H Απάντηση του voicenews στην ΕΛΒΙΟΚ

Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης

Προσθήκη του VoiceNews στην Google

Το Voice News δημοσίευσε την τριλογία «Ο Λάκκος της Τανάγρας» βασισμένο σε δημόσια έγγραφα, αποφάσεις δικαστηρίων, ΦΕΚ και δηλώσεις προσώπων που μίλησαν με το όνομά τους. Στέκεται πίσω από κάθε πρόταση που δημοσίευσε. Η επιστολή της ΕΛΒΙΟΚ δημοσιεύεται αυτούσια, όπως ζητήθηκε.



Απαντάμε σε κάθε σημείο της, με τα ίδια έγγραφα που στηρίξαμε τα δημοσιεύματά μας, με στοιχεία και όχι με εντυπώσεις.

Η εταιρεία μιλά για «αναπόδεικτες και συκοφαντικές αποκαλύψεις». Ας δούμε τι είναι πράγματι αναπόδεικτο.

Για την «απευθείας ανάθεση»

Η ΕΛΒΙΟΚ διαμαρτύρεται ότι δεν υπήρξε απευθείας ανάθεση από το κράτος, αφού η ίδια ανέλαβε την πρωτοβουλία και το κόστος του έργου. Κανείς δεν αμφισβήτησε ποιος πλήρωσε την κατασκευή. Αυτό που δείξαμε, με το ΦΕΚ Β’ 6412/22.11.2024, είναι κάτι διαφορετικό: ότι το αναθεωρημένο Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Επικίνδυνων Αποβλήτων ορίζει την Τανάγρα ως τη μοναδική εγκατάσταση της χώρας για τον κωδικό αποβλήτου 10 03 08*, την αλατώδη σκωρία αλουμινίου. Μοναδική σημαίνει ότι καμία άλλη εταιρεία δεν είχε ποτέ την ευκαιρία να διεκδικήσει το ίδιο έργο, σε διαγωνισμό ή εκτός διαγωνισμού. Η ΕΛΒΙΟΚ δεν αρνείται αυτό το σημείο στην επιστολή της. Το παρακάμπτει.

 

Για τη Στρατηγική Επένδυση

Η εταιρεία λέει ότι η ένταξη στις Στρατηγικές Επενδύσεις δεν έκλεισε τον δρόμο σε άλλες εταιρείες. Στις 29 Δεκεμβρίου 2021 η Διυπουργική Επιτροπή Στρατηγικών Επενδύσεων, υπό τον τότε υπουργό Άδωνι Γεωργιάδη, ενέκρινε το έργο της ΕΛΒΙΟΚ χωρίς διαγωνισμό, με απευθείας ένταξη στο ταχύτερο αδειοδοτικό μονοπάτι που προβλέπει ο νόμος. Τρία χρόνια αργότερα το ίδιο το κράτος, στο ΕΣΔΕΑ, ονόμασε την εγκατάσταση αυτή μοναδική εθνική λύση για το συγκεκριμένο ρεύμα αποβλήτων. Μια αγορά με έναν και μόνο επιτρεπόμενο παίκτη δεν χρειάζεται να «κλείσει τον δρόμο» σε ανταγωνιστές. Δεν υπήρξε ποτέ δρόμος να κλείσει.

 

Για το αν κάποιος πολιτικός υπέγραψε άδεια

Η ΕΛΒΙΟΚ ισχυρίζεται ότι καμία άδειά της δεν υπογράφηκε από πολιτικό πρόσωπο, μόνο από αρμόδιες υπηρεσίες. Το ΦΕΚ Β’ 6412/22.11.2024 φέρει εννέα υπουργικές υπογραφές, ανάμεσά τους του Τάκη Θεοδωρικάκου ως Υπουργού Ανάπτυξης, πολιτικά υπεύθυνου ακριβώς της υπηρεσίας που χειρίζεται τις Στρατηγικές Επενδύσεις. 

Το πρακτικό της Διυπουργικής Επιτροπής της 29ης Δεκεμβρίου 2021 φέρει την προεδρία του τότε υπουργού Άδωνι Γεωργιάδη. Αυτά δεν είναι τεχνικές εγκρίσεις υπηρεσιακών παραγόντων. Είναι υπουργικές αποφάσεις, δημοσιευμένες σε ΦΕΚ, με ονοματεπώνυμο και ιδιότητα, αναρτημένες στην Διαύγεια. 

