187 ΕΚΑΤ. ΕΥΡΩ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΛΩΔΙΑ ΚΑΙ ΤΕΛΙΚΑ ΜΟΛΙΣ 2%! ΠΟΣΗ ΕΛΛΑΔΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΚΑΕΙ ΓΙΑ ΝΑ ΓΙΝΕΙ ΤΟ ΑΥΤΟΝΟΗΤΟ;

187 εκατομμύρια ευρώ. Τόσα προβλέφθηκαν από το «Ελλάδα 2.0» για την υπογειοποίηση εναέριων καλωδίων του ΔΕΔΔΗΕ, ένα έργο που δεν αφορά απλώς την εικόνα των πόλεων και των δρόμων, αλλά συνδέεται άμεσα με την ασφάλεια του δικτύου, την ανθεκτικότητα των υποδομών και, σε περιοχές υψηλού κινδύνου, με την πρόληψη απέναντι στις πυρκαγιές. Και εδώ ακριβώς αρχίζουν τα δύσκολα ερωτήματα.

Από ένα δίκτυο περίπου 250.000 χιλιομέτρων, έχουν υπογειοποιηθεί περίπου 5.300 χιλιόμετρα, δηλαδή περίπου 2%. Μόλις 2%! Αυτός είναι ο απολογισμός μπροστά σε ένα πρόβλημα που δεν εμφανίστηκε χθες, αλλά είναι γνωστό εδώ και χρόνια και αφορά μια χώρα που κάθε καλοκαίρι βρίσκεται αντιμέτωπη με ακραίες θερμοκρασίες, ξηρασία, ισχυρούς ανέμους και καταστροφικές πυρκαγιές.

Το περίφημο «Επιτελικό Κράτος» μπορεί να παρουσιάζει σχέδια, στρατηγικές και εξαγγελίες για την ανθεκτικότητα των υποδομών, όμως όταν φτάνουμε στην πράξη, οι αριθμοί είναι αμείλικτοι: 5.300 χιλιόμετρα έχουν υπογειοποιηθεί, ενώ περίπου 244.700 χιλιόμετρα παραμένουν εκτός υπογειοποίησης.

Και όλα αυτά συμβαίνουν την ώρα που η Ελλάδα καίγεται σχεδόν κάθε χρόνο και οι αρμόδιες υπηρεσίες προειδοποιούν διαρκώς για τις επικίνδυνες συνθήκες που δημιουργούν οι υψηλές θερμοκρασίες, η παρατεταμένη ανομβρία και οι ισχυροί άνεμοι. Το ερώτημα λοιπόν είναι απλό: τι γίνεται στην πράξη για να περιοριστούν οι κίνδυνοι πριν ξεσπάσει η επόμενη φωτιά;

Έχει διατυπωθεί ο ισχυρισμός ότι έως και το 55% των πυρκαγιών συνδέεται με ηλεκτρικά καλώδια ή δίκτυα, ποσοστό που ασφαλώς χρειάζεται επιβεβαίωση από τα επίσημα στοιχεία των αρμόδιων φορέων. Αν όμως επιβεβαιωθεί, τότε η συζήτηση γίνεται ακόμη πιο σοβαρή, καθώς δεν μιλάμε πλέον μόνο για την αναβάθμιση ενός δικτύου ηλεκτροδότησης, αλλά για ένα ζήτημα που μπορεί να αφορά ευθέως την πρόληψη και την προστασία από πυρκαγιές.

Γιατί όταν γνωρίζεις έναν κίνδυνο, έχεις διαθέσιμη χρηματοδότηση και υπάρχει συγκεκριμένη τεχνική λύση, η πρόληψη δεν μπορεί να μένει στα χαρτιά ούτε να εξαντλείται σε παρουσιάσεις και χρονοδιαγράμματα.

