Είκοσι δύο κράτη, με αρκετά ευρωπαϊκά ανάμεσά τους, υιοθέτησαν σήμερα κοινή διακήρυξη που ορίζει ότι η τεχνητή νοημοσύνη πρέπει να παραμείνει υπό την καθοδήγηση, την εποπτεία και τον έλεγχο του ανθρώπου και προτείνει ένα παγκόσμιο πλαίσιο εποπτείας. Στη λίστα των υπογραφόντων δεν βρίσκονται οι δύο υπερδυνάμεις της τεχνολογίας, οι ΗΠΑ και η Κίνα, οι ηγέτες των οποίων θα συναντηθούν την Πέμπτη στην Ουάσιγκτον.
Το κείμενο υιοθετήθηκε στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών αυτή την εβδομάδα. Αναγνωρίζει τη δυνατότητα της τεχνητής νοημοσύνης να βελτιώσει τη ζωή, να προωθήσει την επιστήμη και να ενισχύσει τις οικονομίες. Προειδοποιεί όμως ότι η ταχεία ανάπτυξη των πρωτοποριακών μοντέλων ΑΙ ενέχει σοβαρούς κινδύνους για την ασφάλεια, αν δεν υπάρξει κατάλληλη διαχείριση.
Τι προβλέπει η διακήρυξη
- Ανθρώπινος έλεγχος: Η ΑΙ πρέπει να παραμένει υπό την καθοδήγηση, την εποπτεία και τον έλεγχο του ανθρώπου.
- Υποχρεωτικές δοκιμές: Οι εταιρείες καλούνται να αναπτύξουν διαφανή πρωτόκολλα ασφαλείας, με υποχρεωτικές δοκιμές πριν από τη διάθεση της τεχνολογίας στην αγορά.
- Ανεξάρτητη αξιολόγηση: Εξειδικευμένοι αξιολογητές θα πρέπει να έχουν επαρκή πρόσβαση ώστε να εκτιμούν τους κινδύνους.
- Κοινά πρότυπα: Οι χώρες καλούνται να αναπτύξουν και να εναρμονίσουν κοινά πρότυπα και να ενισχύσουν τη διαφάνεια, μεταξύ άλλων με κοινή αναφορά σοβαρών περιστατικών ασφαλείας.
- Διεθνής οργανισμός: Τα κράτη-μέλη του ΟΗΕ καλούνται να αξιοποιήσουν τους υφιστάμενους διεθνείς μηχανισμούς και να εξετάσουν τη δημιουργία διεθνούς οργανισμού για την εποπτεία της ΑΙ.
Το κείμενο αναφέρεται ρητά στην πρόσφατη κυβερνοεπίθεση από κακόβουλα συστήματα ΑΙ στην πλατφόρμα Hugging Face, την οποία αντιμετωπίζει ως παράδειγμα των κινδύνων που πρέπει να αντιμετωπιστούν. Δεν ζητά, ωστόσο, επιβράδυνση ή αναστολή της ανάπτυξης της τεχνολογίας. Οι διοργανωτές τονίζουν ότι στόχος είναι η διαχείριση των κινδύνων και όχι το πάγωμα της καινοτομίας.
Χωρίς ΗΠΑ και Κίνα, με το βλέμμα στην Ουάσιγκτον
Η πιο εμφανής απουσία είναι εκείνη των ΗΠΑ και της Κίνας, των δύο χωρών που πρωταγωνιστούν στην ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης. Ο πρόεδρος της Φινλανδίας, Αλεξάντερ Στουμπ, ένας από τους βασικούς εμπνευστές της πρωτοβουλίας, δήλωσε ότι ελπίζει να δημιουργηθεί «δυναμική» και να προσχωρήσουν περισσότερα κράτη.
«Πιστεύω ότι είναι προς το συμφέρον τόσο της Κίνας όσο και των Ηνωμένων Πολιτειών να υπάρξουν κάποιες δικλείδες ασφαλείας. Και το μήνυμά μας εδώ είναι ότι χρειαζόμαστε ανθρώπινη παρέμβαση, επομένως οι άνθρωποι πρέπει να έχουν τον έλεγχο», τόνισε.
