Οι γάμπες ως «δεύτερη καρδιά»: Τι μπορούν να δείξουν για την υγεία σας

Από την κυκλοφορία του αίματος μέχρι την περιφερική αρτηριακή νόσο – Πότε ο πόνος στη γάμπα χρειάζεται έλεγχο

Οι μύες της γάμπας δεν βοηθούν μόνο στην κίνηση και το περπάτημα. Παίζουν σημαντικό ρόλο στην επιστροφή του αίματος από τα κάτω άκρα προς την καρδιά, γι’ αυτό και συχνά αποκαλούνται «δεύτερη καρδιά» του σώματος.

Κάθε φορά που περπατάμε, ανεβαίνουμε σκάλες ή σηκωνόμαστε στις μύτες των ποδιών, οι μύες της γάμπας συστέλλονται και πιέζουν τις φλέβες των κάτω άκρων. Οι βαλβίδες στο εσωτερικό των φλεβών βοηθούν το αίμα να κινείται προς τα πάνω, περιορίζοντας την επιστροφή του προς τα πόδια.

Η λεγόμενη «αντλία της γάμπας» συμβάλλει έτσι στη φλεβική επιστροφή και στη σωστή κυκλοφορία του αίματος.

Τι σχέση έχουν οι γάμπες με την καρδιά;

Η κατάσταση και η λειτουργία των μυών της γάμπας μπορούν να δώσουν ορισμένες ενδείξεις για τη γενικότερη κατάσταση του κυκλοφορικού συστήματος, χωρίς όμως να αποτελούν από μόνες τους εξέταση για την καρδιά.

Μελέτη της Mayo Clinic που δημοσιεύθηκε το 2024 εξέτασε 5.913 ενήλικες και αξιολόγησε τη λειτουργία της αντλίας της γάμπας. Σύμφωνα με τα ευρήματα, η χειρότερη λειτουργία της αντλίας συνδέθηκε με υψηλότερο κίνδυνο θνησιμότητας.

Ωστόσο, πρόκειται για παρατηρητική μελέτη και δεν αποδεικνύει ότι η μειωμένη λειτουργία των μυών της γάμπας προκαλεί από μόνη της προβλήματα στην καρδιά ή πρόωρο θάνατο.

Ο πόνος στη γάμπα μπορεί να κρύβει πρόβλημα στις αρτηρίες

Ένα σύμπτωμα που αξίζει ιδιαίτερη προσοχή είναι ο επαναλαμβανόμενος πόνος ή η κόπωση στη γάμπα κατά το περπάτημα, τα οποία υποχωρούν μετά από λίγα λεπτά ξεκούρασης.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, αυτό μπορεί να αποτελεί ένδειξη περιφερικής αρτηριακής νόσου (ΠΑΝ). Η πάθηση προκαλείται όταν η αθηροσκλήρωση στενεύει τις αρτηρίες που μεταφέρουν αίμα στα πόδια.

Όταν οι μύες χρειάζονται περισσότερο οξυγόνο κατά τη διάρκεια της άσκησης, η μειωμένη ροή αίματος μπορεί να προκαλέσει πόνο ή κράμπες.

Η ΠΑΝ δεν αφορά όμως μόνο τα πόδια. Η παρουσία της μπορεί να συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο στεφανιαίας νόσου, εμφράγματος και εγκεφαλικού, καθώς η αθηροσκλήρωση μπορεί να επηρεάζει τις αρτηρίες σε διαφορετικά σημεία του οργανισμού.

Φυσικά, ο πόνος στη γάμπα μπορεί να έχει πολλές διαφορετικές αιτίες. Όταν όμως εμφανίζεται επανειλημμένα κατά την άσκηση και υποχωρεί με την ξεκούραση, χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση.

Πρήξιμο στα πόδια και φλεβική κυκλοφορία

Η ανεπαρκής λειτουργία της αντλίας της γάμπας μπορεί να συμβάλει στη συγκέντρωση αίματος στα κάτω άκρα και να προκαλέσει πρήξιμο ή αίσθημα βάρους.

Ωστόσο, το επίμονο ή ανεξήγητο πρήξιμο στους αστραγάλους δεν πρέπει να αποδίδεται αυτόματα στις γάμπες. Μπορεί να σχετίζεται και με άλλα προβλήματα, μεταξύ άλλων καρδιακά, νεφρικά ή ηπατικά.

Οι μεγάλες και δυνατές γάμπες σημαίνουν υγιή καρδιά;

Όχι.

Το μέγεθος των μυών της γάμπας δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως «τεστ» για την υγεία της καρδιάς. Αυτό που έχει σημασία είναι η λειτουργία της μυϊκής αντλίας, η κινητικότητα και συνολικά η κατάσταση του καρδιαγγειακού συστήματος.

Το περπάτημα, η τακτική σωματική δραστηριότητα και η μυϊκή ενδυνάμωση μπορούν να βοηθήσουν στη διατήρηση της κινητικότητας και της μυϊκής λειτουργίας, ιδιαίτερα όσο μεγαλώνουμε.

Δεν αντικαθιστούν όμως τον έλεγχο της αρτηριακής πίεσης, της χοληστερόλης, του σακχάρου ή άλλων παραγόντων καρδιαγγειακού κινδύνου.

Το συμπέρασμα

Οι γάμπες λειτουργούν πράγματι σαν μια σημαντική «αντλία» που βοηθά το αίμα να επιστρέψει από τα πόδια προς την καρδιά. Η λειτουργία τους συνδέεται με την κυκλοφορία, αλλά η εμφάνιση ή το μέγεθός τους δεν μπορεί να δείξει από μόνη της αν η καρδιά είναι υγιής.

Επίμονος πόνος στη γάμπα κατά το περπάτημα, ανεξήγητο πρήξιμο ή σημαντική δυσκολία στην κίνηση είναι συμπτώματα που αξίζουν ιατρική αξιολόγηση.