ΕΟΠΑΕ: ΠΟΛΛΗ ΕΞΟΥΣΙΑ, ΛΙΓΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ – ΟΙ ΕΥΘΥΝΕΣ ΦΤΑΝΟΥΝ ΣΤΟΝ ΑΔΩΝΙ;

Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης

Προσθήκη του VoiceNews στην Google

Υπάρχουν οργανωτικές αλλαγές που τις αντιλαμβάνεται κανείς μέσα από οργανογράμματα, εγκυκλίους και διοικητικές αποφάσεις. Και υπάρχουν αλλαγές που γίνονται αντιληπτές όταν συναντούν έναν πραγματικό άνθρωπο, σε μια πραγματική στιγμή κρίσης.
Στον χώρο των εξαρτήσεων αυτή η διάκριση είναι κρίσιμη, γιατί ο άνθρωπος που φτάνει σε μια θεραπευτική δομή δεν είναι ένα «αίτημα προς διεκπεραίωση», ούτε μια ακόμη υπόθεση που μπορεί να περιμένει μέχρι να αποφασίσει κάποια κεντρική υπηρεσία. Συχνά είναι ένας άνθρωπος που, ύστερα από χρόνια χρήσης, φόβου, απομόνωσης και αποτυχημένων προσπαθειών, βρίσκει για λίγο τη δύναμη να πει «θέλω βοήθεια». Και όσοι έχουν πραγματική εμπειρία στο πεδίο γνωρίζουν ότι αυτή η στιγμή μπορεί να χαθεί μέσα σε ώρες.
Η δημιουργία του ΕΟΠΑΕ παρουσιάστηκε ως μια μεγάλη μεταρρύθμιση που θα ενοποιούσε το κατακερματισμένο σύστημα πρόληψης και αντιμετώπισης των εξαρτήσεων. Κάτω από έναν ενιαίο οργανισμό συγκεντρώθηκαν διαφορετικοί φορείς, διαφορετικές θεραπευτικές παραδόσεις και προγράμματα με ιστορία δεκαετιών.
Η υπόσχεση ήταν καλύτερος συντονισμός, συνέχεια στη φροντίδα, λιγότερα εμπόδια και ευκολότερη πρόσβαση.
Στην πράξη όμως, όσο περνά ο καιρός, γίνεται όλο και πιο δύσκολο να μη διακρίνει κανείς ένα διαφορετικό αποτέλεσμα: η εξουσία ενοποιήθηκε με εντυπωσιακή ταχύτητα, ενώ η θεραπευτική συνέχεια διαλύεται μέσα σε έναν δυσκίνητο, συγκεντρωτικό και υδροκέφαλο μηχανισμό.

ΤΟ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΠΟΥ ΑΝΟΙΓΕΙ ΜΕΓΑΛΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ

Το πρόσφατο περιστατικό στην Κρήτη είναι ίσως το πιο αποκαλυπτικό.
Σύμφωνα με όσα έχει δημοσιοποιήσει ο Σύλλογος Εργαζομένων ΕΟΠΑΕ, το πρώην πρόγραμμα ΚΕΘΕΑ ΑΡΙΑΔΝΗ έπαψε να λειτουργεί ως ένα ενιαίο θεραπευτικό σύστημα με κοινή τοπική εποπτεία. Μονάδες συγχωνεύθηκαν, υποστηρικτικά τμήματα καταργήθηκαν και υπηρεσίες που προηγουμένως συνεργάζονταν στο πλαίσιο μιας ενιαίας θεραπευτικής πορείας βρέθηκαν να υπάγονται σε διαφορετικές διευθύνσεις με έδρα την Αθήνα.
Η αλλαγή αυτή δεν είναι απλώς διοικητική, αλλά αγγίζει τον πυρήνα της θεραπείας.
Γιατί η απεξάρτηση δεν λειτουργεί σαν αλυσίδα παραγωγής, όπου κάθε τμήμα παραδίδει το «προϊόν» στο επόμενο. Χρειάζεται άμεση επικοινωνία, κοινή κλινική αντίληψη, εμπιστοσύνη και δυνατότητα λήψης αποφάσεων όσο το δυνατόν πιο κοντά στον άνθρωπο που ζητά βοήθεια.Και εδώ ακριβώς αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα το περιστατικό του Ηρακλείου.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση των εργαζομένων, ένας 45χρονος άνθρωπος με σοβαρό πρόβλημα εξάρτησης απευθύνθηκε σε τοπική υπηρεσία και το θεραπευτικό προσωπικό εκτίμησε ότι βρισκόταν σε κίνδυνο. Εισηγήθηκε άμεση εισαγωγή κρίσης στη Θεραπευτική Κοινότητα, όμως, κατά την ίδια πηγή, η απόφαση χρειαζόταν πλέον έγκριση από κεντρική διεύθυνση στην Αθήνα.
Η εισήγηση απορρίφθηκε.
Λίγες ημέρες αργότερα ο άνθρωπος βρέθηκε νεκρός στο σπίτι του.Εδώ χρειάζεται απόλυτη καθαρότητα. Θα ήταν ανεύθυνο να αποδοθεί, χωρίς ανεξάρτητη διερεύνηση, ο θάνατός του ευθέως σε μια διοικητική απόφαση.Θα ήταν όμως εξίσου ανεύθυνο να προσποιηθούμε ότι δεν υπάρχει σοβαρό θεσμικό ζήτημα.
Γιατί το πραγματικό ερώτημα είναι γιατί η κρίση των επαγγελματιών που είχαν τον άνθρωπο μπροστά τους δεν ήταν αρκετή. Γιατί μια τόσο κρίσιμη απόφαση έπρεπε να περάσει από μια μακρινή διοικητική αλυσίδα; Ποιος έλαβε την τελική απόφαση και με ποια αιτιολογία;
Και κυρίως: ποιος αναλαμβάνει την ευθύνη για το μοντέλο λειτουργίας που επιβάλλει αυτή τη διαδικασία;

