Candida auris: Ο «αόρατος» μύκητας που κρύβεται στο δέρμα και «μπερδεύει» το ανοσοποιητικό

Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης

Προσθήκη του VoiceNews στην Google

Ένας ιδιαίτερα ανθεκτικός μύκητας φαίνεται πως διαθέτει έναν ακόμη μηχανισμό που του επιτρέπει να παραμένει για μεγάλο χρονικό διάστημα στο ανθρώπινο δέρμα χωρίς να γίνεται αντιληπτός. Ο Candida auris, ο οποίος έχει εξελιχθεί σε σημαντική πρόκληση για τα νοσοκομεία διεθνώς, φαίνεται ότι μπορεί να βρίσκει καταφύγιο βαθιά στους θύλακες των τριχών και ταυτόχρονα να επηρεάζει την ανοσολογική αντίδραση του οργανισμού.

Η νέα επιστημονική μελέτη, που πραγματοποιήθηκε από ερευνητές του University of California, San Francisco (UCSF) και δημοσιεύθηκε στο Science, φωτίζει έναν μηχανισμό που ενδέχεται να εξηγεί γιατί ο Candida auris μπορεί να επιμένει στο δέρμα για τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα.

Το εύρημα θεωρείται σημαντικό, καθώς η παρατεταμένη παρουσία του μύκητα στην επιφάνεια του δέρματος μπορεί να διευκολύνει την επιβίωση και τη μετάδοσή του, ιδιαίτερα σε χώρους υγειονομικής περίθαλψης.

Candida auris: Ένας μύκητας που μπορεί να παραμένει «κρυμμένος»

Σε αντίθεση με άλλους μύκητες, ο Candida auris φαίνεται πως έχει αναπτύξει έναν ιδιαίτερα αποτελεσματικό τρόπο να επιβιώνει πάνω στο ανθρώπινο δέρμα.

Οι ερευνητές συνέκριναν τη συμπεριφορά του με εκείνη του Candida albicans, ενός πολύ πιο συνηθισμένου είδους Candida. Τα πειράματα έδειξαν ότι ο Candida albicans απομακρυνόταν από το δέρμα μέσα σε λίγες ημέρες.

Ο Candida auris, αντίθετα, κατάφερνε να παραμένει.

Το σημαντικότερο στοιχείο ήταν ότι οι επιστήμονες εντόπισαν τον μύκητα μέσα στους θύλακες των τριχών, όπου φαίνεται να δημιουργεί ένα προστατευμένο μικροπεριβάλλον που του επιτρέπει να επιβιώνει για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

Έτσι, ακόμη και όταν δεν υπάρχουν εμφανή σημάδια λοίμωξης, ο μικροοργανισμός μπορεί να εξακολουθεί να βρίσκεται στο δέρμα.

Πώς ο Candida auris «ξεγελά» την άμυνα του οργανισμού

Η μελέτη αποκάλυψε ακόμη έναν ιδιαίτερα ενδιαφέροντα μηχανισμό.

Όταν ο Candida albicans έρχεται σε επαφή με το δέρμα, προκαλεί την ενεργοποίηση της ιντερλευκίνης-17 (IL-17). Πρόκειται για ένα σημαντικό ανοσολογικό σήμα που ενισχύει την αντιμυκητιασική άμυνα και συμβάλλει στην ανανέωση των κυττάρων του δέρματος.

Με αυτόν τον τρόπο, ο οργανισμός μπορεί να περιορίσει και τελικά να απομακρύνει τον μύκητα.

Ο Candida auris, όμως, φαίνεται να ακολουθεί διαφορετική στρατηγική.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι ο μύκητας μπορεί να τροποποιεί το εξωτερικό του κυτταρικό τοίχωμα, εκθέτοντας μεγαλύτερη ποσότητα χιτίνης. Η συγκεκριμένη ουσία φαίνεται να προκαλεί μια διαφορετικού τύπου ανοσολογική αντίδραση.

Αντί να ενεργοποιείται κυρίως η προστατευτική IL-17, αυξάνεται η παραγωγή ιντερφερόνης-γάμμα (IFN-γ).

Το αποτέλεσμα είναι ιδιαίτερα σημαντικό: η συγκεκριμένη ανοσολογική απόκριση φαίνεται να περιορίζει ορισμένες από τις φυσικές αντιμυκητιασικές άμυνες του δέρματος.

Οι θύλακες των τριχών μετατρέπονται σε «καταφύγιο»

Η δράση του Candida auris δεν φαίνεται να περιορίζεται μόνο στην αλλαγή της ανοσολογικής αντίδρασης.

Η αυξημένη παρουσία IFN-γ επηρεάζει παράλληλα τη φυσιολογική ανανέωση των κυττάρων στους θύλακες των τριχών.

Όταν η διαδικασία αυτή επιβραδύνεται, παλαιότερα και κατεστραμμένα κύτταρα μπορούν να συσσωρεύονται στο συγκεκριμένο σημείο.

