Ενεργειακός εφιάλτης για την Ευρώπη: Οι συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή εκτοξεύουν τις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου

Η έξαρση της βίας στη Μέση Ανατολή, με το νέο πολεμικό μέτωπο ανάμεσα στους αντάρτες Χούθι και τη Σαουδική Αραβία, προκαλεί έντονους τριγμούς στην παγκόσμια αγορά ενέργειας, επιβαρύνοντας σημαντικά τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις στην Ελλάδα και σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Το χτύπημα στις υποδομές και η εκτίναξη των τιμών

Οι ζημιές που προκλήθηκαν στον κρίσιμο αγωγό μεταφοράς πετρελαίου της Σαουδικής Αραβίας προς την Ερυθρά Θάλασσα, ο οποίος αποτελούσε τη βασική διέξοδο εξαγωγών μετά τον αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ, οδήγησαν τις τιμές σε ψηλά επίπεδα-ρεκόρ.

• Πετρέλαιο Brent: Έφτασε προσωρινά κοντά στα 110 δολάρια το βαρέλι, πριν σταθεροποιηθεί γύρω στα 102 δολάρια.

• Φυσικό Αέριο (TTF): Ξεπέρασε τα 80 ευρώ ανά μεγαβατώρα, υποχωρώντας στη συνέχεια κοντά στα 77 ευρώ.

Παρά τη μερική αποκλιμάκωση, οι τιμές παραμένουν αυξημένες κατά 70% στο πετρέλαιο και κατά 180% στο φυσικό αέριο σε σύγκριση με τις αρχές του έτους. Σύμφωνα με την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει επιβαρυνθεί με επιπλέον 90 δισεκατομμύρια ευρώ για την αγορά της ίδιας ποσότητας ορυκτών καυσίμων από την έναρξη των πολεμικών συρράξεων.

Στρατηγικά αδιέξοδα στην εφοδιαστική αλυσίδα

Αν και οι ανησυχίες για πλήρη διακοπή των σαουδαραβικών εξαγωγών μετριάστηκαν, καθώς ξεκινά η μερική αποκατάσταση του αγωγού και η διοχέτευση μέρους του πετρελαίου προς την Ασία μέσω Ομάν, η συνολική προσφορά παραμένει εξαιρετικά περιορισμένη.

1. Γεωπολιτικές εντάσεις: Η σύγκρουση των ΗΠΑ με το Ιράν και οι ουκρανικές επιθέσεις σε ρωσικές ενεργειακές υποδομές επιτείνουν την έλλειψη αργού.

2. Μπλόκο στο LNG: Οι εξαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου από το Κατάρ, που καλύπτουν το 20% της παγκόσμιας ζήτησης, παραμένουν εγκλωβισμένες λόγω της αδυναμίας παράκαμψης των Στενών του Ορμούζ.

Οι εκτιμήσεις των αγορών και το κακό σενάριο της ΕΚΤ

Η διάρκεια της κρίσης παραμένει αβέβαιη, με τις προθεσμιακές αγορές να βλέπουν σταδιακή μόνο αποκλιμάκωση:

• Πετρέλαιο: Αναμένεται να πέσει κάτω από τα 100 δολάρια τον Δεκέμβριο, κοντά στα 90 δολάρια τον Μάρτιο του 2027, ενώ ουσιαστική υποχώρηση στα 82,5 δολάρια προβλέπεται από τον Ιούλιο του 2027.

• Φυσικό Αέριο: Θα διατηρηθεί στα σημερινά υψηλά επίπεδα έως τον Μάρτιο, υποχωρώντας στα 60 ευρώ τον Απρίλιο με το τέλος της χειμερινής περιόδου και στα 50 ευρώ το καλοκαίρι.

Από την πλευρά της, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα προχώρησε σε αύξηση επιτοκίων για τη συγκράτηση του πληθωρισμού. Στο δυσμενές σενάριο για το τέταρτο τρίμηνο του 2026, οι αναλυτές της ΕΚΤ βλέπουν το πετρέλαιο στα 99 δολάρια (έως και 132 δολάρια στο ακραίο σενάριο) και το φυσικό αέριο στα 77 ευρώ (έως και 130 ευρώ στο ακραίο σενάριο).