Συμφωνία ΗΠΑ, Δανίας και Γροιλανδίας για την αρκτική ασφάλεια υπό την ομπρέλα του ΝΑΤΟ

Την υπογραφή τριμερούς συμφωνίας για την ασφάλεια της Γροιλανδίας στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη ετοιμάζονται να οριστικοποιήσουν οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Δανία και η Γροιλανδία. Σύμφωνα με την Κοπεγχάγη, η εν λόγω συμφωνία θέτει την ασφάλεια της Αρκτικής υπό τη συνολική επίβλεψη του ΝΑΤΟ, αποφεύγοντας την αποκλειστική ανάθεση των αρμοδιοτήτων στην Ουάσινγκτον και τη Δανία.

Η εξέλιξη αυτή έρχεται ως αποτέλεσμα πολύμηνων πιέσεων και διπλωματικής έντασης, που κορυφώθηκαν τον Ιανουάριο μετά τις δηλώσεις του Αμερικανού Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ περί αναγκαιότητας ελέγχου της περιοχής από τις ΗΠΑ, ακόμη και με τη χρήση στρατιωτικής ή οικονομικής ισχύος. Οι διαπραγματεύσεις που ακολούθησαν μεταξύ των τριών πλευρών είχαν ως στόχο την εκτόνωση της κρίσης και τη διασφάλιση της σταθερότητας στο ημιαυτόνομο έδαφος.

Οι δηλώσεις των πλευρών και ο ρόλος της Συμμαχίας

Ο Δανός Υπουργός Εξωτερικών, Λαρς Λόκε Ράσμουσεν, τόνισε ότι η ευθύνη για την ασφάλεια στην περιοχή δεν θα βαρύνει μεμονωμένα κράτη, αλλά σε μεγάλο βαθμό το ίδιο το ΝΑΤΟ, υπογραμμίζοντας παράλληλα την ετοιμότητα της χώρας του να διασφαλίσει τα θεμιτά συμφέροντα ασφαλείας των ΗΠΑ. Από την πλευρά της, η βορειοατλαντική συμμαχία χαιρέτισε τη συμφωνία, επισημαίνοντας ότι θα ενισχύσει τη συνεργασία και τη σταθερότητα στην Αρκτική.

• Ισχυρισμοί Τραμπ: Μέσω ανάρτησης στο Truth Social, ο Αμερικανός Πρόεδρος ισχυρίστηκε ότι η συμφωνία παραχωρεί στις ΗΠΑ «μόνιμο έλεγχο» επί της ασφάλειας της Γροιλανδίας και απαγορεύει την παρουσία αντίπαλων δυνάμεων χωρίς τη γραπτή έγκριση της Ουάσινγκτον.

• Η στάση της Δανίας: Αν και δεν σχολίασε άμεσα τους ισχυρισμούς Τραμπ, η Δανία έχει δεσμευτεί για αύξηση των αμυντικών δαπανών και ενίσχυση της στρατιωτικής παρουσίας στο νησί, αναγνωρίζοντας τις διαχρονικές ελλείψεις στις υποδομές της περιοχής.

• Η αντιμετώπιση στη Γροιλανδία: Η τοπική κυβέρνηση και στελέχη της αντιπολίτευσης επιχειρούν να καθησυχάσουν την κοινή γνώμη, επισημαίνοντας ότι η συμφωνία σέβεται την κυριαρχία του νησιού και λειτουργεί προς όφελος του τοπικού πληθυσμού.

Μέχρι στιγμής το ακριβές περιεχόμενο του κειμένου δεν έχει δοθεί στη δημοσιότητα, ενώ παραμένει αδιευκρίνιστο αν η νέα συμφωνία τροποποιεί το αμυντικό πλαίσιο του 1951 που διέπει την αμερικανική παρουσία στη Γροιλανδία.