1965: Η μέρα που το σχολείο πέταξε το πηλήκιο – Η μαύρη ποδιά έγινε «ουρανός»
Μια εγκύκλιος του Ιουνίου του 1965 ήταν αρκετή για να αλλάξει μια από τις πιο χαρακτηριστικές εικόνες του ελληνικού σχολείου. Η μαύρη σχολική ποδιά άρχισε να υποχωρεί, το μαθητικό πηλήκιο καταργήθηκε και μαζί του περιορίστηκε ακόμη ένα σύμβολο της αυστηρής σχολικής πειθαρχίας.
Η εγκύκλιος 61917/10-6-1965 προέβλεπε ότι από το επόμενο σχολικό έτος οι μαύρες ποδιές των μαθητριών θα αντικαθίσταντο από κυανές. Η διατύπωση που τη συνόδευε έμεινε χαρακτηριστική: οι νέες ποδιές θα είχαν «το χρώμα του ουρανού μας».
Τέλος και στο πηλήκιο
Η αλλαγή δεν περιοριζόταν στις μαθήτριες. Καταργούνταν και το μαθητικό πηλήκιο των αγοριών, με την εγκύκλιο να κάνει μάλιστα αναφορά στην «κακότεχνον κουκουβάγιαν» που το κοσμούσε.
Παράλληλα, οι διευθυντές δεν θα μπορούσαν πλέον να επιβάλλουν στους μαθητές το εξαιρετικά κοντό κούρεμα. Το σκεπτικό της εποχής ήταν σαφές: τα παιδιά και ιδιαίτερα οι έφηβοι δεν έπρεπε με την εμφάνισή τους να δίνουν την εντύπωση «πενθούντων ή δεσμωτών».
Μια αλλαγή με ισχυρό συμβολισμό
Πίσω από την ποδιά, το πηλήκιο και το κούρεμα υπήρχε κάτι μεγαλύτερο από έναν απλό ενδυματολογικό κανονισμό. Τα συγκεκριμένα στοιχεία είχαν συνδεθεί με ένα σχολείο που έδινε ιδιαίτερη βαρύτητα στην ομοιομορφία, στην εξωτερική πειθαρχία και στον αυστηρό έλεγχο της μαθητικής εμφάνισης.
Την περίοδο εκείνη υπουργός Παιδείας ήταν ο πρωθυπουργός Γεώργιος Παπανδρέου, ενώ Γενικός Γραμματέας του υπουργείου ήταν ο Ευάγγελος Παπανούτσος, κεντρική προσωπικότητα της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης του 1964.
Η εγκύκλιος, μάλιστα, εκδόθηκε σε μια εξαιρετικά φορτισμένη ιστορική συγκυρία. Μόλις 35 ημέρες αργότερα, στις 15 Ιουλίου 1965, ξεκινούσαν τα Ιουλιανά και η χώρα έμπαινε σε περίοδο έντονης πολιτικής αστάθειας.
Έτσι, μια φαινομενικά μικρή αλλαγή στη σχολική καθημερινότητα έμεινε ως χαρακτηριστικό στιγμιότυπο μιας ολόκληρης εποχής: το ελληνικό σχολείο αποχαιρετούσε το πηλήκιο και το μαύρο και επέλεγε για τις ποδιές «το χρώμα του ουρανού».
![](https://voicenews.gr/wp-content/uploads/2026/05/our-viber-1.png")
