Μέρος 3ο, Το Έγκλημα της Τανάγρας
Οι Ευθύνες, οι Σκιές και οι Υπογραφές
Στα δύο πρώτα μέρη αυτής της έρευνας δείξαμε τι κρύβεται στον Λάκκο της Τανάγρας, μια εκσκαφή που ξεπέρασε κατά πολύ τα όρια της άδειάς της, μια μελέτη εκπλυσιμότητας που την υπέγραψε ουσιαστικά η ίδια η εταιρεία μέσω μιας «αδερφής» εταιρείας του ομίλου, και μια χώρα που πληρώνει εδώ και δέκα χρόνια πρόστιμο στην Ευρωπαϊκή Ένωση επειδή δεν κατάφερε να χτίσει έστω έναν χώρο υγειονομικής ταφής επικίνδυνων αποβλήτων. Δείξαμε επίσης πως η λύση σε αυτό το πρόβλημα δόθηκε σε μία μόνο εταιρεία, χωρίς διαγωνισμό, μέσω καθεστώτος Στρατηγικής Επένδυσης.
Σε αυτό το τρίτο και τελευταίο μέρος δεν μας απασχολεί πια τι έγινε λάθος, μας απασχολεί ποιοι είναι πίσω από τις υπογραφές που το επέτρεψαν.
Γιατί το έργο αυτό δεν προχώρησε μόνο του, χρειάστηκε μια σειρά ανθρώπων, στρατιωτικών αξιωματούχων, υπηρεσιακών παραγόντων, πολιτικών προϊσταμένων, να βάλουν την υπογραφή τους, ο καθένας στον δικό του κρίκο της αλυσίδας, ώστε η αλατώδης σκωρία να συνεχίσει να θάβεται στην Τανάγρα. Πίσω από κάθε υπογραφή υπάρχει ένα πρόσωπο, μια θέση, μια ευθύνη, και σε κάποιες περιπτώσεις, όπως θα δούμε, και μια εντολή που ήρθε από ψηλότερα.
Κάποιοι υπέγραψαν εν γνώσει τους, ακολουθώντας απλώς τη διαδικασία, κάποιοι υπέγραψαν παρά τις δικές τους προηγούμενες επιφυλάξεις, και κάποιοι υπέγραψαν κείμενα που λίγους μήνες νωρίτερα οι ίδιες οι υπηρεσίες τους θεωρούσαν ανεπαρκή.
Το Καθεστώς Χωρίς Διαγωνισμό και οι Υπογράφοντες Υπουργοί
Στις 29 Δεκεμβρίου 2021, η Διυπουργική Επιτροπή Στρατηγικών Επενδύσεων συνεδρίασε υπό την προεδρία του τότε Υπουργού Ανάπτυξης και Επενδύσεων Άδωνι Γεωργιάδη, με τη συμμετοχή των υπουργών Χρήστου Σταϊκούρα, Κώστα Σκρέκα, Λίνας Μενδώνη, Βασίλη Κικίλια, Άκη Σκέρτσου, του αναπληρωτή υπουργού Νίκου Παπαθανάση, και των υφυπουργών Κώστα Φραγκογιάννη και Μιχάλη Παπαδόπουλου. Ανάμεσα σε τέσσερα επενδυτικά σχέδια που εγκρίθηκαν εκείνη τη μέρα, ήταν και η Ολοκληρωμένη Εγκατάσταση Διαχείρισης Βιομηχανικών Αποβλήτων της ΕΛΒΙΟΚ, συνολικού κόστους 32 εκατομμυρίων ευρώ, σε οικόπεδο 148.000 τετραγωνικών μέτρων στον Δήμο Τανάγρας. Το καθεστώς Στρατηγικής Επένδυσης σήμαινε ότι το έργο προχώρησε χωρίς διαγωνισμό, με απευθείας ένταξη στο ταχύτερο δυνατό αδειοδοτικό μονοπάτι που προβλέπει ο νόμος.
Τρία χρόνια αργότερα, το όνομα του Γεωργιάδη επανεμφανίζεται σε εντελώς διαφορετική θέση. Το αναθεωρημένο Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Επικίνδυνων Αποβλήτων, που δημοσιεύτηκε στις 13 Νοεμβρίου 2024 στο ΦΕΚ Β’ 6412, φέρει την υπογραφή του πλέον ως Υπουργού Υγείας, μαζί με εκείνες του Κωνσταντίνου Χατζηδάκη, του Θεόδωρου Λιβάνιου, της Ειρήνης Αγαπηδάκη, του Χρήστου Σταϊκούρα, του Θεόδωρου Σκυλακάκη, του Κωνσταντίνου Τσιάρα, του Χρήστου Στυλιανίδη, και του Τάκη Θεοδωρικάκου ως Υπουργού Ανάπτυξης. Το ίδιο αυτό κείμενο ονομάζει ρητά την Τανάγρα ως τη μοναδική εγκατάσταση της χώρας για τη διάθεση αλατώδους σκωρίας, διευκρινίζοντας πως πρόκειται συγκεκριμένα για το ρεύμα αποβλήτων που βρίσκεται ήδη αποθηκευμένο στις εγκαταστάσεις της ΕΛΒΑΛΧΑΛΚΟΡ στα Οινόφυτα.
