Κώστα Δημ. Χρονόπουλου
Διάφοροι αξιωματούχοι –πολιτικοί, ανώτατοι δημόσιοι υπάλληλοι, διορισμένοι, κάτοχοι υψηλών θέσεων, διοικητές τραπεζών, ανώτατοι δικαστικοί και άλλοι– καλούνται να καθορίσουν, με τις αποφάσεις τους, την πορεία μιας ολόκληρης κοινωνίας.
Την ίδια ώρα, ένα σημαντικό τμήμα του ελληνικού λαού βρίσκεται αντιμέτωπο με τη φτώχεια, την ακρίβεια και την αγωνία της καθημερινής επιβίωσης. Όχι επειδή το επέλεξε, αλλά επειδή οι οικονομικές και κοινωνικές συνθήκες που διαμορφώθηκαν τα προηγούμενα χρόνια το οδήγησαν εκεί.
Το ερώτημα, λοιπόν, είναι απλό αλλά ιδιαίτερα κρίσιμο: πώς ιεραρχούνται οι προτεραιότητες της Πολιτείας;
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η πρόωρη αποπληρωμή χρέους δισεκατομμυρίων ευρώ.
Αναμφισβήτητα πρόκειται για μια θετική εξέλιξη που μπορεί να έχει οικονομικά οφέλη για τη χώρα και να ενισχύσει την αξιοπιστία της. Για κάθε 1 δισ. ευρώ που αποπληρώνεται πρόωρα, εξοικονομούνται, σύμφωνα με το επιχείρημα που έχει διατυπωθεί, περίπου 30 εκατομμύρια ευρώ από το κόστος δανεισμού.
Και ασφαλώς τα οφέλη αυτά δεν μπορούν να αγνοηθούν.
Όμως τίθεται ένα διαφορετικό ερώτημα:
Τι πρέπει να προηγείται; Η οικονομική τακτοποίηση των αριθμών ή η άμεση ανακούφιση των ανθρώπων που δυσκολεύονται να επιβιώσουν;
Δεν πρόκειται μόνο για οικονομικό ζήτημα. Είναι, πρωτίστως, ζήτημα κοινωνικής και ανθρωπιστικής πολιτικής.
Θα μπορούσε, για παράδειγμα, να μην κατευθυνθεί ολόκληρο το ποσό προς την πρόωρη αποπληρωμή του χρέους ή να διατεθεί ένα μέρος του για την ουσιαστική στήριξη των χαμηλόμισθων, των χαμηλοσυνταξιούχων και των πολιτών που βρίσκονται σε δυσχερή οικονομική κατάσταση.
Δεκαέξι χρόνια μετά, η αγωνία παραμένει
Έχουν περάσει περίπου οκτώ χρόνια από την περίοδο των Μνημονίων και άλλα τόσα από την έξοδο της χώρας από τα προγράμματα. Συνολικά, περίπου 16 χρόνια οικονομικών πιέσεων, περικοπών και συνεχούς προσπάθειας προσαρμογής.
Και όμως, για ένα μεγάλο μέρος της κοινωνίας η καθημερινότητα εξακολουθεί να είναι δύσκολη.
Την ίδια στιγμή, οι τιμές συνεχίζουν να πιέζουν τα νοικοκυριά, ενώ άνθρωποι που βρίσκονται ήδη σε προχωρημένη ηλικία καλούνται να περιμένουν για να δουν τα οφέλη μιας οικονομικής πολιτικής που σχεδιάζεται με ορίζοντα πολλών ετών.
Εδώ βρίσκεται ίσως η ουσία του προβληματισμού.
Ένας άνθρωπος που ήταν 80 ετών πριν από 16 χρόνια είναι σήμερα 96.
Κάποιος που τότε ήταν 85 ετών σήμερα θα ήταν 101.
Πότε ακριβώς θα προλάβουν αυτοί οι άνθρωποι να απολαύσουν τα μακροπρόθεσμα οφέλη των οικονομικών επιλογών;
Η αριθμητική τακτοποίηση μπορεί να είναι απολύτως αναγκαία για την οικονομία. Δεν μπορεί όμως να αποτελεί από μόνη της απάντηση στα προβλήματα ανθρώπων που αντιμετωπίζουν καθημερινά δυσκολίες επιβίωσης.
Για έναν άνθρωπο που δεν βρίσκεται πλέον στη ζωή, η μελλοντική οικονομική βελτίωση δεν έχει κανένα απολύτως πρακτικό νόημα.
Προέχουν οι αριθμοί ή οι άνθρωποι;
Το πρόβλημα, επομένως, δεν είναι μόνο οικονομικό.
