Η ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ Η ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΥΨΗΛΟ ΤΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΔΥΝΑΜΙΚΟ, ΣΤΟΝ ΠΑΤΟ ΟΙ ΜΙΣΘΟΙ

Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης

Προσθήκη του VoiceNews στην Google

Τα στοιχεία του Παρατηρητηρίου ReICO (Research and Innovation Careers Observatory), μιας κοινής πρωτοβουλίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΟΟΣΑ που παρακολουθεί την εξέλιξη και την απασχόληση στην έρευνα σε πάνω από 50 χώρες, σκιαγραφούν μια έντονα αντιφατική εικόνα για την Ελλάδα. Παρά το γεγονός ότι η χώρα μας συνεχίζει να παράγει πολλούς και ιδιαίτερα αξιόλογους επιστήμονες, αποδεικνύεται ανίκανη να τους αξιοποιήσει και να τους κρατήσει κατάλληλα. Το πιο σοκαριστικό στοιχείο αφορά το μισθολογικό κόστος, καθώς η Ελλάδα διαθέτει το πιο κακοπληρωμένο ερευνητικό προσωπικό σε ολόκληρο τον ΟΟΣΑ, με μοναδική εξαίρεση την Κίνα που δεν είναι μέλος. Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος της ψαλίδας, το ετήσιο μισθολογικό κόστος για τους Έλληνες εργαζόμενους σε τομείς Έρευνας και Ανάπτυξης (Ε&Α) κινείται στα 50.100 δολάρια σε Ισοτιμίες Αγοραστικής Δύναμης (PPP), όταν ο μέσος όρος του ΟΟΣΑ εκτοξεύεται στα 96.400 δολάρια, γεγονός που σημαίνει ότι οι Έλληνες ερευνητές αμείβονται με σχεδόν τα μισά χρήματα.

Το στρεβλό παραγωγικό μοντέλο και η υποχρηματοδότηση

Το πρόβλημα δεν περιορίζεται αποκλειστικά στο κράτος που υποχρηματοδοτεί συστηματικά την έρευνα, αλλά αγγίζει τον πυρήνα του ελληνικού οικονομικού και παραγωγικού μοντέλου. Η ελληνική οικονομία παραμένει προσκολλημένη σε τομείς χαμηλής παραγωγικότητας και χαμηλών αμοιβών, όπως είναι το λιανεμπόριο, η εστίαση και τα τουριστικά καταλύματα, υστερώντας δραματικά σε επενδύσεις που αφορούν την τεχνολογική αναβάθμιση και την καινοτομία. Παρά τις τεράστιες δυσκολίες και το απογοητευτικό οικονομικό περιβάλλον, οι επιστήμονες που επιλέγουν να παραμείνουν στην Ελλάδα αποδεικνύονται εξαιρετικά πολύτιμοι, παλεύοντας κόντρα σε ένα σύστημα που αποτυγχάνει να τους προσφέρει τις προοπτικές που τους αξίζουν.

Οι αριθμοί της απασχόλησης και το μεγάλο κενό στον ιδιωτικό τομέα

Σε επίπεδο στατιστικών, το εργατικό δυναμικό σε τομείς υψηλς τεχνολογίας και επιστημών (STEM) παρουσιάζει αυξητικές τάσεις παγκοσμίως. Στις χώρες του ΟΟΣΑ και της ΕΕ, οι επαγγελματίες Επιστήμης και Μηχανικής (S&E) ανέβηκαν από το 3,2% στο 3,7% της συνολικής απασχόλησης μεταξύ 2017 και 2024, ενώ οι ειδικοί στις Τεχνολογίες Πληροφοριών και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) αυξήθηκαν από 2% σε 3,1%. Στην Ελλάδα, το συνολικό μερίδιο των επαγγελματιών αυτών φτάνει το 5,2%, τοποθετώντας τη χώρα στην 9η θέση από το τέλος ανάμεσα στα 38 κράτη-μέλη του ΟΟΣΑ.

Αναλύοντας τους τομείς ξεχωριστά, οι Έλληνες επαγγελματίες Επιστημών και Μηχανικής ανέρχονται στο 3,9% της απασχόλησης, ξεπερνώντας ελαφρώς τον μέσο όρο της ΕΕ και του ΟΟΣΑ. Αντίθετα, οι ειδικοί στις ΤΠΕ (προγραμματιστές, αναλυτές λογισμικού, τεχνικοί δικτύων) περιορίζονται στο 1,3%, τη στιγμή που ο ευρωπαϊκός μέσος όρος αγγίζει το 3,2%. Σχετικά με την πυκνότητα των θέσεων Ε&Α, η Ελλάδα μετρά 13,4 θέσεις ανά 1.000 εργαζόμενους, αριθμός ανώτερος από την Ιταλία αλλά υπολειπόμενος της Ισπανίας. Το βασικότερο πρόταγμα της ανάλυσης είναι πως η συντριπτική πλειοψηφία αυτών των θέσεων (9,4) αφορά ερευνητικό προσωπικό στα πανεπιστήμια, αποκαλύπτοντας το μεγαλύτερο “αγκάθι”: την αδυναμία και την απροθυμία του ιδιωτικού τομέα και της βιομηχανίας να επενδύσουν ουσιαστικά σε τμήματα Έρευνας και Ανάπτυξης.