ΕΓΓΡΑΦΑ ΑΓΟΡΑΣΤΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΜΠΑΖΩΜΑ: Η ΠΑΡΑΔΟΧΗ ΓΙΑ ΤΟ AI ΚΑΙ ΟΙ ΑΝΤΙΦΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ

Μια υπόθεση που αφορά το Κουλούρι και τις εργασίες μετά την τραγωδία των Τεμπών πήρε νέα τροπή, μετά την παραδοχή του πρώην περιφερειάρχη Θεσσαλίας Κώστα Αγοραστού ότι τα έγγραφα πληρωμών που είχε δημοσιοποιήσει είχαν υποστεί επεξεργασία με εφαρμογή τεχνολογίας, με αποτέλεσμα να εμφανιστούν σοβαρές ασυμφωνίες.

Η εξέλιξη αυτή δεν αποτελεί μια απλή επικοινωνιακή αστοχία. Τα συγκεκριμένα έγγραφα παρουσιάστηκαν από τον ίδιο τον πρώην περιφερειάρχη ως στοιχεία με τα οποία επιχειρούσε να αντικρούσει τα ευρήματα σχετικά με τις εργασίες στο οικόπεδο του ΟΣΕ στο Κουλούρι. Η υπόθεση, επομένως, αφορά ένα ζήτημα που συνδέεται άμεσα με τη διαχείριση εργασιών και δημοσίων χρημάτων μετά το δυστύχημα των Τεμπών.

Στις 13 Σεπτεμβρίου ο Αγοραστός είχε δημοσιοποιήσει έγγραφα υποστηρίζοντας ότι αποδομούν τις αναφορές περί υπερκοστολόγησης. Στη συνέχεια, μετά τις αποκαλύψεις για τις εμφανείς αναντιστοιχίες, τα αρχικά αρχεία αντικαταστάθηκαν και πλέον ο ίδιος εξηγεί ότι πρόκειται για αποτέλεσμα επεξεργασίας και συγχώνευσης δύο γνήσιων εγγράφων.

Η παραδοχή που αλλάζει τα δεδομένα

Στη νεότερη δήλωσή του, ο Κώστας Αγοραστός αναφέρει ότι χρησιμοποίησε εφαρμογή επεξεργασίας φωτογραφιών προκειμένου να ενώσει σε μία εικόνα τις δύο ξεχωριστές εντολές πληρωμής των εταιρειών BINTAS και ΤΣΑΠΑΤΟΡΗΣ.

Όπως υποστηρίζει, κατά τη διαδικασία προέκυψε ανάμιξη επιμέρους στοιχείων των δύο εγγράφων, με αποτέλεσμα να δημιουργηθούν εικόνες στις οποίες εμφανίζονταν λάθη και ασυμφωνίες σε σχέση με τα πρωτότυπα.

Ο ίδιος χαρακτηρίζει τα λάθη «πρόδηλα» και υποστηρίζει ότι η αρχική δημοσίευσή τους έγινε από παραδρομή. Παράλληλα, επιμένει ότι η ουσία της επιχειρηματολογίας του απέναντι στην έκθεση των ελεγκτών δεν αλλάζει.

Και εδώ ακριβώς βρίσκεται το πολιτικό και θεσμικό ζήτημα.

Όταν ένας πρώην περιφερειάρχης επιχειρεί να αντικρούσει ένα πόρισμα που αφορά δημόσια δαπάνη και χρησιμοποιεί ως βασικό επιχείρημα έγγραφα που εμφανίζονται αλλοιωμένα από διαδικασία επεξεργασίας, η αξιοπιστία της παρουσίασης δεν μπορεί παρά να τίθεται υπό έντονη αμφισβήτηση.

«Δικούλες», λάθος υπογραφές και διαφορετικά ποσά

Τα πρώτα έγγραφα που αναρτήθηκαν παρουσίαζαν σειρά προβλημάτων.

Στην εντολή που αποδιδόταν στην BINTAS εμφανιζόταν διαφορετικό όνομα κάτω από την υπογραφή, ενώ στο ποσό ολογράφως υπήρχε μια εντελώς ασυνήθιστη και λανθασμένη απόδοση του αριθμού.

Σε άλλο σημείο εμφανιζόταν το Κουλούρι ως «υποέργο 4», ενώ τα πραγματικά στοιχεία που έχουν δημοσιοποιηθεί το συνδέουν με το «υποέργο 5».

Ακόμη, είχαν εντοπιστεί διαφορετικές αναγραφές σε πινακίδες οχημάτων, αλλά και αριθμητικές ασυμφωνίες στους υπολογισμούς. Τα συγκεκριμένα σημεία καταγράφηκαν στα δημοσιεύματα που προηγήθηκαν της νέας δήλωσης του πρώην περιφερειάρχη.

Το αποτέλεσμα ήταν τα έγγραφα που παρουσιάστηκαν ως αποδεικτικά στοιχεία να προκαλέσουν περισσότερα ερωτήματα από όσα υποτίθεται ότι θα έλυναν.