Είναι πρόβλημα ιεράρχησης προτεραιοτήτων.
Μπορεί μια χώρα να χρειάζεται δημοσιονομική πειθαρχία, μείωση χρέους και οικονομική αξιοπιστία. Παράλληλα, όμως, οφείλει να εξασφαλίζει ότι οι πολίτες της μπορούν να ζουν με αξιοπρέπεια.
Γιατί τι νόημα έχουν τα πλεονάσματα και οι οικονομικοί δείκτες για έναν άνθρωπο που δυσκολεύεται να πληρώσει το ενοίκιο, το ηλεκτρικό ρεύμα, τα τρόφιμα ή τα φάρμακά του;
Όταν ένας πολίτης ακούει ότι υπάρχουν διαθέσιμα δισεκατομμύρια και ότι η χώρα μπορεί να προχωρά σε πρόωρη αποπληρωμή χρέους, είναι εύλογο να αναρωτιέται:
«Τότε εγώ γιατί συνεχίζω να δυσκολεύομαι; Μέχρι πότε;»
Η κοινωνική δικαιοσύνη δεν είναι μόνο οικονομικός δείκτης
Ακούμε συχνά από κυβερνητικούς, πολιτικούς, τραπεζικούς και άλλους θεσμικούς παράγοντες ότι οι πολίτες μπορούν να ανταποκριθούν με τα εισοδήματα που διαθέτουν ή ότι ορισμένες παροχές θα μπορούσαν να δημιουργήσουν προβλήματα στη δημοσιονομική σταθερότητα.
Ας δεχθούμε, καλόπιστα, ότι οι οικονομικοί υπολογισμοί έχουν βάση.
Υπάρχει όμως και μια άλλη πλευρά.
Για να κατανοήσει κανείς πραγματικά την αγωνία της ανέχειας, της αβεβαιότητας και της καθημερινής επιβίωσης, βοηθά να έχει βιώσει ο ίδιος, κάποια στιγμή στη ζωή του, τις στερήσεις.
Η οικονομία δεν είναι μόνο αριθμοί. Είναι και άνθρωποι.
Και οι αποφάσεις που λαμβάνονται σε υψηλό επίπεδο έχουν τελικά αντίκτυπο στην καθημερινή ζωή εκατομμυρίων πολιτών.
Μια πρόταση για περισσότερη διαφάνεια
Μια ενδιαφέρουσα πρόταση θα ήταν να πραγματοποιηθεί μια ολοκληρωμένη δημοσιογραφική έρευνα, βασισμένη αποκλειστικά σε επίσημα στοιχεία, για τις αποδοχές, τους μισθούς και τις συντάξεις των διαφόρων κατηγοριών υψηλόβαθμων αξιωματούχων.
Βουλευτές, δικαστικοί, τραπεζικά στελέχη, καθηγητές ΑΕΙ και άλλες κατηγορίες ανθρώπων που καταλαμβάνουν θέσεις ευθύνης.
Όχι για να στοχοποιηθεί κάποιος, αλλά για να υπάρχει πλήρης εικόνα και διαφάνεια.
Να γνωρίζουν οι πολίτες ποιοι αποφασίζουν για την οικονομική τους καθημερινότητα και μέσα σε ποιες συνθήκες οι ίδιοι οι αποφασίζοντες ζουν και αμείβονται.
Γιατί η κοινωνία έχει δικαίωμα να γνωρίζει.
Και κυρίως έχει δικαίωμα να ζητά από εκείνους που λαμβάνουν αποφάσεις να διαθέτουν, πέρα από οικονομικές και διοικητικές γνώσεις, κοινή λογική και ανθρωπιά.
Το ζητούμενο δεν είναι να εγκαταλειφθεί η δημοσιονομική υπευθυνότητα.
Το ζητούμενο είναι να βρεθεί η σωστή ισορροπία.
Να μην αντιμετωπίζονται οι πολίτες ως απλοί αριθμοί σε έναν οικονομικό πίνακα.
Γιατί πίσω από κάθε αριθμό υπάρχει ένας άνθρωπος, μια οικογένεια, ένας συνταξιούχος, ένας εργαζόμενος και μια πραγματική ζωή.
Και ίσως τελικά το δυσκολότερο καθήκον δεν είναι να ισοσκελίσεις έναν προϋπολογισμό.
Είναι να μπορέσεις να μοιράσεις δίκαια τα διαθέσιμα μέσα σε μια κοινωνία που δοκιμάζεται.
Κώστα Δημ. Χρονόπουλου
![](https://voicenews.gr/wp-content/uploads/2026/05/our-viber-1.png")
