ΜΑΤΙ 8 ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ – Ο ΟΜΑΔΙΚΟΣ ΤΑΦΟΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΑΠΟΚΑΛΥΨΕΙ ΕΠΙΠΛΕΟΝ ΘΥΜΑΤΑ!

Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης

Προσθήκη του VoiceNews στην Google

Οκτώ χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από την φονική πυρκαγιά που μετέτρεψε το Μάτι, τον Νέο Βουτζά και το Κόκκινο Λιμανάκι σε κολαστήριο.

Στις 23 Ιουλίου 2018, μέσα σε λιγότερο από 90 λεπτά, η φωτιά από το Νταού Πεντέλης έφτασε στην θάλασσα αφήνοντας πίσω 104 νεκρούς, ανάμεσά τους βρέφη, παιδιά και τουρίστες, δεκάδες βαριά εγκαυματίες και μια ολόκληρη κοινωνία που ακόμη μετράει τις πληγές της. Οι εικόνες παραμένουν χαραγμένες στα αυτοκίνητα που ηταν στοιβαγμένα σε τέσσερις σειρές στην Ποσειδώνος, άνθρωποι που έτρεχαν τυφλωμένοι από τον καπνό προς την ακτή, οικογένειες που βούτηξαν στην θάλασσα και έμειναν εκεί τρεις ολόκληρες ώρες περιμένοντας βοήθεια που αργούσε να φτάσει…

Η τότε κυβέρνηση του Αλέξη Τσίπρα βρέθηκε στο επίκεντρο της οργής του κόσμου. Η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας είχε θέσει την Αττική σε κατηγορία κινδύνου 4. Στις 12:03 είχε ήδη ξεσπάσει η φωτιά στην Κινέτα. Στις 16:41 άναψε το δεύτερο μέτωπο από έναν 65χρονο που έκαψε κλαδιά. Οι άνεμοι έφτασαν τα 124 χιλιόμετρα την ώρα, η θερμοκρασία άγγιζε τους 39 βαθμούς και η υγρασία έπεσε στο 19%. Μέσα σε λίγα λεπτά η φωτιά μετατράπηκε σε τσουνάμι φλογών. Δεν υπήρξε οργανωμένη εκκένωση.  Δεν ενεργοποιήθηκε σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης μέσω κινητών. Τα πλωτά μέσα του Λιμενικού και του Πολεμικού Ναυτικού καθυστέρησαν δραματικά. Κάτοικοι εγκλωβίστηκαν στα στενά δρομάκια, 26 άνθρωποι βρέθηκαν νεκροί σε ένα παραθαλάσσιο οικόπεδο χωρίς διέξοδο, εννέα πνίγηκαν στην θάλασσα και μια 13χρονη σκοτώθηκε πέφτοντας από γκρεμό.

Επιζήσαντες περιγράφουν ακόμη το ίδιο εφιαλτικό σκηνικό. Η κ. Γατοπούλου θυμάται πως ο καιρός ήταν ήρεμος το πρωί. Μετά τις πέντε το απόγευμα ξεκίνησε ένας ασυνήθιστος δυτικός άνεμος. Ο καπνός πύκνωσε, το πεύκο δίπλα στο αυτοκίνητό της πήρε φωτιά και εκείνη έτρεξε προς τη θάλασσα. Στην Ποσειδώνος τα αυτοκίνητα ηταν τέσσερις σειρές. Μπήκε στο νερό μαζί με άλλους και έμεινε εκεί για ώρες. Η διάσωση ήρθε τελικά από ιδιώτες με φουσκωτό. Στο νοσοκομείο είχε μάθει πως οι νεκροί είναι 104. Τα σωματικά τραύματα της, παρέμειναν, τα ψυχολογικά ακόμη περισσότερο.

Η Κάλλι Αναγνώστου, πρόεδρος του Συλλόγου Συγγενών Θανόντων και Εγκαυματιών, μιλησε σήμερα με την φωνή όλων όσων έζησαν την κόλαση. «Για εμάς δεν έχει περάσει ούτε καν μια μέρα. Είναι σαν οκτώ λεπτά μετά» δήλωσε. Κοιμόταν με το παιδί της. Η φωτιά μπήκε μέσα στο σπίτι. Βγήκαν στον δρόμο και κάηκαν εκεί. Ο γιος της, τότε πεντέμισι ετών, είναι ο μικρότερος εγκαυματίας. Η φωτιά αφάνισε κάθε πρότερη μνήμη του. Η ίδια λέει «Πλέον δεν ορίζω εγώ το σώμα μου. Το σώμα μου ορίζει εμένα». Νοσηλεία κατ’ οίκον πάνω από έναν χρόνο, αποστειρωμένο περιβάλλον, κινητικά, νευρολογικά και παθολογικά προβλήματα που δεν φεύγουν ποτέ. «Η φύση αναγεννάται. Εμείς οι άνθρωποι όχι», είπε.