Ο Άδωνις Γεωργιάδης, τότε Υπουργός Ανάπτυξης και Επενδύσεων, στη συνεδρίαση της Διυπουργικής Επιτροπής Στρατηγικών Επενδύσεων στις 29 Δεκεμβρίου 2021, όπου εγκρίθηκε, μεταξύ άλλων, το καθεστώς Στρατηγικής Επένδυσης για την Ολοκληρωμένη Εγκατάσταση Διαχείρισης Βιομηχανικών Αποβλήτων της ΕΛΒΙΟΚ στην Τανάγρα

Υπάρχει και κάτι πιο συγκεκριμένο. Στις 1 Οκτωβρίου 2024 εκδόθηκε προέγκριση για αναθεώρηση της ίδιας της οικοδομικής άδειας του ΚΥΤΑΣ, μέσω της Γενικής Διεύθυνσης Στρατηγικών Επενδύσεων, αυτή τη φορά όχι για περιβαλλοντικό ή θεσμικό πλαίσιο, αλλά για το ίδιο το κτίριο. Και εκεί, στο κάτω μέρος του εγγράφου, το όνομα που εμφανίζεται ως υπογράφων για λογαριασμό της υπηρεσίας είναι και πάλι του Τάκη Θεοδωρικάκου, ως Υπουργού Ανάπτυξης. Δεν μιλάμε πια μόνο για περιβαλλοντικό σχεδιασμό σε επίπεδο ΦΕΚ. Μιλάμε για την ίδια την οικοδομική άδεια του έργου, την πράξη που καθορίζει τι χτίζεται και πού, με το όνομα του πολιτικού προϊσταμένου της αρμόδιας υπηρεσίας πάνω της. 

Η προέγκριση αναθεώρησης της οικοδομικής άδειας του ΚΥΤΑΣ, εκδοθείσα την 1η Οκτωβρίου 2024 μέσω της Γενικής Διεύθυνσης Στρατηγικών Επενδύσεων. Στο κάτω μέρος του εγγράφου, ως υπογράφων για λογαριασμό της υπηρεσίας, εμφανίζεται ο Υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος.

Δεν είναι όμως μόνο οι πολιτικές υπογραφές που χρειάζονται εξηγήσεις. Τον Απρίλιο του 2026 το Γενικό Επιτελείο Εθνικής Άμυνας γνωμοδότησε θετικά για το έργο, αλλά με είκοσι αναλυτικούς τεχνικούς όρους, ύψος κατασκευών, απαγόρευση λιμναζόντων υδάτων, γωνία φωτισμού προβολέων, και με την ρητή απαίτηση τριών ονομαστικά προσδιορισμένων μελετών πριν τεθεί σε λειτουργία η εγκατάσταση, μελέτη εκτίμησης κινδύνου, μελέτη ανάλυσης επικινδυνότητας, υδροβιολογική μελέτη. Δύο μήνες αργότερα, τον Ιούνιο του 2026, το ΓΕΕΘΑ γνωμοδότησε ξανά, αυτή τη φορά χωρίς καμία αναφορά στους είκοσι όρους ή στις τρεις μελέτες, περιοριζόμενο σε γενική αναφορά περί τήρησης της ισχύουσας νομοθεσίας. Η μεταστροφή αυτή δεν είναι αμελητέα λεπτομέρεια. Χωρίς αυτήν, η ΕΛΒΙΟΚ δεν θα είχε κανένα επιχείρημα να επικαλεστεί στην εκδίκαση των ασφαλιστικών μέτρων ενώπιον του Πρωτοδικείου Βοιωτίας, όπου η εταιρεία έχει προσωρινά χάσει το δικαίωμα μεταφοράς και εναπόθεσης της σκωρίας. Το ερώτημα παραμένει αναπάντητο: τι άλλαξε μέσα σε δύο μήνες, ώστε είκοσι τεχνικοί όροι και τρεις μελέτες να εξαφανιστούν από μια γνωμοδότηση που αφορά την ασφάλεια πτήσεων πάνω από στρατιωτικό αεροδρόμιο;

Η γνωμοδότηση του ΓΕΕΘΑ της 7ης Απριλίου 2026

Η γνωμοδότηση του ΓΕΕΘΑ της 9ης Ιουνίου 2026, δύο μήνες αργότερα, με την υπογραφή του Υποστράτηγου Στυλιανού Λαμπάκη, Διευθυντή του Γ’ Κλάδου. Οι είκοσι όροι και οι τρεις μελέτες έχουν εξαφανιστεί από το κείμενο, το οποίο περιορίζεται πλέον σε γενική αναφορά περί τήρησης της ισχύουσας νομοθεσίας.