ΕΞΟΥΣΙΑ ΠΡΟΣ ΤΑ ΠΑΝΩ – ΕΥΘΥΝΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΚΑΤΩ;

Εδώ ακριβώς φαίνεται η μεγάλη αντίφαση του νέου οργανισμού.
Η εξουσία συγκεντρώνεται προς τα πάνω, αλλά η ευθύνη μοιάζει να κατευθύνεται προς τα κάτω.
Όταν πρόκειται για συγχωνεύσεις, μετακινήσεις, εγκρίσεις και οργανωτικές αλλαγές, η Κεντρική Προσωρινή Διοίκηση διαθέτει ισχυρότατο ρόλο. Όταν όμως κάτι πάει στραβά, η συζήτηση επιστρέφει εύκολα στους θεραπευτές και στις τοπικές μονάδες.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση των εργαζομένων, μετά το περιστατικό της Κρήτης αναγνωρίστηκε αρχικά ότι το θεραπευτικό προσωπικό είχε κάνει ό,τι μπορούσε, ενώ στη συνέχεια, μετά τη δημοσιοποίηση του θέματος, ακολούθησε «αυστηρή εποπτεία», έντονη επικοινωνία προς το προσωπικό και διοικητική διερεύνηση.
Δεν μπορεί όμως μια διοίκηση να επιθυμεί κεντρικό έλεγχο και ταυτόχρονα αποκεντρωμένη ευθύνη.
Αν μια διοίκηση θέλει να εγκρίνει, να απορρίπτει, να εποπτεύει και να καθορίζει διαδικασίες, τότε οφείλει να λογοδοτεί και για τα αποτελέσματα αυτών των επιλογών.

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΟΥ ΕΟΠΑΕ ΚΑΙ Η ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ
Στην κορυφή αυτού του συστήματος βρίσκεται ο Πρόεδρος του ΕΟΠΑΕ και Εθνικός Συντονιστής για την Αντιμετώπιση των Εξαρτήσεων, Αθανάσιος Θεοχάρης.
Η δημόσια πορεία του δείχνει σημαντική διοικητική εμπειρία. Είναι πολιτικός επιστήμονας, έχει μεταπτυχιακές σπουδές στις διεθνείς σχέσεις και στη διοίκηση επιχειρήσεων και έχει διατελέσει σε διοικητικές θέσεις στο Δρομοκαΐτειο, στο Δαφνί και στον ΟΚΑΝΑ.
Αυτή είναι πραγματική διοικητική εμπειρία και δεν υπάρχει λόγος να υποτιμηθεί.
Το ζήτημα όμως είναι ακριβώς αυτό: διοικητική εμπειρία δεν σημαίνει θεραπευτική εμπειρία.
Στο δημόσια διαθέσιμο βιογραφικό του, σύμφωνα με τα στοιχεία που εξετάζονται στο παρόν ρεπορτάζ, δεν τεκμηριώνεται επαγγελματική πορεία ως ψυχίατρος, ψυχολόγος, κοινωνικός επιστήμονας ή θεραπευτής εξαρτήσεων, ούτε πολυετής συμμετοχή σε θεραπευτική ομάδα ή Θεραπευτική Κοινότητα.
Δεν σημαίνει ότι ένας πολιτικός επιστήμονας δεν μπορεί να διοικήσει έναν οργανισμό ψυχικής υγείας. Σημαίνει όμως ότι η καλή διοίκηση οφείλει να γνωρίζει τα όριά της.
Στην απεξάρτηση, η διοίκηση δεν μπορεί να αντικαθιστά την κλινική κρίση. Δεν μπορεί να μετατρέπει τους θεραπευτές σε διεκπεραιωτές αιτημάτων και τις θεραπευτικές αποφάσεις σε διοικητικά αιτήματα έγκρισης.
Ο άνθρωπος που βρίσκεται μπροστά στον θεραπευτή δεν είναι ένα διοικητικό πρόβλημα.
Είναι μια ανθρώπινη ύπαρξη σε κρίση.