Ο Σύλλογος Συγγενών Θανόντων και Εγκαυματιών, σε ανακοίνωσή του για τις σημερινές εκδηλώσεις μνήμης μαζί με τον Δήμο Μαραθώνα, τονίζει πως η μνήμη δεν είναι μόνο τιμή. Είναι υπενθύμιση πως καμία ζωή δεν μπορεί να υπονομεύεται και πως οι θεσμοί οφείλουν να λογοδοτήσουν. Σήμερα μετά την θεία λειτουργία θα τελεστούν επιμνημόσυνες δεήσεις στους ναούς Κοιμήσεως Θεοτόκου και Αγίου Θωμά στο Κόκκινο Λιμανάκι. Στις 19:00 τρισάγιο και προσκλητήριο νεκρών στο Μνημείο των Θυμάτων στον Άγιο Ιωάννη Πρόδρομο Νέου Βουτζά. Ακολουθεί πορεία στον δρόμο της φωτιάς και κεντρική εκδήλωση στον Ναυτικό Αθλητικό Όμιλο Μάτι στις 20:30, με ολοκλήρωση στις 21:15 με πορεία από την Ποσειδώνος στην Αργυρά Ακτή.

Η δικαστική διερεύνηση ξεκίνησε τον Μάρτιο του 2019. Ασκήθηκαν ποινικές διώξεις για εμπρησμό από αμέλεια, ανθρωποκτονία από αμέλεια κατά συρροή και σωματικές βλάβες. Παραπέμφθηκαν 27 άτομα. Τελικά καταδικάστηκαν έξι κατηγορούμενοι, με τέσσερις από αυτούς να λαμβάνουν εκτιτέες ποινές έως πέντε έτη. Ο Άρειος Πάγος επικύρωσε οριστικά τις καταδίκες. Οι συγγενείς και οι επιζώντες δηλώνουν ευθέως πως η απόδοση ευθυνών δεν ήταν πλήρης. «Δεν νομίζω ότι καταδικάστηκαν όπως έπρεπε. Έπρεπε και άλλοι άνθρωποι να καταδικαστούν», λέει η κ. Γατοπούλου. Η Κάλλι Αναγνώστου και ο Σύλλογος επιμένουν πως έμειναν έξω από την διαδικασία πρόσωπα που είχαν αποφασιστικό ρόλο στον συντονισμό, στην ενημέρωση και στη διαχείριση της κρίσης εκείνες τις ώρες. Η τότε κυβέρνηση Τσίπρα επικαλέστηκε ακραίες καιρικές συνθήκες και διαχρονικά προβλήματα στην Πολιτική Προστασία. Τότε γιατί δεν υπήρχε ολοκληρωμένο σχέδιο εκκένωσης σε περιοχή υψηλού κινδύνου;

Η τότε κυβέρνηση Τσίπρα δεν διέθετε καν λειτουργικό σύστημα επικοινωνίας ανάμεσα στην Πυροσβεστική και την Αστυνομία την ώρα της καταστροφής. Αξιωματικοί της ΕΛΑΣ τηλεφωνούσαν επανειλημμένα στο συντονιστικό κέντρο της Πυροσβεστικής στο Χαλάνδρι χωρίς ποτέ να πάρουν απάντηση, με αποτέλεσμα οι αστυνομικές δυνάμεις να επιχειρούν στα τυφλά χωρίς καμία ενημέρωση για την πορεία και την ένταση της φωτιάς μέχρι τις 18:10 όταν αυτή είχε ήδη περάσει τη λεωφόρο Μαραθώνος.