187 εκατομμύρια ευρώ προβλέφθηκαν, η ανάγκη ήταν γνωστή, η λύση ήταν γνωστή και παρ’ όλα αυτά η υπογειοποίηση βρίσκεται περίπου στο 2%. Πώς ακριβώς δικαιολογείται αυτή η εικόνα;

Και εδώ έρχονται τα ερωτήματα που απαιτούν συγκεκριμένες απαντήσεις και όχι γενικόλογες διαβεβαιώσεις: πόσα από τα 187 εκατομμύρια έχουν απορροφηθεί, πόσα έργα έχουν ολοκληρωθεί, πόσα βρίσκονται σε εξέλιξη, πόσο κόστισε κάθε χιλιόμετρο υπογειοποίησης και ποιο είναι το πραγματικό χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση των έργων;

Και υπάρχει ακόμη ένα κρίσιμο ερώτημα: ποιος ελέγχει την πρόοδο και ποιος λογοδοτεί όταν οι στόχοι δεν επιτυγχάνονται;

Γιατί εδώ δεν μιλάμε για μερικά εκατομμύρια που χάθηκαν μέσα στη γραφειοκρατία. Μιλάμε για 187 εκατομμύρια ευρώ ευρωπαϊκών πόρων, χρήματα που προορίζονται για συγκεκριμένα έργα και συγκεκριμένους στόχους και για τα οποία ο πολίτης έχει κάθε δικαίωμα να γνωρίζει τι ακριβώς έγινε.

Και την ώρα που οι αριθμοί μένουν πίσω, οι φωτιές δεν περιμένουν ούτε υπουργικές αποφάσεις ούτε επιτροπές ούτε νέες παρουσιάσεις. Μια σπίθα αρκεί για να μετατραπεί μέσα σε λίγη ώρα μια επικίνδυνη κατάσταση σε ανεξέλεγκτη καταστροφή, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν υψηλές θερμοκρασίες και ισχυροί άνεμοι.

Η πρόληψη λοιπόν πρέπει να έχει γίνει πριν από τη φωτιά και όχι όταν οι φλόγες έχουν ήδη φτάσει στις αυλές των σπιτιών. Αυτό είναι το πραγματικό στοίχημα για κάθε οργανωμένο κράτος και όχι η διαχείριση της καταστροφής αφού αυτή έχει ήδη ξεκινήσει.

Το κράτος δεν μπορεί να εμφανίζεται μόνο όταν η φωτιά έχει ξεφύγει και στη συνέχεια να μετρά καμένες εκτάσεις, κατεστραμμένες περιουσίες και χαμένες υποδομές, αναζητώντας εκ των υστέρων τι πήγε στραβά. Η επιτυχία βρίσκεται στην πρόληψη και στην έγκαιρη παρέμβαση, όχι στην εκ των υστέρων διαχείριση της στάχτης.

Και αν τελικά τα επίσημα στοιχεία επιβεβαιώσουν ότι τα ηλεκτρικά δίκτυα συνδέονται με σημαντικό ποσοστό πυρκαγιών, τότε η υπογειοποίηση δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως ένα ακόμη έργο υποδομής ή ως μια παρέμβαση αισθητικής αναβάθμισης. Είναι έργο πρόληψης, ασφάλειας και προστασίας ανθρώπων, περιουσιών και φυσικού πλούτου.

Γι’ αυτό το ερώτημα πλέον είναι συγκεκριμένο και δεν μπορεί να χαθεί μέσα σε επικοινωνιακές διατυπώσεις:

Γιατί δεν γίνεται να θυμόμαστε την πρόληψη αφού πρώτα έχουν γίνει στάχτη σπίτια, περιουσίες και δάση, ούτε να περιμένουμε κάθε καλοκαίρι την επόμενη μεγάλη φωτιά για να ξαναρχίσει η ίδια συζήτηση από την αρχή.

Τα 187 εκατομμύρια ευρώ, τα 5.300 χιλιόμετρα και το περίπου 2% είναι αριθμοί που απαιτούν εξηγήσεις και κυρίως απαιτούν να δούμε τι έγινε στην πράξη με τα χρήματα και ποιο αποτέλεσμα έφεραν μέχρι σήμερα.

Γιατί αυτή τη φορά δεν χρειάζονται άλλες εξαγγελίες και άλλες υποσχέσεις. Χρειάζονται έργα, χρονοδιάγραμμα, έλεγχος και λογοδοσία. Γιατί η Ελλάδα δεν έχει ανάγκη από ένα κράτος που εμφανίζεται μετά τη φωτιά για να μετρήσει τις στάχτες, αλλά από ένα κράτος που θα έχει κάνει τη δουλειά του πριν ανάψει η πρώτη σπίθα.