 

Για την υπερτριπλάσια εκσκαφή

Η εταιρεία λέει ψευδές το ρεπορτάζ μας για εκσκαφή τριπλάσιου όγκου, επικαλούμενη οριζόντια μετατόπιση του έργου. Το έγγραφο που παραθέσαμε δεν είναι δικό μας συμπέρασμα. Είναι αυτοψία της Υπηρεσίας Δόμησης του Δήμου Θηβαίων, με ημερομηνία 25 Απριλίου 2024 και αριθμό πρωτοκόλλου 555. Καταγράφει διαστάσεις εκσκαφής 144 επί 85 μέτρα και βάθος 15 μέτρων, έναντι των αδειοδοτημένων 82 επί 111 μέτρων και 6 μέτρων βάθους. Σε όγκο, 183.600 κυβικά αντί για τα προβλεπόμενα περίπου 59.000. Το ίδιο εύρημα οδήγησε σε διαταγή διακοπής εργασιών, και αργότερα σε προσωρινή παύση από το Συμβούλιο της Επικρατείας, ρητά επειδή η εκσκαφή διείσδυε στον υδροφόρο ορίζοντα. Η ΕΛΒΙΟΚ καλείται να δημοσιοποιήσει η ίδια το έγγραφο της ΥΔΟΜ, αν θεωρεί ότι το παραθέτουμε ανακριβώς.

Το πόρισμα αυτοψίας της Υπηρεσίας Δόμησης του Δήμου Θηβαίων, με αριθμό πρωτοκόλλου 555 και ημερομηνία 25 Απριλίου 2024. Καταγράφει εκσκαφή διαστάσεων 144 x 85 μέτρων και βάθους 15 μέτρων, αντί των αδειοδοτημένων 82 x 111 μέτρων και 6 μέτρων, όγκο υπερτριπλάσιο του προβλεπόμενου, εντός του υδροφόρου ορίζοντα του Ασωπού.

 

Για την ανακύκλωση

Η ΕΛΒΙΟΚ γράφει ότι η ανακύκλωση της σκωρίας είναι σήμερα τεχνικά ανέφικτη, επειδή το υλικό αναμίχθηκε με χώμα κατά την αποθήκευσή του. Αυτό είναι, ουσιαστικά, μια παραδοχή. Η ίδια η μέθοδος αποθήκευσης που επέλεξε η εταιρεία επί είκοσι ένα χρόνια, σε ανοιχτό χώρο, σκεπασμένη με χώμα και μουσαμά, είναι αυτή που καθιστά σήμερα αδύνατη τη λύση που εφαρμόζει η υπόλοιπη Ευρώπη, την ανάκτηση και επαναχρησιμοποίηση του υλικού σε νέα παραγωγή. Το πρόβλημα δεν είναι στη φύση του αποβλήτου. Είναι στο πώς φυλάχθηκε τόσα χρόνια.

 

Για τον «αυστηρό έλεγχο» που επικαλείται η εταιρεία

Η ΕΛΒΙΟΚ γράφει ότι ο χώρος προσωρινής αποθήκευσης «δεν έχει δημιουργήσει οποιοδήποτε πρόβλημα στο βάθος δεκαετιών» και ότι «παραμένει υπό αυστηρό και συχνό έλεγχο από τις Αρχές». Έχουμε στα χέρια μας ακριβώς έναν από αυτούς τους ελέγχους. Πρόκειται για την Έκθεση Επιθεώρησης της Διεύθυνσης Ανάπτυξης της Περιφερειακής Ενότητας Βοιωτίας, με αριθμό πρωτοκόλλου 3551 και ημερομηνία 11 Νοεμβρίου 2021, για την εγκατάσταση της ΕΛΒΑΛΧΑΛΚΟΡ στο νότιο γήπεδο των Οινοφύτων. Το έγγραφο αυτό, προϊόν επιτόπιας επιθεώρησης της ίδιας της Περιφέρειας, καταγράφει ρητά: «Η εταιρεία δεν έχει διαχειριστεί τα ιστορικά αποθηκευμένα επικίνδυνα απόβλητά της σύμφωνα με τον Π.Ο 4.4.38», και διευκρινίζει ότι η προθεσμία που είχε τεθεί στην ίδια την Απόφαση Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων για τη διαχείρισή τους ήταν η 30 Ιουνίου 2018. Τρία και πλέον χρόνια μετά την προθεσμία αυτή, το 2021, η εταιρεία εξακολουθούσε να μην έχει διαχειριστεί ακριβώς το απόθεμα που σήμερα, το 2026, βρίσκεται στο επίκεντρο της υπόθεσης της Τανάγρας. Η ίδια έκθεση σημειώνει επιπλέον απουσία συνεχούς καταγραφής πτητικών οργανικών ενώσεων στην έξοδο του συστήματος μετάκαυσης, κατά παράβαση περιβαλλοντικού όρου της ΑΕΠΟ, και απουσία πιστοποιητικών καταστροφής για απόβλητα σκόνης καπναερίων που είχαν παραδοθεί προς διαχείριση, για τα οποία η εταιρεία κλήθηκε να απαντήσει εντός είκοσι ημερών. Δεν είναι δικά μας ευρήματα. Είναι ευρήματα των ίδιων των υπηρεσιών που η ΕΛΒΙΟΚ επικαλείται ως εγγύηση ότι όλα λειτουργούν σωστά.