Το επιχειρησιακό σχέδιο της Πυροσβεστικής για το Μάτι ήταν ανύπαρκτο. Η περιοχή δεν περιλαμβανόταν καν στις τριάντα επικίνδυνες ζώνες της Αττικής για το 2018, ενώ η εντολή οργανωμένης εκκένωσης δεν δόθηκε ποτέ με σαφή τρόπο. Μόνο μια αόριστη αναφορά ενός αξιωματικού προς την Περιφέρεια Αττικής καταγράφηκε, χωρίς διαδικασίες και χωρίς προσδιορισμό σημείων διαφυγής, την ώρα που οι φλόγες είχαν ήδη μπει στους οικισμούς.

Τα εναέρια μέσα καθυστέρησαν δραματικά. Την κρίσιμη ώρα ένα μόνο ελικόπτερο επιχειρούσε πάνω από το μέτωπο, καθώς τα υπόλοιπα ήταν είτε καθηλωμένα με άδειο ρεζερβουάρ είτε δεσμευμένα στην Κινέτα. Ο τότε αρχηγός και ο υπαρχηγός του Πυροσβεστικού Σώματος δεν ανέβηκαν ποτέ σε ελικόπτερο για να εποπτεύσουν την επιχείρηση, όπως όφειλαν εκ του νόμου, ενώ προειδοποιήσεις πιλότων από τις 17:10 για φωτιές στις αυλές αγνοήθηκαν μέχρι να είναι πλέον αργά.

Η κυβέρνηση Τσίπρα γνώριζε την ύπαρξη νεκρών από τις πρώτες βραδινές ώρες της 23ης Ιουλίου, με πληροφορίες να φτάνουν στο συντονιστικό ήδη από τις 19:51 και να αυξάνονται σταδιακά σε δεκάδες. Παρά ταύτα, στη σύσκεψη παρουσία του πρωθυπουργού μετά τα μεσάνυχτα η εικόνα που μεταδόθηκε ήταν ότι όλα βρίσκονταν υπό έλεγχο, ενώ ο ίδιος ο Τσίπρας χρειάστηκε πέντε ολόκληρες ημέρες για να αναλάβει δημόσια την πολιτική ευθύνη, αποκλείοντας παράλληλα παραιτήσεις της ηγεσίας των εμπλεκόμενων υπηρεσιών και ρίχνοντας το βάρος στις προηγούμενες κυβερνήσεις.Η περίφημη συνέντευξη Τύπου των αρμόδιων υπουργών την επόμενη ημέρα επιχείρησε να παρουσιάσει οργανωμένο σχέδιο εμπρησμού με δορυφορικές φωτογραφίες, ενώ ταυτόχρονα υποβάθμιζε τις επιχειρησιακές αστοχίες. Πραγματογνώμονες και εισαγγελικά πορίσματα κατέγραψαν στη συνέχεια εγκληματικά λάθη συντονισμού, επικοινωνίας και κινητοποίησης στη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας, στο Πυροσβεστικό Σώμα, στην ΕΛΑΣ και στην τοπική αυτοδιοίκηση, με τον κρατικό μηχανισμό να αιφνιδιάζεται πλήρως από την ταχύτητα της φωτιάς.Οκτώ χρόνια μετά η Νέα Δημοκρατία παρουσιάζει ως κατάκτηση το 112 και το πρόγραμμα Αιγίς, όμως η ανασυγκρότηση του ίδιου του Ματιού χρειάστηκε πάνω από πέντε χρόνια για να φτάσει στο Ρυμοτομικό Σχέδιο Εφαρμογής και στην Πράξη Εφαρμογής, με το σχέδιο κοινωνικής κατοικίας για τους πληγέντες να έχει εγκαταλειφθεί στην πράξη. Το γεγονός ότι το νέο πολεοδομικό τοπίο παραμένει ακόμη ζητούμενο αποκαλύπτει τους αργούς ρυθμούς με τους οποίους το κράτος κινείται.

