Το «Νότιο Μέτωπο» της ουκρανικής σύγκρουσης θερμαίνεται

Τα αυξημένα διακυβεύματα που συνδέονται με αυτή την τελευταία φάση της σύγκρουσης υποδηλώνουν ότι μια ακόμη μεγαλύτερη κλιμάκωση μπορεί να είναι αναπόφευκτη, ωστόσο εξακολουθεί να είναι πιθανό αυτή να καθυστερήσει ή ακόμη και να αποτραπεί εντελώς.

Η πιο πρόσφατη φάση της ουκρανικής σύγκρουσης χαρακτηρίζεται από τον «πόλεμο φθοράς» που διεξάγουν οι ΗΠΑ εναντίον της Ρωσίας μέσω της Ουκρανίας, αφότου ο Τραμπ αποφάσισε να «κλιμακώσει για να αποκλιμακώσει». Αυτό έχει λάβει μέχρι στιγμής τη μορφή επιθέσεων με μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) εναντίον ενεργειακών υποδομών, διαδικτυακών καταστημάτων λιανικής και θαλάσσιας ναυτιλίας στη Μαύρη Θάλασσα, στην Αζοφική και τώρα ακόμη και στην Κασπία Θάλασσα. Αυτή η τελευταία πτυχή αποτελεί τη βάση της παρούσας ανάλυσης, μετά τα Σαββατιάτικα πλήγματα της Ουκρανίας σε στόχους στην Κασπία.

Σύμφωνα με ουκρανικές πηγές, οι δυνάμεις τους χτύπησαν μια υπεράκτια εξέδρα εξόρυξης πετρελαίου, ένα φορτηγό πλοίο και ένα εμπορικό πλοίο που είχαν υποστεί κυρώσεις για τον φερόμενο ρόλο τους στο εμπόριο όπλων μεταξύ Ρωσίας και Ιράν, καθώς και ένα πυραυλάκατο. Αν επιβεβαιωθεί, αυτό αντιπροσωπεύει την πιο ανατολική επέκταση μέχρι σήμερα της εκστρατείας της Ουκρανίας εναντίον της ρωσικής θαλάσσιας ναυτιλίας, μετά τις επιθέσεις εναντίον του Στόλου της Μαύρης Θάλασσας όλα αυτά τα χρόνια και την πρόσφατη πρόκληση αρκετού χάους ώστε να ανασταλεί η ναυτιλία στην Αζοφική Θάλασσα, η οποία συνδέεται με την Κασπία μέσω του καναλιού Βόλγα-Don.

Εν προκειμένω, μέρος του πετρελαίου που παράγει η Ρωσία εκεί αποστέλλεται μέσω αυτού του καναλιού καθ’ οδόν προς την Κριμαία και την παγκόσμια αγορά, επομένως η στόχευση των εξεδρών εξόρυξης πετρελαίου στην Κασπία και η αναστολή της ναυτιλίας στην Αζοφική Θάλασσα αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής. Το σχέδιο φαίνεται να είναι η μείωση των εσόδων του Κρεμλίνου, η πρόκληση εγχώριων ελλείψεων καυσίμων με στόχο την πρόκληση πολιτικής αναταραχής, και η επιδείνωση του «αποκλεισμού» της Κριμαίας που επιχειρείται μέσω drones. Αυτό το ευρύ «νότιο μέτωπο» είναι επομένως εξαιρετικά σημαντικό.

Οι περιστασιακοί παρατηρητές από τη Δύση μπορεί επομένως να έχουν την εντύπωση ότι η συνολική δυναμική της ουκρανικής σύγκρουσης έχει στραφεί υπέρ του Κιέβου ως αποτέλεσμα των προαναφερθέντων εξελίξεων, αλλά θα έπρεπε να γνωρίζουν ότι η Ρωσία έχει εντείνει δραστικά τα πλήγματα εναντίον των υποδομών της Ουκρανίας στη Μαύρη Θάλασσα. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα πρόσφατα η Ουκρανία να αναστείλει τη ναυτιλία σε όλο αυτόν τον ναυτικό διάδρομο για πρώτη φορά από το 2023, στο σημαντικότερο επίτευγμα μέχρι στιγμής της νέας εκστρατείας «συστηματικών πληγμάτων» της Ρωσίας.

Ενώ η Οδησσός παραμένει μακριά από την εμβέλεια της Μόσχας, και ουδέποτε υπήρξε προσπάθεια κατάληψής της από την έναρξη της ειδικής επιχείρησης, οι πρόσφατες επιθέσεις στις υποδομές της αποσκοπούν σαφώς στον αποmilitarισμό της (τουλάχιστον επί του παρόντος). Εξάλλου, από την Οδησσό η Ουκρανία εκτοξεύει τα ναυτικά της drones εναντίον του ρωσικού Στόλου της Μαύρης Θάλασσας, και εκεί λαμβάνει επίσης ορισμένες από τις θαλάσσιες εισαγωγές όπλων της. Επομένως, είναι αδιαμφισβήτητα καιρός εδώ και καιρό για τη Ρωσία να θέσει εκτός λειτουργίας το λιμάνι της, καθώς και όλα τα άλλα λιμάνια της Ουκρανίας στη Μαύρη Θάλασσα.

Η ριζοσπαστική ένταση του νοτίου μετώπου θα μπορούσε να οδηγήσει σε ένα από τα τρία αποτελέσματα: η κατάσταση συνεχίζει να επιδεινώνεται· επιτυγχάνεται μια μερική εκεχειρία για τον τερματισμό των επιθέσεων κατά πλοίων και θαλάσσιων υποδομών (αν και δεν είναι σαφές αν θα εφαρμοστεί στην Κριμαία)· ή το ΝΑΤΟ εμπλέκεται. Όσον αφορά το τελευταίο, είναι το λιγότερο πιθανό αλλά δεν μπορεί ακόμη να αποκλειστεί, αφότου η Τουρκία δεσμεύτηκε να παράσχει εγγυήσεις θαλάσσιας ασφάλειας για την Ουκρανία, οι οποίες θα μπορούσαν υποθετικά να λάβουν τη μορφή «αποστολών συνοδείας».

Η ευρύτερη τάση είναι ότι η εστίαση της υποστηριζόμενης από τις ΗΠΑ Ουκρανίας στη στόχευση της «μαλακής κάτω πλευράς» (soft underbelly) της Ρωσίας σε αυτόν τον νέο «πόλεμο φθοράς» είχε ως αποτέλεσμα να γίνει στόχος και η δική της «μαλακή κάτω πλευρά», ως μια μορφή (αδιαμφισβήτητα καθυστερημένης) αμοιβαίας ανταπόδοσης που καθιστά την ευρύτερη περιοχή της Μαύρης Θάλασσας μια «ζώνη απαγόρευσης» (no-go zone). Τα αυξημένα διακυβεύματα που συνδέονται με αυτή την τελευταία φάση της σύγκρουσης υποδηλώνουν ότι μια ακόμη μεγαλύτερη κλιμάκωση μπορεί να είναι αναπόφευκτη, αλλά εξακολουθεί να είναι πιθανό αυτή να καθυστερήσει ή ακόμη και να αποτραπεί εντελώς.

πηγή: Andrew Korybko