Το χρονικό σημείο της πρωτοβουλίας δεν είναι τυχαίο. Λίγες ημέρες πριν από τη συνάντηση του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, με τον Κινέζο ομόλογό του, Σι Τζινπίνγκ, οι υπογράφοντες στέλνουν το μήνυμα ότι οι κανόνες για την τεχνητή νοημοσύνη δεν πρέπει να διαμορφωθούν μόνο από τις δύο μεγάλες δυνάμεις.
Ένας «ΔΟΑΕ» για την τεχνητή νοημοσύνη;
Η πιο φιλόδοξη πρόταση αφορά τη δημιουργία διεθνούς φορέα εποπτείας. Ο Στουμπ ανέφερε ότι η προσωπική προτίμηση των εμπνευστών είναι ένας νέος οργανισμός αντίστοιχος με τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας, στο πλαίσιο του ΟΗΕ.
Παραδέχθηκε ωστόσο ότι πρέπει να ληφθεί υπόψη ο σκεπτικισμός του Τραμπ απέναντι στα Ηνωμένα Έθνη: «Πρέπει να το αφήσουμε ανοιχτό, ώστε να μην το απορρίψει ο κόσμος μόνο και μόνο επειδή θα εντάσσεται στο πλαίσιο του ΟΗΕ».
Ο πρωθυπουργός της Νορβηγίας, Γιόνας Γκαρ Στέρε, ο οποίος συνέταξε τη διακήρυξη μαζί με τον Στουμπ, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο της G7 ή της G20. Όπως είπε, θα έβλεπαν με μεγάλη ικανοποίηση την G7 και το Ηνωμένο Βασίλειο, ενόψει της προεδρίας του στην G20, να αναλάβουν την πρωτοβουλία. Επεσήμανε ότι «ο ΟΗΕ είναι τεράστιος οργανισμός, ενώ η G7 και η G20 είναι πιο εστιασμένες».
Ποιοι λείπουν από τη λίστα
Η ευρωπαϊκή εικόνα δεν είναι ενιαία. Το Ηνωμένο Βασίλειο δεν έχει προσχωρήσει ακόμη στη διακήρυξη. Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς στηρίζει την πρωτοβουλία, ενώ δεν φέρουν υπογραφή η Γαλλία, η Ιταλία και η Πολωνία. Οι απουσίες αυτές δείχνουν ότι η διαμόρφωση κοινής ευρωπαϊκής στάσης για την εποπτεία της τεχνητής νοημοσύνης δεν είναι αυτονόητη.
Οι τρεις κίνδυνοι που «καίνε»
Ο Στουμπ διευκρίνισε ότι ούτε ο ίδιος ούτε ο Στέρε είναι «κινδυνολόγοι». Κατονόμασε ωστόσο τρεις λόγους για τους οποίους η έλλειψη αποτελεσματικής εποπτείας είναι επικίνδυνη:
- Βιολογικά όπλα που δημιουργούνται μέσω τεχνητής νοημοσύνης.
- Κυβερνοεπιθέσεις από πράκτορες τεχνητής νοημοσύνης.
- Ρομπότ-φονιάδες που χρησιμοποιούν ΑΙ για θανατηφόρες επιθέσεις.
Την ίδια ώρα υπογράμμισε ότι τα οφέλη μπορεί να είναι «πολύ μεγαλύτερα», εφόσον η τεχνολογία αξιοποιηθεί σωστά, από την εξάλειψη ασθενειών και την αύξηση της παραγωγικότητας μέχρι τη διαχείριση πληροφοριών και πολλά άλλα πεδία.
Τι σημαίνει αυτό στην πράξη
Η διακήρυξη δεν είναι δεσμευτική νομοθεσία, αλλά πολιτικό μήνυμα και εφαλτήριο για διεθνείς διαπραγματεύσεις. Το αν θα αποκτήσει βάρος εξαρτάται από το πόσα ακόμη κράτη θα προσχωρήσουν και από το αν οι ΗΠΑ και η Κίνα θα δείξουν διάθεση να συζητήσουν κοινές δικλείδες ασφαλείας. Η συνάντηση της Πέμπτης στην Ουάσιγκτον θα δώσει πρώτες ενδείξεις.
![](https://voicenews.gr/wp-content/uploads/2026/05/our-viber-1.png")