Η Έκθεση Επιθεώρησης της Διεύθυνσης Ανάπτυξης της Περιφερειακής Ενότητας Βοιωτίας, με αριθμό πρωτοκόλλου 3551 και ημερομηνία 11 Νοεμβρίου 2021, υπογεγραμμένη από τη Φωτεινή Καραμάνη. Καταγράφει ότι η ΕΛΒΑΛΧΑΛΚΟΡ δεν είχε διαχειριστεί τα ιστορικά αποθηκευμένα επικίνδυνα απόβλητά της, με την προθεσμία της ΑΕΠΟ να έχει λήξει από τις 30 Ιουνίου 2018, καθώς και παραβάσεις στην καταγραφή πτητικών οργανικών ενώσεων και στην πιστοποίηση καταστροφής αποβλήτων.

 

Για τη μελέτη εκπλυσιμότητας

Η εταιρεία επικαλείται νεότερη μελέτη του ΕΜΠ που, όπως λέει, επιβεβαίωσε πλήρως την αρχική μελέτη της «αδερφής» εταιρείας ΕΛΚΕΜΕ. Η ΕΛΚΕΜΕ είναι θυγατρική του ίδιου ομίλου, με κοινά στελέχη στο διοικητικό συμβούλιο κατά την κρίσιμη περίοδο. Το ερώτημα που θέσαμε δεν αφορούσε το αν η μελέτη ήταν επιστημονικά ορθή, αφορούσε το ποιος μελέτησε την επικινδυνότητα του δικού του αποβλήτου. Αν υπάρχει πράγματι ανεξάρτητη μελέτη του ΕΜΠ που εξετάζει το ζήτημα αυτό, καλούμε την ΕΛΒΙΟΚ να τη δημοσιοποιήσει, ώστε να ελεγχθεί από τους αναγνώστες μας. Δεν αμφισβητούμε το αποτέλεσμα της μελέτης του ΕΜΠ. Θέτουμε όμως δύο ερωτήματα που αφορούν τις συνθήκες της. Οι επιστήμονες του Μετσόβιου Πολυτεχνείου πήραν επιλεγμένο δείγμα ή προχώρησαν σε τυχαία δειγματοληψία επιτόπου στον χώρο όπου φυλάσσεται η αλατώδης σκωρία; Και τι ποσότητα από το σύνολο των 80.000 τόνων στάλθηκε ως αντιπροσωπευτικό δείγμα για χημική ανάλυση; Καλούμε την ΕΛΒΙΟΚ να δημοσιεύσει τις συνθήκες της δειγματοληψίας, ώστε να μην μένει καμία σκιά γύρω από την επικινδυνότητα του υλικού. Και ένα ερώτημα που μπορεί να ακούγεται απλό αλλά παραμένει εύλογο: αν η αλατώδης σκωρία είναι όσο ακίνδυνη υποστηρίζει η εταιρεία, γιατί εξακολουθεί να ταξινομείται, σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, ως επικίνδυνο βιομηχανικό απόβλητο με δικό της κωδικό στον Ευρωπαϊκό Κατάλογο Αποβλήτων (10 03 08*), και γιατί σχεδόν όλη η υπόλοιπη Ευρώπη την αντιμετωπίζει με τόσο αυστηρά μέτρα επεξεργασίας;

