Οικονομικός πόλεμος ΗΠΑ – Ιράν: Οι απειλές για κυρώσεις και οι κίνδυνοι για την παγκόσμια οικονομία

Με τη συμπλήρωση έξι μηνών πολεμικών συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή, η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά έκρυθμη. Η αμερικανική κυβέρνηση επιχειρεί να μετατοπίσει το κέντρο βάρους από τις στρατιωτικές επιχειρήσεις στις οικονομικές πιέσεις, προαναγγέλλοντας αυστηρές κυρώσεις κατά του Ιράν και προειδοποιώντας όσες χώρες διατηρούν εμπορικές σχέσεις με την Τεχεράνη. Ωστόσο, οι δηλώσεις του Αμερικανού υπουργού Οικονομικών, Σκοτ Μπέσεντ, έδειξαν μια πιο προσεκτική τακτική, καθώς απέφυγε την άμεση εφαρμογή μέτρων για να αποτραπεί μια ευρύτερη αποσταθεροποίηση του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος.

Οι επιφυλάξεις της Ουάσιγκτον και η στάση των συμμάχων

Το μήνυμα των ΗΠΑ είναι ότι οι επιχειρηματικοί εταίροι της Τεχεράνης κινδυνεύουν να αποκλειστούν από το αμερικανικό χρηματοπιστωτικό σύστημα. Παρ’ όλα αυτά, η απουσία συγκεκριμένου χρονοδιαγράμματος ερμηνεύεται από αναλυτές ως προσπάθεια αποφυγής ενός παγκόσμιου οικονομικού σοκ, το οποίο θα μπορούσε να προκληθεί από δευτερογενείς κυρώσεις σε χώρες όπως η Κίνα, η Τουρκία και το Κατάρ. Η αποτελεσματικότητα τέτοιων μέτρων προϋποθέτει τη διεθνή συναίνεση, η οποία θεωρείται αβέβαιη στο παρόν διπλωματικό τοπίο.

Οι αντιδράσεις από Πεκίνο και Τεχεράνη

Η Κίνα, ως ο βασικότερος αγοραστής ιρανικού πετρελαίου, ξεκαθάρισε ότι οι εμπορικές της σχέσεις είναι νόμιμες και ότι θα υπερασπιστεί τα συμφέροντά της, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο αντίμετρων. Από την πλευρά της, η ιρανική ηγεσία δηλώνει προετοιμασμένη για την οικονομική αντιπαράθεση, υποστηρίζοντας ότι η αλλαγή τακτικής των ΗΠΑ αποτελεί έμμεση ομολογία αποτυχίας στο στρατιωτικό πεδίο, ενώ παράλληλα προειδοποιεί για επιπτώσεις στην ενεργειακή εφοδιαστική αλυσίδα.

Η εσωτερική κατάσταση στο Ιράν και οι επιπτώσεις στις ΗΠΑ

Παρά τις προειδοποιήσεις της Τεχεράνης, η ιρανική οικονομία βρίσκεται σε εξαιρετικά πιεσμένη θέση, με το εθνικό νόμισμα σε ιστορικό χαμηλό και τον πληθωρισμό σε δραματικά επίπεδα, ειδικά στα είδη πρώτης ανάγκης. Την ίδια στιγμή, οι παρενέργειες της κρίσης επηρεάζουν και το εσωτερικό των ΗΠΑ, καθώς το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ έχει προκαλέσει σημαντική αύξηση στις τιμές των καυσίμων και των λιπασμάτων, επιβαρύνοντας τον αμερικανικό αγροτικό τομέα.