Σοβαρές αντιδράσεις από την παγκόσμια ναυτιλιακή βιομηχανία προκαλεί η προτεινόμενη συμφωνία Ιράν-Ομάν για την αποκατάσταση της εμπορικής διακίνησης μέσω του Πορθμού του Ορμούζ, καθώς ναυτιλιακές πηγές εκτιμούν ότι οι όροι που έχουν τεθεί σήμερα είναι δύσκολο να εφαρμοστούν στην πράξη, τόσο από εμπορική όσο και από νομική άποψη.
Το βασικό ζήτημα αφορά τις χρεώσεις διέλευσης. Το Ιράν φέρεται να επιδιώκει τέλη που αντιστοιχούν περίπου στο 5%-7% της αξίας του φορτίου ενός πλοίου, ενώ από την πλευρά του Ομάν έχουν συζητηθεί χαμηλότερες χρεώσεις, περίπου στο 3%. Την ίδια στιγμή, οι Ηνωμένες Πολιτείες υποστηρίζουν ότι η διέλευση από τη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδό θα πρέπει να παραμείνει χωρίς τέλη.
Οι κυρώσεις δημιουργούν νέο αδιέξοδο
Το σημαντικότερο εμπόδιο, ωστόσο, είναι οι αμερικανικές κυρώσεις. Η ιρανική αρχή που θα μπορούσε να εμπλακεί στη διαδικασία είσπραξης των τελών διέλευσης έχει χαρακτηριστεί από τις ΗΠΑ λόγω των δεσμών της με το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης.
Αυτό δημιουργεί σημαντικούς κινδύνους για πλοιοκτήτες, τράπεζες, ασφαλιστικές εταιρείες και άλλους φορείς που θα συμμετείχαν σε τέτοιες συναλλαγές. Ακόμη και αν υπάρξει συμφωνία μεταξύ Τεχεράνης και Μουσκάτ, η πρακτική εφαρμογή της θα μπορούσε να προσκρούσει στο διεθνές καθεστώς κυρώσεων.
Επιπλέον, προβλήματα προκύπτουν και στον ασφαλιστικό τομέα. Νέα ρήτρα που αφορά ασφαλιστική κάλυψη πλοίων μπορεί να επιτρέπει σε ασφαλιστικές εταιρείες να τερματίζουν την κάλυψη όταν πραγματοποιούνται πληρωμές για διέλευση μέσω ιρανικών υδάτων, εξαιτίας των σχετικών κυρώσεων και των νομικών κινδύνων.
Ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός έχει υποστηρίξει ότι η διέλευση από τον Πορθμό του Ορμούζ θα πρέπει να παραμένει χωρίς διακρίσεις, ανεμπόδιστη και χωρίς διόδια ή άλλες χρεώσεις. Έτσι, το ζήτημα των τελών παραμένει ένα από τα σημαντικότερα εμπόδια για την πλήρη και σταθερή επαναλειτουργία του στρατηγικού ενεργειακού διαδρόμου.
Οι νέοι κανόνες που εξετάζει το Ιράν
Την ίδια ώρα, στο εσωτερικό του Ιράν εξετάζεται ένα νέο σχέδιο για τον τρόπο με τον οποίο θα πραγματοποιούνται οι διελεύσεις πλοίων από τον Πορθμό του Ορμούζ.
Σύμφωνα με όσα ανέφερε ο Ali Salimi, μέλος του προεδρείου του ιρανικού κοινοβουλίου, το αρχικό προσχέδιο του «Στρατηγικού Σχεδίου Δράσης για τη Διασφάλιση της Σταθερότητας στο Πορθμό και τον Περσικό Κόλπο» βρίσκεται υπό εξέταση.
Με βάση το σχέδιο, η διέλευση αμερικανικών, ισραηλινών και άλλων πλοίων χωρών που χαρακτηρίζονται από την Τεχεράνη ως εχθρικές θα απαγορεύεται. Παράλληλα, δεν θα επιτρέπεται η μεταφορά φορτίων που συνδέονται με το Ισραήλ, είτε πρόκειται για στρατιωτικό είτε για πολιτικό υλικό.
Περιορισμοί προβλέπονται επίσης για πλοία ή φορτία που, σύμφωνα με την ιρανική πλευρά, έχουν συμμετάσχει σε δραστηριότητες εναντίον του λεγόμενου «Άξονα της Αντίστασης».
Το σχέδιο προβλέπει ακόμη ότι χώρες και οντότητες που έχουν προκαλέσει ζημιές στο Ιράν δεν θα μπορούν να χρησιμοποιούν τον Πορθμό του Ορμούζ και τον Περσικό Κόλπο μέχρι να υπάρξει αποζημίωση. Για όσους παραβιάζουν τους νέους κανονισμούς προβλέπονται βαριά πρόστιμα, τα οποία μπορεί να φτάνουν έως και το 20% της αξίας του φορτίου.
Πεζεσκιάν: «Οι γείτονές μας μάς βοήθησαν»
Την ίδια στιγμή, ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν υποστήριξε ότι οι σχέσεις της χώρας του με τα γειτονικά κράτη είναι σήμερα καλύτερες σε σχέση με το παρελθόν.
Ο ίδιος ανέφερε ότι, κατά τη διάρκεια της πρόσφατης πολεμικής περιόδου, υπήρχαν εκτιμήσεις ότι θα μπορούσαν να προκληθούν αναταραχές στα βορειοδυτικά και νοτιοανατολικά του Ιράν. Ωστόσο, σύμφωνα με τον Πεζεσκιάν, οι γειτονικές χώρες δεν επέτρεψαν την εύκολη είσοδο ανθρώπων που θα μπορούσαν να προκαλέσουν αποσταθεροποίηση και, αντίθετα, συνέβαλαν στη σταθερότητα της χώρας.
Ο Ιρανός πρόεδρος υποστήριξε επίσης ότι υπήρχαν προβλέψεις για σοβαρές ελλείψεις σε ηλεκτρικό ρεύμα, νερό και φυσικό αέριο, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια του χειμώνα, αλλά τελικά η κατάσταση δεν εξελίχθηκε όπως είχαν προβλέψει οι αντίπαλοι της Τεχεράνης.
Παράλληλα, αναγνώρισε ότι οι διεθνείς κυρώσεις συνεχίζουν να δημιουργούν σοβαρά οικονομικά προβλήματα στο Ιράν. Όπως σημείωσε, η αδυναμία πώλησης πετρελαίου περιορίζει τα έσοδα και τη δυνατότητα απόκτησης ξένου συναλλάγματος, γεγονός που αυξάνει την οικονομική πίεση.
Η Τεχεράνη, σύμφωνα με τον Πεζεσκιάν, αναζητά τρόπους για να περιορίσει τις συνέπειες των κυρώσεων, αν και παραδέχθηκε ότι η επίλυση των προβλημάτων δεν μπορεί να γίνει γρήγορα.
Η εξέλιξη γύρω από τον Πορθμό του Ορμούζ αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τη διεθνή ναυτιλία και τις αγορές ενέργειας. Η διαμόρφωση ενός νέου πλαισίου διέλευσης, σε συνδυασμό με τις κυρώσεις, τα ασφαλιστικά ζητήματα και τις απαιτήσεις της Τεχεράνης, αφήνει ανοιχτό το ερώτημα για το κατά πόσο μπορεί να υπάρξει μια σταθερή και εμπορικά βιώσιμη επαναλειτουργία της σημαντικής θαλάσσιας οδού.
![](https://voicenews.gr/wp-content/uploads/2026/05/our-viber-1.png")
