιο του τελικού καταναλωτή.
Υδρογονάνθρακες vs ηλεκτρισμός: Οι υδρογονάνθρακες αποθηκεύονται εύκολα και σε τεράστια κλίμακα· η μαζική αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας παραμένει, αντίθετα, τεχνολογικά και οικονομικά περιορισμένη.
Τεχνολογικές εξαρτήσεις: Ήδη από την ελληνική έκδοση του Απριλίου 2024 είχε επισημανθεί η μεγάλη εξάρτηση της Δύσης από συγκεκριμένες εφοδιαστικές αλυσίδες, κυρίως από την Κίνα, για φωτοβολταϊκά, ηλεκτρικά οχήματα και καταλύτες ηλεκτρόλυσης. Σήμερα, όπως σημειώνει, οι ενεργειακές ανάγκες διευρύνονται δραματικά λόγω των κέντρων δεδομένων παγκοσμίως και της ανάγκης μαζικοποίησης της παραγωγής οπλικών συστημάτων στην Ευρώπη —μιας Ευρώπης που, κατά τον Μπασιά, εμφανίζεται πλέον «κουρασμένη» από τα πρακτικά αποτελέσματα του «πράσινου οράματος».
Στόχος η διεθνής αγορά: think tanks, πανεπιστήμια και αναλυτές ρίσκου
Ερωτηθείς για τις προοπτικές διείσδυσης της αγγλικής έκδοσης στη διεθνή αγορά, ο Μπασιάς εκφράζει την ελπίδα ότι θα είναι ισχυρές, καθώς το βιβλίο προσφέρει μια μη ιδεολογική, βασισμένη σε δεδομένα ανάλυση, απευθυνόμενη σε αναλυτές ρίσκου, διαμορφωτές πολιτικής, επενδυτές και ακαδημαϊκούς που αναζητούν εργαλεία και όχι συνθήματα.
Όπως εξηγεί, το έργο επιχειρεί να καλύψει το κενό ανάμεσα στις θεωρητικές διακηρύξεις και στη σκληρή μακροοικονομική και γεωπολιτική πραγματικότητα. Δεδομένου ότι πρόκειται για εξειδικευμένο σύγγραμμα σε μια αγορά όπου κυριαρχούν μεγάλοι διεθνείς ακαδημαϊκοί εκδοτικοί οίκοι, η επιτυχία του, σύμφωνα με τον ίδιο, θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τη στοχευμένη θεσμική παρουσίασή του σε δεξαμενές σκέψης, ενεργειακά φόρουμ και πανεπιστημιακά τμήματα ενεργειακής οικονομίας.
![](https://voicenews.gr/wp-content/uploads/2026/05/our-viber-1.png")
