Τέλος στις θερινές εκπτώσεις: Η «ώρα της αλήθειας» για το εμπόριο φέρνει σκληρά νούμερα και νέο αίτημα προς την πολιτεία

Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης

Προσθήκη του VoiceNews στην Google

Η αυλαία πέφτει σήμερα, 31 Αυγούστου, στη θερινή εκπτωτική περίοδο — και η «επόμενη μέρα» δεν μοιάζει καθόλου με πανηγύρι. Η αγορά επιστρέφει από το καλοκαίρι με χαμηλωμένο πήχη προσδοκιών, μια αγοραστική συμπεριφορά που έχει γίνει εξαιρετικά επιλεκτική και μια συζήτηση που ανοίγει ξανά, πιο έντονη από ποτέ: μήπως οι συνεχείς προσφορές έχουν, ουσιαστικά, ακυρώσει το νόημα των θεσμοθετημένων εκπτώσεων;

Τζίρος στα 7 δισ. ευρώ, όχι στα 7,4 δισ. που περίμεναν

Τα τελευταία 24ωρα της εκπτωτικής περιόδου δεν φαίνεται να φέρνουν κάποια ανατροπή, παρά την επιστροφή χιλιάδων καταναλωτών από τις διακοπές του Αυγούστου. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των εμπόρων, το κλίμα παραμένει σταθερά συγκρατημένο ως το τέλος.

Το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Πειραιώς «κατεβάζει» τις προσδοκίες: ο συνολικός τζίρος της θερινής εκπτωτικής περιόδου αναμένεται να διαμορφωθεί κοντά στα 7 δισ. ευρώ, με ένα ιδιαίτερα δυνατό τελικό διήμερο να μπορεί ενδεχομένως να τον ανεβάσει έως τα 7,1 δισ. ευρώ. Το αρχικό, πιο αισιόδοξο σενάριο των 7,4 δισ. ευρώ έχει πλέον αποκλειστεί.

Το βασικό «φρένο» παραμένει το ίδιο εδώ και καιρό: το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών, που περιορίζει τις αγορές σε ένδυση, υπόδηση και λοιπά είδη, ακόμη και μέσα σε περίοδο εκπτώσεων.

Επτά στις δέκα επιχειρήσεις μιλούν για χειρότερη σεζόν

Οι έρευνες των εμπορικών συλλόγων ζωγραφίζουν μια εικόνα που δύσκολα αφήνει περιθώρια αισιοδοξίας.

Στον Εμπορικό Σύλλογο Πειραιώς, το 55% των επιχειρήσεων δήλωσε πτώση τζίρου σε σχέση με πέρυσι, το 33% κινήθηκε στα ίδια επίπεδα και μόλις το 12% κατέγραψε αύξηση. Ως κύρια αιτία, το 73% των επιχειρήσεων εντοπίζει την περιορισμένη αγοραστική δύναμη των καταναλωτών.

Ακόμη πιο δυσοίωνη είναι η καταγραφή στην Αθήνα. Σε έρευνα του Εμπορικού Συλλόγου Αθηνών, με δείγμα 409 μικρομεσαίες λιανεμπορικές επιχειρήσεις, το 71,3% δηλώνει ότι φέτος τα έσοδά του είναι χειρότερα σε σχέση με πέρυσι.

Οι έμποροι θέλουν «τέλος» στις συνεχείς προσφορές

Με τη λήξη της εκπτωτικής περιόδου, το κέντρο βάρους της συζήτησης μετατοπίζεται στο μοντέλο των προσφορών που εφαρμόζεται εκτός των θεσμοθετημένων περιόδων —και στο κατά πόσον αυτό έχει αποδυναμώσει πλήρως τον θεσμό.

Τα ποσοστά είναι σχεδόν καθολικά: το 98% των επιχειρήσεων που συμμετείχαν στην έρευνα του Εμπορικού Συλλόγου Αθηνών ζητά αλλαγή του θεσμικού πλαισίου για τις προσφορές και τις εκπτώσεις. Το 93,4% εκτιμά ότι το καθεστώς των συνεχών προσφορών ευνοεί κυρίως τις μεγάλες επιχειρήσεις, τις πολυεθνικές και τις ηλεκτρονικές πλατφόρμες, εις βάρος των μικρομεσαίων. Το ίδιο σχεδόν ποσοστό πιστεύει ότι αυστηρότεροι κανόνες θα μπορούσαν να «σώσουν» το εμπορικό ενδιαφέρον γύρω από τις επίσημες εκπτωτικές περιόδους.

Ο πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Αθηνών, Θάνος Τσαγγάρης, είναι κατηγορηματικός: οι εκπτώσεις «ήταν και πρέπει να παραμείνουν το τελευταίο εργαλείο ρευστοποίησης των αποθεμάτων της σεζόν για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις». Σήμερα, όπως σημειώνει, ο θεσμός έχει ουσιαστικά υπονομευθεί, αφού οι προσφορές μπορούν να «τρέχουν» ασταμάτητα, καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου. Ο ίδιος επισημαίνει ότι η ακρίβεια και το κόστος στέγασης έχουν αλλάξει άρδην τις προτεραιότητες των καταναλωτών, ενώ οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις καλούνται να αντεπεξέλθουν σε αυξημένο λειτουργικό κόστος και σε πιο σκληρό ανταγωνισμό από μεγάλες αλυσίδες και ηλεκτρονικές πλατφόρμες.