ΕΝΑΣ «ΥΔΡΟΚΕΦΑΛΟΣ» ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ;
Αυτός είναι και ο λόγος που ο χαρακτηρισμός «υδροκέφαλος οργανισμός» δεν είναι απλώς μια ρητορική υπερβολή.
Ένας οργανισμός γίνεται υδροκέφαλος όταν η κορυφή διογκώνεται, οι διοικητικές βαθμίδες πολλαπλασιάζονται και η περιφέρεια χάνει σταδιακά την ικανότητά της να δρα.
Όταν οι εργαζόμενοι στο πεδίο χρειάζονται όλο και περισσότερες εγκρίσεις, όταν μονάδες που πρέπει να συνεργάζονται καθημερινά υπάγονται σε διαφορετικές διευθύνσεις και όταν η διοίκηση γνωρίζει όλο και περισσότερα για το οργανόγραμμα αλλά όλο και λιγότερα για τον πραγματικό άνθρωπο πίσω από τον φάκελο, τότε το πρόβλημα δεν είναι απλώς γραφειοκρατικό.
Γίνεται θεραπευτικό.

ΚΑΙ Ο ΑΔΩΝΙΣ ΣΤΟ ΚΑΔΡΟ – ΤΟ VOICENEWS ΡΩΤΑ
Θα ήταν πολύ βολικό να μείνει η συζήτηση μόνο στη διοίκηση του ΕΟΠΑΕ.
Ο Οργανισμός δεν δημιουργήθηκε μόνος του. Αποτελεί προϊόν συγκεκριμένης πολιτικής και νομοθετικής επιλογής του Υπουργείου Υγείας, το οποίο επέλεξε το μοντέλο ενοποίησης και συγκέντρωσης διαφορετικών θεραπευτικών οργανισμών κάτω από μία διοικητική ομπρέλα. Επομένως, μαζί με τη διοικητική ευθύνη υπάρχει και πολιτική και εποπτική ευθύνη της ηγεσίας του Υπουργείου Υγείας και του Άδωνι Γεωργιάδη.
Και εδώ υπάρχει ένα κρίσιμο στοιχείο.

Σύμφωνα με τον Σύλλογο Εργαζομένων, στις 26 Ιουνίου 2026 πραγματοποιήθηκε συνάντηση αντιπροσωπείας τους με τον υπουργό Υγείας, όπου τέθηκαν τόσο το περιστατικό της Κρήτης όσο και γενικότερα προβλήματα λειτουργίας του ΕΟΠΑΕ. Κατά την ίδια ανακοίνωση, ο υπουργός φέρεται να δήλωσε ότι θα ήταν σοβαρό ζήτημα εάν ο Πρόεδρος του Οργανισμού τον παραπλανούσε και δεσμεύθηκε για νέα συνάντηση, η οποία κατά τον χρόνο της ανακοίνωσης δεν είχε πραγματοποιηθεί.
Από τη στιγμή λοιπόν που το ζήτημα, σύμφωνα με τους εργαζόμενους, έφτασε μέχρι τον ίδιο τον υπουργό, το VoiceNews ρωτά ευθέως: Ποιος απέρριψε και με ποια αιτιολογία την εισήγηση για την άμεση εισαγωγή του 45χρονου στην Κρήτη; Ποιος έχει την τελική αρμοδιότητα όταν η κρίση των θεραπευτών συγκρούεται με την απόφαση της κεντρικής διοίκησης; Με ποια προσόντα και αρμοδιότητες έχουν τοποθετηθεί πρόσωπα σε κρίσιμες θέσεις του ΕΟΠΑΕ; Και κυρίως, τι έκανε ο Άδωνις Γεωργιάδης μετά την ενημέρωση που, σύμφωνα με τον Σύλλογο, έλαβε; Ζήτησε έλεγχο και εξηγήσεις από τη διοίκηση; Εξακολουθεί να έχει εμπιστοσύνη στη σημερινή διοίκηση;
Δεν αποδίδουμε στον υπουργό προσωπική ευθύνη για το περιστατικό χωρίς στοιχεία. Αυτό που υπάρχει όμως είναι ένα σαφές ζήτημα πολιτικής εποπτείας και λογοδοσίας.
Όταν μια μεταρρύθμιση παρουσιάζεται ως κυβερνητική επιτυχία, η πολιτική ηγεσία δεν μπορεί να βρίσκεται μπροστά μόνο στα εύσημα και πίσω όταν έρχονται οι καταγγελίες.
Το VoiceNews θέτει τα ερωτήματα και περιμένει επίσημες απαντήσεις.

