Μια σημαντική αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιείται η έρευνα για την ανάπτυξη νέων φαρμάκων βρίσκεται σε εξέλιξη στη Βρετανία, με τους επιστήμονες να στρέφονται ολοένα και περισσότερο στα ανθρώπινα οργανοειδή, δηλαδή μικροσκοπικά όργανα που καλλιεργούνται στο εργαστήριο από ανθρώπινους ιστούς.
Η εξέλιξη αυτή χαρακτηρίζεται ως σημαντικό βήμα για τη μείωση της χρήσης ζώων στην επιστημονική έρευνα, ενώ παράλληλα οι ερευνητές εκτιμούν ότι τα νέα μοντέλα μπορούν να προσφέρουν πιο ακριβή εικόνα για το πώς μια ανθρώπινη ασθένεια αντιδρά σε μια θεραπεία.
Ο κλινικός καθηγητής παιδιατρικής γαστρεντερολογίας στο Cambridge Stem Cell Institute, Ματίας Ζίλμπαουερ, υπογράμμισε ότι η συγκεκριμένη προσέγγιση θα μπορούσε να επηρεάσει σημαντικά τόσο τον αριθμό των ζώων που χρησιμοποιούνται στα εργαστήρια όσο και τον τρόπο με τον οποίο αναπτύσσονται τα φάρμακα στο μέλλον.
Ωστόσο, όπως διευκρίνισε, τα ζώα δεν πρόκειται να εξαλειφθούν πλήρως από την έρευνα, καθώς εξακολουθούν να υπάρχουν ζητήματα τα οποία δεν μπορούν να μελετηθούν αποκλειστικά μέσω των νέων εργαστηριακών μοντέλων.
Τι είναι τα ανθρώπινα οργανοειδή
Οι επιστήμονες καλλιεργούν οργανοειδή εδώ και περισσότερα από δέκα χρόνια. Πρόκειται για μικροσκοπικές δομές, μεγέθους ακόμη και περίπου ενός χιλιοστού, οι οποίες αναπαράγουν βασικά χαρακτηριστικά πραγματικών ανθρώπινων οργάνων.
Το σημαντικότερο στοιχείο είναι ότι μπορούν να παρουσιάζουν αντίδραση σε ασθένειες και φάρμακα με τρόπο που προσεγγίζει περισσότερο την ανθρώπινη βιολογία.
Όταν τα οργανοειδή δημιουργούνται από ανθρώπινους παθολογικούς ιστούς, οι ερευνητές μπορούν να εξετάσουν πώς ανταποκρίνονται σε διαφορετικές υποψήφιες θεραπείες.
Με αυτόν τον τρόπο μπορούν να εντοπίζουν γρηγορότερα ποια φάρμακα δεν λειτουργούν, αλλά και να εξετάζουν εάν μια θεραπεία μπορεί να αντιστρέψει τις παθολογικές αλλαγές σε όλους τους ασθενείς ή μόνο σε συγκεκριμένες ομάδες.
Γιατί αμφισβητείται η αποτελεσματικότητα των δοκιμών σε ζώα
Ένα από τα βασικά επιχειρήματα υπέρ της συγκεκριμένης τεχνολογίας αφορά το υψηλό ποσοστό αποτυχίας των φαρμάκων που εμφανίζονται αποτελεσματικά σε πειράματα με ζώα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλούνται οι ερευνητές, περισσότερο από το 90% των φαρμάκων που φαίνεται να λειτουργούν στα ζώα τελικά αποτυγχάνουν στις κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους.
Η βασική εξήγηση είναι ότι πολλές ανθρώπινες ασθένειες είτε δεν εμφανίζονται στα ζώα είτε εκδηλώνονται με διαφορετικό τρόπο, καθώς η βιολογία των ζώων δεν είναι ίδια με εκείνη του ανθρώπου.
Γι’ αυτό και οι αρμόδιες αρχές στις ΗΠΑ και την Ευρώπη ενθαρρύνουν πλέον, όπου είναι διαθέσιμες και επιστημονικά κατάλληλες, εναλλακτικές μεθόδους έρευνας.
Δημιουργείται «βιβλιοθήκη» ανθρώπινων οργανοειδών
Η νέα ερευνητική προσπάθεια θα πραγματοποιηθεί σε ερευνητικό κέντρο στο Κέιμπριτζ, με χρηματοδότηση από το βρετανικό Medical Research Council.
Οι επιστήμονες σχεδιάζουν να συνεργαστούν για τη δημιουργία μιας μεγάλης «βιβλιοθήκης» λειτουργικών ανθρώπινων οργανοειδών, τα οποία στη συνέχεια θα μπορούν να χρησιμοποιούνται από ακαδημαϊκούς ερευνητές και τη φαρμακευτική βιομηχανία.
Στόχος είναι η τεχνολογία να συμβάλει στην ανάπτυξη νέων φαρμάκων και ταυτόχρονα να περιορίσει σημαντικά την ανάγκη για πειράματα σε ζώα.
Εκατομμύρια δοκιμές σε ζώα στη Βρετανία
Παρά την πρόοδο των εναλλακτικών μεθόδων, η χρήση ζώων στην επιστημονική έρευνα παραμένει ιδιαίτερα εκτεταμένη.
Μόνο το 2025 πραγματοποιήθηκαν 2,54 εκατομμύρια δοκιμές σε ζώα στη Βρετανία, αριθμός μειωμένος κατά 3,8% σε σχέση με το 2024.
Πάνω από το 90% των δοκιμών αφορούσαν ποντίκια, αρουραίους, ψάρια και πτηνά, ενώ περίπου το 1% αφορούσε προστατευόμενα είδη, όπως γάτες, σκύλους, άλογα και πιθήκους.
Η ανάπτυξη των ανθρώπινων οργανοειδών δεν σημαίνει ότι τα πειράματα σε ζώα θα σταματήσουν άμεσα. Δημιουργεί όμως μια νέα επιστημονική δυνατότητα, η οποία θα μπορούσε σταδιακά να περιορίσει τη χρήση τους και παράλληλα να κάνει την ανάπτυξη φαρμάκων περισσότερο προσανατολισμένη στην ανθρώπινη βιολογία.
![](https://voicenews.gr/wp-content/uploads/2026/05/our-viber-1.png")