Σήμερα ένας «ταπεινός» τάφος στο κοιμητήριο της Νέας Μάκρης στέκεται εκεί σαν ζωντανή απόδειξη ότι η αλήθεια ακόμα καίει. Πάνω του μια λιτή επιγραφή ρωτάει κάθε μέρα το ίδιο αναπάντητο ερώτημα: «Τι, Πώς και Γιατί». Μέσα του, σύμφωνα με τον Σύλλογο Συγγενών Θανόντων και Εγκαυματιών, μπορεί να κρύβονται αταυτοποίητα ανθρώπινα υπολείμματα που ανεβάζουν τον πραγματικό αριθμό των νεκρών έως και κατά δεκαοκτώ ψυχές. Και κανείς μέχρι σήμερα δεν έχει δώσει οριστικές απαντήσεις. Η πρόεδρος του Συλλόγου, Κάλλι Αναγνώστου, η ίδια εγκαυματίας που εκείνη τη νύχτα επέλεξε να μην μπει στη θάλασσα γιατί ήξερε ότι με τα εκτεταμένα εγκαύματά της δεν θα έβγαινε ποτέ και δεν ήθελε το παιδί της να τη δει να σβήνει, μιλάει καθαρά. Δεν είμαστε δικαιωμένοι, δηλώνει, γιατί γνωρίζουμε ότι υπάρχουν πάρα πολλές ακόμα πτυχές αυτής της αλήθειας. Πτυχές που αφορούν τον τρόπο που κάηκαν οι άνθρωποί μας, τον τρόπο που πέθαναν και τους αταυτοποίητους των οποίων τα υπολείμματα βρίσκονται σε εκείνον τον ομαδικό τάφο. Ζητούμε διερεύνηση. Και αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο ο επίσημος απολογισμός να είναι ψεύτικος. σύμφωνα με έγγραφα που ο ίδιος ο Σύλλογος εντόπισε μετά από χρόνια αιτημάτων στη ΔΑΕΕ και σε ιατροδικαστικές υπηρεσίες, χώρος όπου ενδέχεται να έχουν θαφτεί μαζί ανθρώπινα μέλη, ζωικά υπολείμματα και αντικείμενα που ποτέ δεν αναζητήθηκαν. Και υπάρχει και μια ακόμα σορός γυναίκας με εγκαύματα που βρέθηκε πνιγμένη, μεταφέρθηκε στο νεκροτομείο Σχιστού και ενταφιάστηκε χωρίς ταυτότητα, χωρίς οικείους, χωρίς καμία δημόσια αναφορά. Σύμφωνα με τα ευρήματα, είναι δικό μας θύμα.

Για χρόνια η φημολογία υπήρχε. Οι συγγενείς το ανέφεραν στην αστυνομία, στον ανακριτή, στα δικαστήρια. Κανείς δεν άκουσε. Σαν να μην υπήρξε ποτέ η κατάθεσή τους. Μόνο όταν συγκροτήθηκαν σε νομικό πρόσωπο κατάφεραν να πάρουν στα χέρια τους τα έγγραφα που αποδεικνύουν ότι κάτι υπάρχει εκεί κάτω. Και αν τα βρήκαν αυτοί με απλά αιτήματα, φανταστείτε τι θα μπορούσαν να είχαν βρει οι αρμόδιοι αν ήθελαν πραγματικά να ψάξουν.

Γιατί δεν χρησιμοποιήθηκαν τα διαθέσιμα συστήματα προειδοποίησης; Γιατί καθυστέρησε τόσο ο συντονισμός των δυνάμεων διάσωσης στη θάλασσα; Η περίφημη συνέντευξη Τύπου των αρμόδιων υπουργών μετά την καταστροφή αντιμετωπίστηκε από πολλούς ως προσπάθεια μετατόπισης ευθυνών αντί για καθαρή ανάληψη πολιτικής ευθύνης. Οκτώ χρόνια μετά, η συζήτηση δεν έχει κλείσει! Το Μάτι δεν είναι μόνο μια φυσική καταστροφή. Είναι η απόδειξη του τι συμβαίνει όταν ο κρατικός μηχανισμός αποτυγχάνει την κρίσιμη στιγμή. Οι συγγενείς ζητούν ακόμη πλήρη λογοδοσία. Οι επιζώντες κουβαλούν στο σώμα και στην ψυχή τους τις συνέπειες μιας ημέρας που θα μπορούσε να είχε διαφορετική κατάληξη αν οι αποφάσεις είχαν ληφθεί εγκαίρως και με αποφασιστικότητα.

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ ΕΔΩ

8 ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ ΤΟ ΜΑΤΙ – ΟΜΑΔΙΚΟΣ ΤΑΦΟΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΜΑΚΡΗ ΜΕ ΑΤΑΥΤΟΠΟΙΗΤΑ ΛΕΙΨΑΝΑ, ΖΩΙΚΑ ΟΣΤΑ ΚΑΙ ΛΑΘΗ ΤΑΥΤΟΠΟΙΗΣΗΣ