Μελέτη σε ανθρώπινο εγκεφαλικό ιστό εντόπισε σημαντική αναδιαμόρφωση του ανοσοποιητικού περιβάλλοντος του ιππόκαμπου μεταξύ περίπου 50 και 75 ετών — Η πιθανή σχέση με τη φλεγμονή και τις νευροεκφυλιστικές παθήσεις

Μια έως σήμερα άγνωστη μεταβολή στο ανοσοποιητικό περιβάλλον του ανθρώπινου εγκεφάλου εντόπισαν επιστήμονες, προσθέτοντας ένα νέο κομμάτι στο παζλ της γήρανσης και της ηλικιακής γνωστικής έκπτωσης.

Η μελέτη, η οποία χρηματοδοτήθηκε από τα Εθνικά Ινστιτούτα Υγείας των ΗΠΑ, δείχνει ότι ο πληθυσμός των ανοσοκυττάρων στον ιππόκαμπο αρχίζει να αναδιαμορφώνεται σημαντικά κατά τη μέση ηλικία. Ο ιππόκαμπος είναι περιοχή του εγκεφάλου με καθοριστικό ρόλο στη μάθηση και στη δημιουργία αναμνήσεων.

Τι συμβαίνει μεταξύ 50 και 75 ετών

Οι ερευνητές εξέτασαν μεταθανάτιο ιστό ιππόκαμπου από 40 νευρολογικά υγιείς ανθρώπους, ηλικίας 20 έως 95 ετών.

Η ανάλυση έδειξε ότι μεταξύ περίπου 50 και 75 ετών μειώνονται σταδιακά τα μικρογλοιακά κύτταρα, τα βασικά κύτταρα ανοσολογικής προστασίας του εγκεφάλου. Στη θέση τους εμφανίζονται κύτταρα με εντονότερες φλεγμονώδεις υπογραφές και χαρακτηριστικά που θυμίζουν ανοσοκύτταρα προερχόμενα από το περιφερικό αίμα.

Το εύρημα αμφισβητεί την αντίληψη ότι τα μικρογλοιακά κύτταρα, τα οποία εμφανίζονται ήδη από την εμβρυϊκή ανάπτυξη, ανανεώνονται και παραμένουν σταθερά σε όλη τη διάρκεια της ανθρώπινης ζωής.

Δεν έχει ακόμη αποδειχθεί, πάντως, ότι τα νέα κύτταρα προέρχονται πράγματι από το αίμα ή ότι προκαλούν άνοια.

Αλλαγές και στον αιματοεγκεφαλικό φραγμό

Οι ερευνητές εντόπισαν επίσης ηλικιακές αλλοιώσεις στα κύτταρα που συμβάλλουν στη διατήρηση του αιματοεγκεφαλικού φραγμού. Πρόκειται για τον προστατευτικό μηχανισμό που ρυθμίζει την ανταλλαγή ουσιών μεταξύ της κυκλοφορίας του αίματος και του εγκεφαλικού ιστού.

Παράλληλα, η γήρανση συνοδευόταν από εκτεταμένες και συντονισμένες μεταβολές στην τρισδιάστατη οργάνωση του γονιδιώματος και στη ρύθμιση της λειτουργίας των γονιδίων σε πολλούς τύπους εγκεφαλικών κυττάρων.

Για να εντοπίσουν αυτές τις αλλαγές, οι επιστήμονες συνδύασαν την ανάλυση της γονιδιακής έκφρασης με προηγμένες μεθόδους μελέτης του επιγονιδιώματος και της τρισδιάστατης αρχιτεκτονικής του γενετικού υλικού.

Τι σημαίνει για την άνοια

Η χρόνια νευροφλεγμονή συναντάται σε νευροεκφυλιστικές παθήσεις, μεταξύ των οποίων και η νόσος Αλτσχάιμερ. Η νέα έρευνα προσφέρει έναν πιθανό βιολογικό μηχανισμό που θα μπορούσε να βοηθήσει τους επιστήμονες να κατανοήσουν γιατί η ηλικία αποτελεί τον σημαντικότερο παράγοντα κινδύνου για άνοια.

Η μελέτη, ωστόσο, δεν αποδεικνύει ότι η μείωση των μικρογλοιακών κυττάρων προκαλεί άνοια, ούτε ότι η διαδικασία αρχίζει ακριβώς στα 50 σε κάθε άνθρωπο. Πρόκειται για παρατηρητική ανάλυση περιορισμένου αριθμού μεταθανάτιων δειγμάτων.

Επόμενος στόχος των επιστημόνων είναι να εξακριβώσουν τι προκαλεί την απώλεια των μικρογλοιακών κυττάρων, από πού προέρχονται τα κύτταρα που τα αντικαθιστούν και εάν αυτή η μετάβαση συμβάλλει άμεσα στην εμφάνιση Αλτσχάιμερ ή άλλων νευρολογικών παθήσεων.

Η κατανόηση του μηχανισμού θα μπορούσε μελλοντικά να ανοίξει νέους δρόμους για θεραπευτικές παρεμβάσεις. Προς το παρόν, όμως, δεν έχει προκύψει κάποια νέα διαγνωστική εξέταση, θεραπεία ή εξατομικευμένη σύσταση για ανθρώπους άνω των 50 ετών.

ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΟ ΑΡΘΡΟ

Σαλαμίνα: Στο «μικροσκόπιο» το σημείο μηδέν της φονικής πυρκαγιάς – Τα σενάρια που εξετάζουν οι Αρχές