Η αθόρυβη αντικατάσταση των εγγράφων

Το ζήτημα έγινε ακόμη πιο περίπλοκο όταν τα αρχικά έγγραφα αποσύρθηκαν από την ανάρτηση και αντικαταστάθηκαν από άλλα.

Η αλλαγή αυτή καταγράφηκε δημόσια και αποτέλεσε αντικείμενο νέων δημοσιευμάτων.

Αντί, λοιπόν, η αρχική ανάρτηση να οδηγήσει σε μια καθαρή απάντηση για το περιεχόμενο του πορίσματος, δημιούργησε έναν δεύτερο κύκλο ερωτημάτων: ποια ήταν τα έγγραφα που αναρτήθηκαν αρχικά, γιατί περιείχαν τις συγκεκριμένες ασυμφωνίες και για ποιο λόγο αντικαταστάθηκαν;

Η σημερινή εξήγηση του Αγοραστού δίνει μια απάντηση για την προέλευση των λαθών. Δεν εξαφανίζει, όμως, την ανάγκη να εξεταστούν με ακρίβεια τα πρωτότυπα έγγραφα και να γίνει σαφές ποια στοιχεία είναι γνήσια και ποια προέκυψαν από την επεξεργασία.

Στο επίκεντρο ξανά το Κουλούρι

Η χρονική συγκυρία κάνει την υπόθεση ακόμη πιο βαριά.

Το Κουλούρι ήταν ο χώρος όπου μεταφέρθηκαν τα συντρίμμια μετά τη σιδηροδρομική τραγωδία των Τεμπών. Η διαχείριση του χώρου και οι εργασίες που πραγματοποιήθηκαν εκεί έχουν βρεθεί στο επίκεντρο ελέγχων και δημόσιας αντιπαράθεσης.

Σύμφωνα με δημοσιεύματα για το πόρισμα της Δημοσιονομικής Υπηρεσίας Εποπτείας και Ελέγχου, εξετάζεται ζημία σε βάρος του Δημοσίου που υπερβαίνει τις 110.000 ευρώ. Παράλληλα, το πόρισμα έχει φέρει στο προσκήνιο ζητήματα σχετικά με τον τρόπο τιμολόγησης και πληρωμής των εργασιών.

Ο Αγοραστός αμφισβητεί τα συμπεράσματα αυτά και χαρακτηρίζει την έκθεση παραπλανητική. Αυτό αποτελεί τη δική του θέση και θα πρέπει να αξιολογηθεί σε αντιπαραβολή με τα πραγματικά οικονομικά και διοικητικά στοιχεία της υπόθεσης.

Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο το AI

Η χρήση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης ή επεξεργασίας εικόνας από μόνη της δεν αποτελεί το κεντρικό ζήτημα.

Το κρίσιμο είναι τι ακριβώς παρουσιάστηκε ως έγγραφο, με ποια μορφή δημοσιοποιήθηκε και αν η επεξεργασμένη εικόνα μπορούσε να δημιουργήσει διαφορετική εντύπωση από εκείνη που προκύπτει από τα πρωτότυπα παραστατικά.

Και αυτό είναι ένα ερώτημα που δεν απαντάται απλώς με τη φράση ότι «η ουσία παραμένει ίδια».

Αν η ουσία παραμένει ίδια, τότε το ζητούμενο είναι να παρουσιαστούν χωρίς καμία επεξεργασία τα πρωτότυπα έγγραφα, οι ημερομηνίες, οι υπογραφές, τα ποσά, οι περιγραφές των εργασιών και οι πραγματικές εντολές πληρωμής, ώστε να μπορεί ο καθένας να τα συγκρίνει.

Για μια υπόθεση που αφορά δημόσιο χρήμα και τις εργασίες στον χώρο που συνδέθηκε με την τραγωδία των Τεμπών, η καθαρότητα των εγγράφων δεν είναι λεπτομέρεια. Είναι προϋπόθεση για να υπάρξει αξιόπιστη δημόσια συζήτηση.

Τα ερωτήματα παραμένουν

Η νέα δήλωση του Κώστα Αγοραστού μπορεί να εξηγεί πώς δημιουργήθηκαν οι επίμαχες εικόνες. Δεν κλείνει, όμως, αυτομάτως τη συζήτηση για το περιεχόμενο των πρωτότυπων εντολών πληρωμής, τις διαφορές που εντοπίστηκαν και τα ευρήματα του ελέγχου.

Αντιθέτως, η υπόθεση περνά πλέον σε ένα ακόμη πιο απαιτητικό στάδιο: να διαχωριστούν με απόλυτη ακρίβεια τα γνήσια έγγραφα από τις επεξεργασμένες απεικονίσεις και να δοθούν απαντήσεις για κάθε επιμέρους οικονομικό και διοικητικό στοιχείο.

Γιατί στην υπόθεση των Τεμπών, και ειδικά σε ό,τι αφορά το Κουλούρι, οι πολίτες δεν χρειάζονται άλλες εικόνες που επιδέχονται διαφορετικές ερμηνείες. Χρειάζονται τα πραγματικά έγγραφα, καθαρά ποσά και απαντήσεις που να μπορούν να ελεγχθούν.