Λετονία: Δασμός-«φωτιά» 300% στα ρωσικά σιτηρά – Στο στόχαστρο και η Λευκορωσία

Νέα κλιμάκωση στις εμπορικές πιέσεις κατά της Ρωσίας και της Λευκορωσίας δρομολογεί η Λετονία, με την κυβέρνηση της Ρίγας να εξετάζει την επιβολή δασμών ύψους 300% στα φορτία σιτηρών που προέρχονται από τις δύο χώρες. Η κίνηση έρχεται καθώς καταγράφεται αύξηση των ποσοτήτων ρωσικών σιτηρών που μεταφέρονται μέσω των χωρών της Βαλτικής, την ώρα που ο πόλεμος στην Ουκρανία αναδιαμορφώνει τις εμπορικές διαδρομές.

Ο πρωθυπουργός της Λετονίας, Άντρις Κούλμπεργκς, ανακοίνωσε τον σχεδιασμό για την επιβολή του ιδιαίτερα υψηλού δασμού, ο οποίος αφορά τόσο τα ίδια τα φορτία όσο και την επεξεργασία των σιτηρών.

Η Ρίγα επιδιώκει παράλληλα να συντονιστεί με τις υπόλοιπες χώρες της Βαλτικής, με στόχο να περιοριστεί η αξιοποίηση των υποδομών της περιοχής για τη μεταφορά ρωσικών προϊόντων προς άλλες αγορές.

Στο μικροσκόπιο η προέλευση των σιτηρών

Παράλληλα με τους δασμούς, η Λετονία εξετάζει τη δημιουργία ειδικού μηχανισμού για τον έλεγχο της προέλευσης των σιτηρών που φτάνουν στη χώρα.

Στο πλαίσιο αυτό, εξετάζεται συνεργασία με τις ουκρανικές αρχές και εξειδικευμένα εργαστήρια, προκειμένου να εντοπίζονται φορτία για τα οποία υπάρχουν ενδείξεις ότι προέρχονται από ουκρανικά σιτηρά που έχουν απομακρυνθεί παράνομα από περιοχές υπό ρωσική κατοχή.

Η συγκεκριμένη διαδικασία θα μπορούσε να αποτελέσει ένα επιπλέον «φίλτρο» στις εμπορικές ροές μέσω της Βαλτικής, ενισχύοντας τους ελέγχους σε μια περίοδο κατά την οποία η προέλευση των αγροτικών προϊόντων έχει αποκτήσει ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία.

Αυξάνονται οι ρωσικές μεταφορές μέσω της Βαλτικής

Η αλλαγή των εμπορικών διαδρομών αποτελεί άμεση συνέπεια του πολέμου στην Ουκρανία. Ρωσικές εταιρείες χρησιμοποιούν πλέον λιμάνια της Λετονίας, η οποία είναι μέλος τόσο της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσο και του ΝΑΤΟ, προκειμένου να διοχετεύσουν σιτηρά σε διεθνείς αγορές.

Την ίδια στιγμή, η Λετονία αλλά και η γειτονική Λιθουανία έχουν αφήσει ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο να σταματήσει η διακίνηση ρωσικών σιτηρών μέσω των λιμανιών τους.

Οι εξελίξεις συνδέονται και με τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι παραδοσιακές θαλάσσιες διαδρομές των ρωσικών εξαγωγών, καθώς οι ουκρανικές επιθέσεις με drones έχουν αυξήσει την πίεση στις υποδομές και στις μεταφορές στη Μαύρη Θάλασσα.

Κρίσιμος ο ρόλος των λιμανιών της Μαύρης Θάλασσας

Η Ρωσία εξακολουθεί να στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στις θαλάσσιες εξαγωγές για τη διοχέτευση της αγροτικής παραγωγής της στις διεθνείς αγορές.

Κατά την εξαγωγική περίοδο από τον Ιούλιο του 2025 έως τον Ιούνιο του 2026, περίπου 46,3 εκατομμύρια τόνοι ρωσικών σιτηρών διακινήθηκαν μέσω των λιμανιών της Μαύρης και της Αζοφικής Θάλασσας. Η ποσότητα αυτή αντιστοιχούσε περίπου στο 90% των συνολικών θαλάσσιων εξαγωγών σιτηρών της Ρωσίας.

Με δεδομένο το μέγεθος αυτών των εμπορικών ροών, η επιβολή δασμού 300% από τη Λετονία θα μπορούσε να καταστήσει οικονομικά ασύμφορη τη χρήση της συγκεκριμένης διαδρομής.

Πιέσεις σε Ρωσία και Λευκορωσία

Η νέα πρωτοβουλία εντάσσεται στη γενικότερη πολιτική της Λετονίας για περιορισμό των εμπορικών συναλλαγών με τη Ρωσία και τη Λευκορωσία.

Ήδη από τον Αύγουστο, η Ρίγα έχει διευρύνει τους περιορισμούς στις εισαγωγές αγροτικών και κτηνοτροφικών προϊόντων από τις δύο χώρες, ενώ έχουν τεθεί σε εφαρμογή πρόσθετα μέτρα που αφορούν και βιομηχανικά προϊόντα.

Η πιθανή επιβολή δασμού 300% στα σιτηρά αποτελεί, επομένως, ένα ακόμη βήμα προς την κατεύθυνση της αποκοπής των εμπορικών διαδρομών που συνδέουν τη ρωσική και λευκορωσική παραγωγή με τις αγορές μέσω της Βαλτικής.

Το επόμενο διάστημα αναμένεται να φανεί εάν η πρωτοβουλία της Λετονίας θα οδηγήσει σε κοινή στάση των χωρών της Βαλτικής ή εάν θα υπάρξουν διαφορετικές προσεγγίσεις ως προς τη συνέχιση της διακίνησης ρωσικών σιτηρών από τα λιμάνια της περιοχής.