ΛΑΥΡΙΟ: ΤΟ ΛΙΜΑΝΙ ΠΟΥ ΔΙΕΚΔΙΚΕΙ ΙΣΡΑΗΛΙΝΟΣ ΟΜΙΛΟΣ ΠΟΛΕΜΙΚΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΟΙ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΑΝΑΒΟΥΝ ΦΩΤΙΕΣ

Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης

Προσθήκη του VoiceNews στην Google

Ένα λιμάνι με σύμβαση παραχώρησης έως το 2062, μια θέση-κλειδί δίπλα στο αεροδρόμιο και απέναντι από τις Κυκλάδες, και έναν υποψήφιο αγοραστή που φτιάχνει πολεμικά σκάφη για το Ισραήλ. Αυτό είναι, σε τρεις γραμμές, το στοίχημα γύρω από το λιμάνι του Λαυρίου — ένα από τα πιο πολυσυζητημένα, αλλά λιγότερο γνωστά στο ευρύ κοινό, «μέτωπα» ιδιωτικοποίησης δημόσιας υποδομής στην Ελλάδα.

Τι διακυβεύεται στο Λαύριο

Το Υπερταμείο προχωρά την πώληση του 51% του Οργανισμού Λιμένος Λαυρίου Α.Ε. (ΟΛΛ), της εταιρείας που έχει το αποκλειστικό δικαίωμα εκμετάλλευσης του τρίτου μεγαλύτερου λιμανιού της Αττικής. Η σύμβαση παραχώρησης με το ελληνικό Δημόσιο έχει διάρκεια 60 ετών και ισχύει μέχρι το 2062, γεγονός που σημαίνει ότι όποιος αναλάβει τον έλεγχο, τον αποκτά για δεκαετίες.

Το Λαύριο δεν είναι ένα οποιοδήποτε λιμάνι. Θεωρείται λιμάνι «εθνικής σημασίας» και βρίσκεται κοντά στα λιμάνια του Πειραιά και της Ραφήνας, ενώ φιλοξενεί ήδη μαρίνα με δεκάδες θέσεις ελλιμενισμού και δυνατότητα μελλοντικής επέκτασης. Οι δυνατότητες αξιοποίησής του εκτείνονται από την ακτοπλοΐα και την κρουαζιέρα έως το yachting, τις ναυπηγοεπισκευαστικές δραστηριότητες, τα logistics και την αξιοποίηση δημόσιας παραλιακής γης.

Ποιοι διεκδικούν το λιμάνι

Τον Ιούνιο του 2025 κατατέθηκαν δεσμευτικές προσφορές από πέντε επενδυτικά σχήματα, μεταξύ των οποίων η κοινοπραξία ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ – Celestyal, η Intercat με συνεργάτες, η Olympic Marine με την Cruise Terminal Investment, η Jet Plan Shipping του εφοπλιστή Μάριου Ηλιόπουλου (Seajets) και η ισραηλινή Israel Shipyards Industries Ltd.

Ο διαγωνισμός έχει «μπλέξει» σε σειρά προσφυγών. Σύμφωνα με πρόσφατα δημοσιεύματα, μετά τις αλλεπάλληλες προσφυγές, φαίνεται να παραμένουν στη διαδικασία μόνο τα σχήματα της Israel Shipyards Industries και της Jet Plan Shipping του Μάριου Ηλιόπουλου, με τα υπόλοιπα τρία σχήματα να μένουν εκτός. Εκκρεμεί η οριστικοποίηση των δικαστικών διαδικασιών και το άνοιγμα των οικονομικών προσφορών.

Ποια είναι η Israel Shipyards

Η Israel Shipyards είναι ναυπηγική εταιρεία με έδρα το λιμάνι Kishon της Χάιφα, ιδρύθηκε το 1959 ως κρατική εταιρεία και σήμερα λειτουργεί ως ιδιωτικός όμιλος με επικεφαλής τον Samy Katsav. Πέρα από εμπορικά και επιβατηγά σκάφη, ο όμιλος σχεδιάζει, κατασκευάζει και συντηρεί πολεμικά πλοία — πυραυλάκατους τύπου Sa’ar και ταχύπλοα περιπολικά Shaldag — σε στενή συνεργασία με το ισραηλινό Πολεμικό Ναυτικό, ενσωματώνοντας ισραηλινά οπλικά και ηλεκτρονικά συστήματα.

Η ίδια η εταιρεία διαφημίζει τα προϊόντα της ως «combat-proven», δηλαδή δοκιμασμένα σε πραγματικές επιχειρήσεις. Σκάφη τύπου Shaldag χρησιμοποιούνται, σύμφωνα με οργανώσεις όπως το BDS Greece, στη θαλάσσια περίμετρο της Γάζας και στην επιβολή του ναυτικού αποκλεισμού — μια αιχμηρή καταγγελία που η ίδια η εταιρεία δεν έχει σχολιάσει δημόσια.