 

Για την επιβάρυνση του κρατικού προϋπολογισμού

Η εταιρεία σημειώνει ότι δεν έλαβε καμία επιδότηση. Δεν το αμφισβητήσαμε. Αυτό που δείξαμε είναι διαφορετικό: πόσο κοστίζει στον Έλληνα φορολογούμενο η καθυστέρηση είκοσι ενός ετών, μέσω των προστίμων C-286/08 και C-584/14 του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 30.000 ευρώ την ημέρα και 10 εκατομμύρια ευρώ εφάπαξ. Το ποιος πλήρωσε την κατασκευή του ΧΥΤΒΕΑ και το ποιος πληρώνει το πρόστιμο της χώρας για την καθυστέρησή του είναι δύο εντελώς διαφορετικά ερωτήματα. Η επιστολή απαντά μόνο στο πρώτο. Διευκρινίζουμε επίσης κάτι που η επιστολή φαίνεται να παρεξηγεί: δεν παρουσιάσαμε ποτέ την ΕΛΒΙΟΚ ή τον όμιλο ΕΛΒΑΛΧΑΛΚΟΡ ως τους αποκλειστικούς υπαίτιους για το σύνολο του προστίμου που πληρώνει η χώρα. Γράψαμε ρητά ότι, από τα δύο ρεύματα αποβλήτων που το ΕΣΔΕΑ, το εθνικό σχέδιο διαχείρισης επικίνδυνων αποβλήτων που καταρτίστηκε ακριβώς λόγω αυτής της καταδίκης, αναγνωρίζει ως τα εναπομείναντα «ιστορικά»  απόβλητα της χώρας, το ένα είναι ακριβώς η αλατώδης σκωρία της ΕΛΒΑΛΧΑΛΚΟΡ. Αυτό σημαίνει ότι το συγκεκριμένο απόθεμα αποτελεί μέρος, όχι το σύνολο, ενός υπέρογκου προστίμου που πληρώνει ο Έλληνας φορολογούμενος και εξαιτίας της είκοσι ενός ετών αδράνειας γύρω από αυτό το ρεύμα αποβλήτων. Αυτή η αδράνεια  παραμένει πρόβλημα και το υπέρογκο πρόστιμο συνεχίζει μέχρι και σήμερα να πληρώνεται από τον Έλληνα φορολογούμενο. 

Η καταδικαστική απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, υπόθεση C-584/14, 7 Σεπτεμβρίου 2016: πρόστιμο 30.000 ευρώ την ημέρα και 10 εκατομμύρια ευρώ εφάπαξ κατά της Ελλάδας, για τη μη δημιουργία κατάλληλου δικτύου διάθεσης επικίνδυνων αποβλήτων. Το ΕΣΔΕΑ που η χώρα κατάρτισε για να συμμορφωθεί με αυτή την απόφαση αναγνωρίζει την αλατώδη σκωρία αλουμινίου της ΕΛΒΑΛΧΑΛΚΟΡ ως ένα από τα δύο εναπομείναντα ρεύματα «ιστορικών» αποβλήτων.

Τι μένει ανοιχτό

Η ΕΛΒΙΟΚ δεν απάντησε γιατί ο περιφερειάρχης Φάνης Σπανός, μέτοχος του ομίλου Βιοχάλκο κατά δική του δήλωση πόθεν έσχες, δεν ζήτησε ποτέ την εξαίρεσή του από τη χωροθέτηση του έργου, όπως προβλέπει ο Κώδικας Συμπεριφοράς Αιρετών Οργάνων Τοπικής Αυτοδιοίκησης, την ίδια περίοδο που η Περιφέρεια διόριζε δικηγόρους, με δημόσιο χρήμα, για να υπερασπιστεί το έργο στο Συμβούλιο της Επικρατείας κατά του ίδιου του Δήμου Τανάγρας και σαράντα τεσσάρων κατοίκων.

Η ΕΛΒΙΟΚ δεν απάντησε ούτε στις καταγγελίες του επικεφαλής της αντιπολίτευσης στην Περιφέρεια, Γιώργου Αγγελόπουλου, για συγγενικές σχέσεις του Αντιπεριφερειάρχη Περιβάλλοντος, Χωρικού Σχεδιασμού και Μεταφορών και του Ελεγκτή Περιβάλλοντος της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδος με άτομα που εργάζονται στη μητρική εταιρεία.