Έτσι δημιουργείται ένα περιβάλλον στο οποίο ο Candida auris μπορεί να επιβιώνει ευκολότερα.

Με απλά λόγια, ο μύκητας φαίνεται να αξιοποιεί τους θύλακες των τριχών ως ένα είδος «κρυψώνας», όπου μπορεί να παραμένει προστατευμένος από την πλήρη εξουδετέρωσή του από τον οργανισμό.

Γιατί ο Candida auris αποτελεί μεγάλη πρόκληση για τα νοσοκομεία

Ο Candida auris εντοπίστηκε για πρώτη φορά στην Ιαπωνία το 2009 και έκτοτε έχει καταγραφεί σε πολλές χώρες και σε μονάδες υγειονομικής περίθαλψης.

Η παρουσία του στο δέρμα δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ένα άτομο έχει ενεργή λοίμωξη. Σε αρκετές περιπτώσεις μπορεί να υπάρχει αποικισμός, χωρίς εμφανή συμπτώματα.

Ωστόσο, σε ασθενείς που είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι, η κατάσταση μπορεί να γίνει σοβαρή.

Ο μύκητας μπορεί, υπό συγκεκριμένες συνθήκες, να περάσει από την επιφάνεια του δέρματος σε βαθύτερους ιστούς ή στην κυκλοφορία του αίματος, προκαλώντας σοβαρές λοιμώξεις.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και το γεγονός ότι ο Candida auris μπορεί να εμφανίζει αντοχή σε πολλά αντιμυκητιασικά φάρμακα.

Ο συνδυασμός της επίμονης παρουσίας στο δέρμα, της δυνατότητας μετάδοσης και της αντοχής σε θεραπείεςτον καθιστά ιδιαίτερα δύσκολο αντίπαλο για τα συστήματα υγείας.

Δεν είναι επικίνδυνος για όλους

Παρά την ανησυχία που προκαλεί ο Candida auris, η παρουσία του στο δέρμα δεν σημαίνει ότι ένας άνθρωπος θα εμφανίσει απαραίτητα σοβαρή νόσο.

Για τους περισσότερους ανθρώπους, ο μύκητας μπορεί να παραμείνει στην επιφάνεια του δέρματος χωρίς να προκαλέσει προβλήματα.

Ο κίνδυνος αυξάνεται κυρίως όταν υπάρχουν παράγοντες που καθιστούν έναν ασθενή πιο ευάλωτο σε σοβαρές λοιμώξεις.

Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο ο Candida auris θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικός στους χώρους υγειονομικής περίθαλψης, όπου υπάρχουν ασθενείς με σοβαρά προβλήματα υγείας ή εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα.

Η νέα έρευνα ανοίγει δρόμο για πιθανές θεραπείες

Η αποκάλυψη του τρόπου με τον οποίο ο Candida auris παραμένει στο δέρμα ενδέχεται να οδηγήσει στο μέλλον σε νέες θεραπευτικές προσεγγίσεις.

Μία από τις πιθανές κατευθύνσεις που εξετάζονται είναι η προσπάθεια τροποποίησης της ανοσολογικής απόκρισης, ώστε να περιοριστεί η δράση της IFN-γ και να ενισχυθεί ξανά ο αντιμυκητιασικός μηχανισμός που συνδέεται με την IL-17.

Μια άλλη πιθανότητα θα μπορούσε να αφορά την ίδια τη χιτίνη, η οποία φαίνεται να διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην ασυνήθιστη ανοσολογική αντίδραση που προκαλεί ο Candida auris.

Προς το παρόν, ωστόσο, πρόκειται για ερευνητικές κατευθύνσεις και όχι για διαθέσιμες θεραπείες.

Το «κρυφό» όπλο του Candida auris

Η νέα μελέτη προσθέτει ένα ακόμη κομμάτι στο παζλ γύρω από έναν από τους πιο δύσκολους μύκητες που αντιμετωπίζει η σύγχρονη ιατρική.

Ο Candida auris δεν φαίνεται απλώς να αντέχει πάνω στο δέρμα. Φαίνεται ότι μπορεί να δημιουργεί τις κατάλληλες συνθήκες για να παραμένει εκεί, να προστατεύεται στους θύλακες των τριχών και παράλληλα να επηρεάζει την ανοσολογική άμυνα προς όφελός του.

Για τους επιστήμονες, η κατανόηση αυτού του μηχανισμού μπορεί να αποτελέσει ένα κρίσιμο βήμα για την αναζήτηση νέων τρόπων αντιμετώπισης του μύκητα.

Το επόμενο μεγάλο ερώτημα είναι αν αυτή η γνώση μπορεί να μετατραπεί σε αποτελεσματική θεραπεία που θα επιτρέπει στον οργανισμό να εντοπίζει και να απομακρύνει τον Candida auris πριν προλάβει να γίνει επικίνδυνος.