Το «δίκτυο» SK Group και η ελληνική σύνδεση

Πίσω από την Israel Shipyards βρίσκεται ο ίδιος επιχειρηματίας που βρίσκεται πίσω κι από μια άλλη πρόσφατη, πολύ πιο επίσημη, συμφωνία στην Ελλάδα. Ο 79χρονος Samy Katsav, ιδρυτής του ομίλου SK Group, κατάγεται από ιρακινή οικογένεια, γεννήθηκε στο Ιράν και υπήρξε αξιωματικός στις ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις πριν περάσει στις εξαγωγές στρατιωτικού εξοπλισμού. Τον Αύγουστο του 2025, η SK Group απέκτησε το 100% της ΕΛΒΟ, της ελληνικής βιομηχανίας γνωστής για τα τεθωρακισμένα οχήματα Leonidas, τα φορτηγά Steyr και τη συναρμολόγηση αρμάτων μάχης Leopard 2 για τον Ελληνικό Στρατό. Η εξαγορά αποτέλεσε την πρώτη επιχειρησιακή βάση του ομίλου SK στην Ευρώπη, ο οποίος, σύμφωνα με τη δική του παρουσίαση, έχει στο χαρτοφυλάκιό του γνωστές αμυντικές εταιρείες όπως η Israel Weapon Industries, η Meprolight και τα ίδια τα ναυπηγεία Israel Shipyards, με προσωπικό άνω των 2.000 ατόμων και πελατολόγιο σε περίπου 60 χώρες.

Με άλλα λόγια: αν η Israel Shipyards κερδίσει τον διαγωνισμό του Λαυρίου, ο ίδιος όμιλος θα ελέγχει ταυτόχρονα μια ιστορική χερσαία αμυντική βιομηχανία στη Θεσσαλονίκη (ΕΛΒΟ) και μια στρατηγική θαλάσσια πύλη στην Αττική.

Οι αντιδράσεις: Τι ζητά το BDS Greece

Η οργάνωση BDS Greece, μέρος του διεθνούς κινήματος Boycott, Divestment, Sanctions, έχει θέσει το ζήτημα δημόσια, χαρακτηρίζοντας τη διεκδίκηση της Israel Shipyards «απειλή» για τον δημόσιο έλεγχο κρίσιμης υποδομής. Το αίτημά της προς την ελληνική πολιτεία περιλαμβάνει:

  • Αποκλεισμό της Israel Shipyards από τον διαγωνισμό
  • Πλήρη δημοσιοποίηση των όρων, των οικονομικών προσφορών και των ελέγχων ασφαλείας
  • Κοινοβουλευτικό έλεγχο της διαδικασίας
  • Διατήρηση του λιμανιού υπό δημόσιο και κοινωνικό έλεγχο
  • Διακοπή στρατιωτικής και θεσμικής συνεργασίας με ισραηλινές πολεμικές εταιρείες

Η οργάνωση εντάσσει την υπόθεση σε ένα ευρύτερο πλαίσιο: ισραηλινά οπλικά συστήματα στον ελληνικό στρατό, συμβάσεις εκπαίδευσης, κοινές ασκήσεις και πλέον εξαγορές ελληνικών αμυντικών επιχειρήσεων — στοιχεία που, κατά τη γνώμη της, δείχνουν αυξανόμενη εξάρτηση από το ισραηλινό στρατιωτικοβιομηχανικό σύμπλεγμα.

Η άλλη πλευρά

Αξίζει να σημειωθεί ότι ο όμιλος SK Group παρουσιάζει τη δική του παρουσία στην Ελλάδα με εντελώς διαφορετικούς όρους. Σε σχετική ανακοίνωσή του για την ΕΛΒΟ, ο όμιλος μιλά για μακροπρόθεσμη δέσμευση στη χώρα, ενίσχυση της εγχώριας βιομηχανίας, προώθηση της καινοτομίας και τροφοδότηση της οικονομικής ανάπτυξης, ενώ στελέχη του έχουν δηλώσει στόχο τη μετατροπή της ΕΛΒΟ σε διεθνή κόμβο παραγωγής και εξαγωγών. Παράλληλα, δημοσιεύματα της οικονομικής αγοράς περιγράφουν την ενδεχόμενη συμμετοχή της Israel Shipyards στο Λαύριο ως προσφορά ενός ομίλου με ουσιαστική τεχνογνωσία σε λιμενικές υποδομές, όχι ως στρατιωτική επέκταση.

Πρέπει επίσης να τονιστεί ότι η διαδικασία παραμένει ανοιχτή και εμπλεκόμενη σε δικαστικές προσφυγές· δεν έχει ληφθεί ακόμη τελική απόφαση για τον πλειοδότη, ούτε έχουν ανοίξει οι οικονομικές προσφορές. Οι καταγγελίες περί χρήσης σκαφών Shaldag στη Γάζα αποτελούν θέση οργανώσεων όπως το BDS Greece και δεν έχουν επιβεβαιωθεί ή σχολιαστεί επίσημα από την ίδια την Israel Shipyards.