ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ ΣΤΗ ΣΕΛΗΝΗ: ΠΥΡΑΥΛΟΣ ΤΗΣ SPACEX ΧΤΥΠΗΣΕ ΤΟ ΦΕΓΓΑΡΙ ΜΕ 8.700 ΧΛΜ./ΩΡΑ – ΤΙ ΚΑΤΕΓΡΑΨΑΝ ΤΑ ΤΗΛΕΣΚΟΠΙΑ

Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης

Προσθήκη του VoiceNews στην Google

Ένα ανεξέλεγκτο τμήμα πυραύλου Falcon 9, μεγέθους πενταώροφου κτηρίου, προσέκρουσε με τρομακτική ταχύτητα στην ορατή πλευρά της Σελήνης. Τηλεσκόπια και διαστημοσυσκευές τέθηκαν σε ύψιστη λειτουργία, μετατρέποντας μια τυχαία διαστημική σύγκρουση σε ένα σπάνιο, ελεγχόμενο επιστημονικό πείραμα.

Σε κατάσταση συναγερμού τέθηκαν αστεροσκοπεία και ερευνητικά κέντρα σε ολόκληρο τον πλανήτη, παρακολουθώντας την πορεία ενός εγκαταλελειμμένου τμήματος πυραύλου της εταιρείας SpaceX του Ίλον Μασκ. Το αντικείμενο, βάρους περίπου 4.000 κιλών, κατέγραψε μια μοιραία τροχιά σύγκρουσης με τη Σελήνη, με την τελική πρόσκρουση να σημειώνεται κοντά στους σεληνιακούς κρατήρες Αϊνστάιν και Μπελ, στην ορατή από τη Γη πλευρά. Η σύγκρουση έγινε με την αστρονομική ταχύτητα των 8.700 χιλιομέτρων την ώρα.

Το χρονικό της αποστολής και ο «πύραυλος-φάντασμα»

Το συγκεκριμένο ανώτερο στάδιο του Falcon 9 είχε εκτοξευθεί τον Ιανουάριο του περασμένου έτους από το Διαστημικό Κέντρο Κένεντι στη Φλόριντα. Αποστολή του ήταν η μεταφορά δύο εμπορικών σεληνάκατων: του ρομποτικού σκάφους Blue Ghost της αμερικανικής Firefly Aerospace (το οποίο ολοκλήρωσε μια απόλυτα επιτυχημένη προσσελήνωση) και του Resilience της ιαπωνικής ispace, το οποίο δυστυχώς καταστράφηκε κατά την κάθοδό του λίγους μήνες αργότερα.

Στις τυπικές εκτοξεύσεις της SpaceX, ο κύριος κινητήρας του πρώτου σταδίου επιστρέφει στη Γη για να χρησιμοποιηθεί εκ νέου. Ωστόσο, το ανώτερο στάδιο, που προωθεί τα σκάφη πέρα από την γήινη τροχιά, παραμένει στο διάστημα.

Στη συγκεκριμένη περίπτωση, μια αλληλουχία απρόβλεπτων παραγόντων —η ηλιακή ακτινοβολία, ο ηλιακός άνεμος και οι συνδυασμένες βαρυτικές δυνάμεις Γης, Σελήνης και Ήλιου— λειτούργησαν ως μια αόρατη «σπρωξιά». Οι συνεχείς αυτές πιέσεις εκτρόχιασαν το τμήμα του πυραύλου, βάζοντάς το σε μια ελλειπτική τροχιά που μοιραία κατέληξε στην επιφάνεια του φεγγαριού.

Η αμυδρή λάμψη και η καταγραφή από τα επίγεια τηλεσκόπια

Το συμβάν έλαβε χώρα στη φωτεινή πλευρά της Σελήνης, σε απόσταση περίπου 362.100 χιλιομέτρων από τη Γη, γεγονός που κατέστησε αδύνατη την οπτική παρατήρηση με γυμνό μάτι ή ερασιτεχνικά τηλεσκόπια. Η λάμψη της πρόσκρουσης διήρκεσε μόλις κλάσματα του δευτερολέπτου και επικαλύφθηκε από το έντονο ηλιακό φως.

Παρά τις δυσκολίες, ισχυρά επίγεια παρατηρητήρια κατάφεραν να συλλέξουν πολύτιμα δεδομένα. Ο Καρλ Σμιτ, πλανητικός επιστήμονας στο Κέντρο Διαστημικής Φυσικής του Πανεπιστημίου της Βοστώνης, σημείωσε ότι το Very Large Telescope (VLT) στη Χιλή κατέγραψε μέσω φασματοσκοπίας ένα διακριτικό σύννεφο αερίων νατρίου και λιθίου. Παράλληλα, ανεξάρτητοι αστρονόμοι και το Κέντρο Μελετών Αντικειμένων Κοντά στη Γη του JPL της NASA επιβεβαίωσαν με ακρίβεια την τροχιά και τη στιγμή της πρόσκρουσης.

Οι ειδικοί έσπευσαν να καθησυχάσουν το κοινό, ξεκαθαρίζοντας ότι το συμβάν δεν αποτελούσε καμία απολύτως απειλή για τη Γη.

Ένας νέος κρατήρας 30 μέτρων αποκαλύπτει τα μυστικά του σύμπαντος

Για την επιστημονική κοινότητα, η τυχαία αυτή καταστροφή μετατράπηκε σε ένα ανεκτίμητο εργαστηριακό πείραμα. Καθώς οι επιστήμονες γνώριζαν ακριβώς τη μάζα, την ταχύτητα και τις διαστάσεις του αντικειμένου, η πρόσκρουση προσφέρει μοναδικά συγκριτικά δεδομένα.

Σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις:

  • Δημιουργήθηκε κρατήρας διαμέτρου 20 έως 30 μέτρων και βάθους αρκετών μέτρων.

  • Εκτινάχθηκαν τεράστιες ποσότητες σκόνης και υπεδάφους από τα έγκατα της σεληνιακής επιφάνειας.

  • Ο δορυφόρος Lunar Reconnaissance Orbiter (LRO) της NASA προγραμματίζεται να φωτογραφίσει την περιοχή υψηλής ανάλυσης για τη σύγκριση της μορφολογίας «πριν και μετά».

Η ανάλυση των εκτινασσόμενων υλικών αναμένεται να ρίξει φως στη γεωλογική ιστορία και στον σχηματισμό του συστήματος Γης-Σελήνης πριν από 4,5 δισεκατομμύρια χρόνια. Την ίδια στιγμή, οι επιστήμονες αναζητούν ενδείξεις για την ύπαρξη υπόγειου πάγου νερού —το λεγόμενο «Ιερό Δισκοπότηρο» για τις μελλοντικές επανδρωμένες αποστολές και τη δημιουργία μόνιμων βάσεων στο φεγγάρι.