«Αφήστε μας επιτέλους να διδάξουμε»: Το σχολείο πνίγεται σε πλατφόρμες, δείκτες και φόρμες

Μια φράση που ακούγεται αυτονόητη μετατρέπεται σε κραυγή αγωνίας μέσα στο σημερινό σχολείο: «Αφήστε μας να κάνουμε μάθημα». Το κείμενο περιγράφει μια εκπαιδευτική καθημερινότητα όπου ο χρόνος του εκπαιδευτικού μοιράζεται ανάμεσα σε πλατφόρμες, σχέδια δράσης, αξιολογήσεις, καταγραφές, θεματικές παρεμβάσεις και διοικητικές υποχρεώσεις.

Το πρόβλημα, όπως τίθεται, δεν είναι ότι όλα αυτά είναι άχρηστα. Είναι ότι όταν συσσωρεύονται, κινδυνεύουν να μετατρέψουν το ίδιο το μάθημα σε μία ακόμη υποχρέωση ανάμεσα σε δεκάδες άλλες.

Το σχολείο δεν είναι… dashboard

Η κριτική του άρθρου χτυπά κυρίως στη γραφειοκρατικοποίηση της εκπαιδευτικής διαδικασίας.

Δεν αρκεί, υποστηρίζει, να βελτιωθεί ένας μαθητής — η βελτίωση πρέπει να καταγραφεί. Δεν αρκεί μια ουσιαστική συζήτηση στην τάξη — πρέπει να ενταχθεί σε σχέδιο. Και μια δράση δεν τελειώνει όταν πραγματοποιηθεί: ακολουθούν φωτογραφίες, αναρτήσεις, περιγραφές, αποτιμήσεις και καταχωρίσεις.

Κάπως έτσι γεννιέται ένα κρίσιμο ερώτημα:

Μετράμε όλο και περισσότερο το σχολείο, αλλά του αφήνουμε αρκετό χρόνο για να μορφώσει;

Κάθε μέρα και μια νέα υποχρέωση

Περιβάλλον, αθλητισμός, σχολικός εκφοβισμός, ασφαλές διαδίκτυο, ανθρώπινα δικαιώματα, διατροφή, φιλαναγνωσία, ψυχική υγεία, αναπηρία, νερό, δάση.

Όλα είναι σημαντικά. Το ίδιο το άρθρο δεν τα απορρίπτει. Αντιθέτως, υποστηρίζει ότι θα έπρεπε να ενσωματώνονται οργανικά στην καθημερινή εκπαιδευτική διαδικασία και όχι να αντιμετωπίζονται απλώς ως υποχρεωτικές ημερολογιακές δράσεις που πρέπει να «βγουν».

Αυτό είναι και ένα από τα ισχυρότερα σημεία του επιχειρήματος: η ένσταση δεν αφορά το περιεχόμενο αυτών των δράσεων, αλλά τον τρόπο και τη συσσώρευσή τους.

Όταν το κανονικό μάθημα γίνεται πολυτέλεια

Ο πραγματικός διδακτικός χρόνος δεν είναι ανεξάντλητος. Η σχολική χρονιά δεν μεγαλώνει, η ύλη δεν μειώνεται αυτομάτως και οι μαθητές που δυσκολεύονται εξακολουθούν να χρειάζονται περισσότερο χρόνο.

Κι όμως, ο εκπαιδευτικός καλείται ταυτόχρονα να καλύψει την ύλη, να επιτύχει μαθησιακούς στόχους, να προετοιμάσει μαθητές για εξετάσεις και να ανταποκριθεί σε ένα διαρκώς διευρυνόμενο πλέγμα διοικητικών και εξωδιδακτικών απαιτήσεων.

Εδώ βρίσκεται η βασική αντίφαση που αναδεικνύει το κείμενο:

Ζητάμε καλύτερη διδασκαλία, ενώ αφαιρούμε χρόνο από εκείνον που πρέπει να την προετοιμάσει.

Αξιολόγηση ναι — αλλά για ποιον σκοπό;

Το άρθρο δεν υποστηρίζει ένα σχολείο χωρίς έλεγχο ή λογοδοσία. Αναγνωρίζει ρητά ότι χρειάζονται αναστοχασμός, αξιολόγηση και διαδικασίες βελτίωσης.

Η κριτική αρχίζει όταν το εργαλείο γίνεται αυτοσκοπός και η αξιολόγηση απαιτεί τόσο χρόνο και τόση τεκμηρίωση ώστε να επιβαρύνει τη διδασκαλία που υποτίθεται ότι θέλει να βελτιώσει.

Αυτό είναι και το σημείο στο οποίο η συζήτηση αξίζει να γίνει πιο συγκεκριμένη: όχι «αξιολόγηση ή καθόλου αξιολόγηση», αλλά ποια στοιχεία είναι πραγματικά χρήσιμα, πόσο χρόνο απαιτούν και ποια γραφειοκρατία μπορεί να καταργηθεί χωρίς να χαθεί ουσιαστική λογοδοσία.

Το τελικό μήνυμα του κειμένου είναι αιχμηρό: αν το σχολείο καταλήξει να διαθέτει άψογες πλατφόρμες, γραφήματα και δείκτες, αλλά η τάξη δεν προλαβαίνει να κάνει ουσιαστικό μάθημα, τότε το σύστημα μπορεί να έχει μετρήσει τα πάντα και ταυτόχρονα να έχει χάσει το σημαντικότερο.

ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΟ ΑΡΘΡΟ

Λάρισα: Πυρκαγιά σε κτηνοτροφική μονάδα στο Ελευθεραί.