Το «κόλπο» της ονομαστικής αύξησης: Ο πραγματικός τζίρος πέφτει

Η αδύναμη εικόνα της εκπτωτικής περιόδου δεν είναι μεμονωμένο περιστατικό, αλλά συνέχεια μιας ήδη πιεσμένης πορείας του λιανεμπορίου. Σύμφωνα με ανάλυση του Ινστιτούτου της ΕΣΕΕ, ο κύκλος εργασιών στο λιανικό εμπόριο —χωρίς τρόφιμα, οχήματα και καύσιμα— υποχώρησε το β’ τρίμηνο του 2026 κατά 3,7% σε πραγματικές τιμές σε σχέση με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2025. Παράλληλα, σε ονομαστικές τιμές καταγράφηκε αύξηση 1,2%.

Η απόκλιση αυτή δεν είναι τυχαία: δείχνει ξεκάθαρα ότι η «φαινομενική» άνοδος δεν προέρχεται από περισσότερες πωλήσεις, αλλά από τον πληθωρισμό, που φουσκώνει τις τιμές χωρίς να αντιστοιχεί σε πραγματική αύξηση κατανάλωσης.

Στο σύνολο του πρώτου εξαμήνου του 2026, ο πραγματικός κύκλος εργασιών στις παραπάνω κατηγορίες συρρικνώθηκε κατά 2,3%. Οι πολύ μικρές επιχειρήσεις είδαν πτώση 3,4%, οι μικρές 1,7%, ενώ αντίθετα οι μεσαίες επιχειρήσεις κατάφεραν να αυξήσουν τον πραγματικό τζίρο τους κατά 3,7% — μια ένδειξη ότι το μέγεθος και οι πόροι μιας επιχείρησης παίζουν πλέον καθοριστικό ρόλο στην επιβίωσή της.

Ποιοι κλάδοι «άντεξαν» και ποιοι «βούλιαξαν»

Η ανάλυση ανά κλάδο αποκαλύπτει σαφείς νικητές και χαμένους. Το πρώτο εξάμηνο του 2026, σε πραγματικούς όρους, τις μεγαλύτερες αυξήσεις κατέγραψαν τα ιατρικά και ορθοπεδικά είδη, τα ρολόγια και κοσμήματα, τα σιδηρικά και χρώματα, καθώς και οι ηλεκτρικές οικιακές συσκευές.

Στον αντίποδα, σημαντικές απώλειες σημειώθηκαν στα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, στα βιβλία και στα έπιπλα-φωτιστικά, ενώ οι πωλήσεις υποδημάτων παρέμειναν ουσιαστικά στάσιμες.

Μια αγορά «δύο ταχυτήτων» — και ο τουρισμός που δεν «γέμισε» τα ταμεία

Τα στοιχεία της ΕΣΕΕ επιβεβαιώνουν αυτό που πολλοί έμποροι περιγράφουν εδώ και καιρό: μια αγορά δύο ταχυτήτων. Οι μικρές, μεμονωμένες επιχειρήσεις —ειδικά στα μεγάλα αστικά κέντρα— δέχονται τη μεγαλύτερη πίεση, ενώ τα οργανωμένα δίκτυα, οι τουριστικές περιοχές και το ηλεκτρονικό εμπόριο δείχνουν μεγαλύτερη αντοχή.

Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι η αυξημένη τουριστική κίνηση δεν «πέρασε» στο εμπόριο όσο θα περίμενε κανείς. Στο πρώτο εξάμηνο του 2026, η εισερχόμενη τουριστική κίνηση αυξήθηκε κατά 15,4% και οι εισπράξεις κατά 14,8%, χωρίς όμως αυτή η άνθηση να αποτυπωθεί ανάλογα στα μεγέθη του λιανεμπορίου.

Τι ζητά η αγορά μετά το τέλος των εκπτώσεων

Το κλείσιμο της θερινής εκπτωτικής περιόδου δεν σηματοδοτεί απλώς το τέλος ενός ακόμη εμπορικού κύκλου. Ανοίγει, ουσιαστικά, μια ευρύτερη συζήτηση για το πώς θα κινηθεί η αγορά τους επόμενους μήνες. Οι επιχειρήσεις ζητούν μεγαλύτερη προβλεψιμότητα, σαφέστερο πλαίσιο για τις προσφορές και μέτρα που θα ενισχύσουν τόσο τη ρευστότητά τους όσο και την αγοραστική δύναμη των καταναλωτών.

Ο πρόεδρος της ΕΣΕΕ, Σταύρος Καφούνης, αποδίδει την πίεση που δέχεται το εμπόριο σε συνδυασμό παραγόντων: τη μείωση του διαθέσιμου εισοδήματος και της αγοραστικής δύναμης, το αυξημένο κόστος διατροφής, στέγασης και ενέργειας, αλλά και την αλλαγή του καταναλωτικού μοντέλου, με σημαντικό μερίδιο τζίρου να «φεύγει» προς διεθνείς ψηφιακές πλατφόρμες. Ως κρίσιμα μέτρα για την ανάκαμψη του κλάδου θέτει την ελάφρυνση φορολογικών και ασφαλιστικών βαρών, την ενίσχυση του υγιούς ανταγωνισμού και τη στήριξη της επιχειρηματικότητας.