Η ΑΠΕΞΑΡΤΗΣΗ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ MANAGEMENT
Η απεξάρτηση, άλλωστε, δεν είναι management… εκτός βέβαια αν επιχειρείται ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΑ η απεξάρτηση να γίνει εξυπηρέτηση.
Δεν είναι logistics, διαχείριση ανθρώπινων πόρων ή άσκηση διοικητικής αποτελεσματικότητας.
Είναι θεραπευτική σχέση, κρίση, υποτροπή, αμφιθυμία, ψυχιατρική συννοσηρότητα, οικογενειακή δυσλειτουργία, απελπισία και πολλές φορές κίνδυνος ζωής.
Ο ΕΟΠΑΕ κληρονόμησε έναν τεράστιο πλούτο ανθρώπινης εμπειρίας από το ΚΕΘΕΑ, τον ΟΚΑΝΑ, το 18 ΑΝΩ και άλλα θεραπευτικά προγράμματα. Κληρονόμησε επαγγελματίες που έχουν περάσει δεκαετίες δίπλα σε ανθρώπους με εξαρτήσεις και στις οικογένειές τους.
Το μεγάλο παράδοξο θα είναι να διαθέτει όλη αυτή την εμπειρία και ταυτόχρονα να την καθιστά οργανωτικά ανίσχυρη.
Γι’ αυτό και η συζήτηση για τον ΕΟΠΑΕ μόλις αρχίζει.
Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι μόνο αν ο οργανισμός διαθέτει πολλές διευθύνσεις ή αν οι διαδικασίες του είναι δυσκίνητες.
Είναι ποιοι έχουν αποκτήσει πραγματική δύναμη μέσα στον νέο μηχανισμό, με ποια προσόντα και με ποια σχέση με το αντικείμενο που καλούνται να εποπτεύσουν.
Αν πράγματι προκύψουν περιπτώσεις ανθρώπων χωρίς ουσιαστική σχέση με την ψυχική υγεία ή τις εξαρτήσεις, στους οποίους παραχωρήθηκαν εκτεταμένες αρμοδιότητες πάνω σε θεραπευτικές υπηρεσίες, τότε το ζήτημα δεν θα αφορά πλέον απλώς μεμονωμένες λανθασμένες επιλογές.
Θα αφορά τον ίδιο τον τρόπο με τον οποίο οικοδομήθηκε ο ΕΟΠΑΕ.
Γιατί στην ψυχική υγεία η εξουσία χωρίς γνώση δεν είναι απλώς κακή διοίκηση.
Μπορεί να γίνει επικίνδυνη.
Και όταν ένας οργανισμός συγκεντρώνει στα χέρια του σχεδόν ολόκληρο το δημόσιο σύστημα αντιμετώπισης των εξαρτήσεων, η κοινωνία δικαιούται να γνωρίζει ποιος αποφασίζει, με ποια προσόντα, με ποια λογοδοσία και υπό ποια πολιτική εποπτεία.
Οι απαντήσεις δεν μπορούν να περιμένουν επ’ αόριστον.
Και οι επόμενες αποκαλύψεις για πρόσωπα, αρμοδιότητες και θέσεις ευθύνης ίσως δείξουν ότι το πρόβλημα του ΕΟΠΑΕ δεν είναι απλώς ότι έγινε υπερβολικά μεγάλος.
Ίσως είναι ότι έδωσε υπερβολικά μεγάλη δύναμη πολύ μακριά από εκείνους που γνωρίζουν πραγματικά τι σημαίνει θεραπεία.