Το ίδιο κείμενο συνδέει αυτή την ποσότητα με την καταδικαστική απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης του 2016, εκείνη που επέβαλε στην Ελλάδα πρόστιμο 30.000 ευρώ την ημέρα και 10 εκατομμύρια ευρώ εφάπαξ, επειδή η χώρα δεν διέθετε κανέναν οργανωμένο τρόπο διαχείρισης των ιστορικών επικίνδυνων αποβλήτων της. Από τα δύο ρεύματα αποβλήτων που η ίδια η απόφαση αναγνωρίζει ως αιτία της καταδίκης, το ένα είναι ακριβώς αυτό, η αλατώδης σκωρία της ΕΛΒΑΛΧΑΛΚΟΡ.
Στιγμιότυπο από το ΦΕΚ Β’ 6412/22.11.2024, εστιασμένο στις υπογραφές των υπουργών.
Ανάμεσα στους υπογράφοντες υπουργούς, ένα όνομα ξεχωρίζει. Ο Τάκης Θεοδωρικάκος, ως Υπουργός Ανάπτυξης, είναι ο πολιτικά υπεύθυνος ακριβώς της υπηρεσίας που χειρίζεται τις Στρατηγικές Επενδύσεις, το ίδιο καθεστώς που έδωσε στην ΕΛΒΙΟΚ πρόσβαση στο έργο της Τανάγρας χωρίς διαγωνισμό. Η υπογραφή του στο ΕΣΔΕΑ δεν είναι απλώς μία ακόμα υπογραφή σε μια μακριά λίστα, είναι η υπογραφή του πολιτικού προϊσταμένου του ίδιου υπουργείου που έχτισε το θεσμικό πλαίσιο γύρω από αυτό το συγκεκριμένο έργο. Οφείλει να απαντήσει γιατί το υπουργείο του επέλεξε να δώσει αποκλειστικότητα σε μία εταιρεία για τη διαχείριση των δικών της ιστορικών αποβλήτων, αντί να ανοίξει τη διαδικασία σε διαγωνισμό, και αν γνώριζε, όταν υπέγραφε το ΕΣΔΕΑ, την εκκρεμότητα των αντιρρήσεων που είχε ήδη διατυπώσει το ΓΕΕΘΑ για το ίδιο έργο μόλις επτά μήνες νωρίτερα.
Οι Τέσσερις Γνωμοδοτήσεις του ΓΕΕΘΑ
Στις 12 Ιανουαρίου 2022, το Γενικό Επιτελείο Εθνικής Άμυνας γνωμοδότησε για πρώτη φορά επί του φακέλου της Τανάγρας. Η γνωμοδότηση, που υπογράφει ο Αρχιπλοίαρχος Σωτήριος Τσαμίλης ως Διευθυντής Γ2, είναι μία πρόταση, «Το ΓΕΕΘΑ γνωμοδοτεί θετικά». Καμία προϋπόθεση, κανένας όρος, καμία αναφορά σε κίνδυνο για το στρατιωτικό αεροδρόμιο της περιοχής.
Δύο χρόνια αργότερα, στις 29 Μαρτίου 2024, το ΓΕΕΘΑ επανήλθε, αυτή τη φορά για να πει πως δεν μπορεί να γνωμοδοτήσει καθόλου. Η θέση του έργου, λέει το έγγραφο, βρίσκεται εντός της ζώνης ελέγχου κριτηρίων καθαρότητας του αεροδρομίου της Πολεμικής Αεροπορίας, και ζητά πλήρη υψομετρικά στοιχεία για κάθε κορυφή των νέων κατασκευών και των κελιών απόθεσης αποβλήτων, πριν μπορέσει να προχωρήσει σε οποιαδήποτε αξιολόγηση.
Πέρασε ακόμα ένας χρόνος και λίγο. Στις 7 Απριλίου 2026, το ΓΕΕΘΑ γνωμοδότησε ξανά, αυτή τη φορά με την υπογραφή του Αρχιπλοιάρχου Ιωάννη Καραγιάννη, επίσης Διευθυντή Γ2. Η γνωμοδότηση είναι πλέον θετική, αλλά συνοδεύεται από δεκατέσσερις αναλυτικούς όρους. Μέγιστο ύψος κατασκευών 12,5 μέτρα από το φυσικό έδαφος. Απαγόρευση λιμναζόντων υδάτων για να μην προσελκύονται πτηνά κοντά στον διάδρομο προσγειώσεων. Συγκεκριμένη γωνία φωτισμού για τους προβολείς. Και τρεις ονομαστικά προσδιορισμένες μελέτες που η εταιρεία οφείλει να εκπονήσει πριν τεθεί σε λειτουργία το έργο, μελέτη εκτίμησης κινδύνου, μελέτη ανάλυσης επικινδυνότητας με ειδικό λογισμικό, και υδροβιολογική μελέτη για να διαπιστωθεί αν η ροή των υπόγειων υδάτων κατευθύνεται προς τη γεώτρηση απ’ όπου υδρεύεται η γειτονική στρατιωτική μονάδα.
Οι απαιτητικοί όροι του ΓΕΕΘΑ, στη γνωμοδότηση της 7ης Απριλίου 2026, με την υπογραφή του Αρχιπλοιάρχου Ιωάννη Καραγιάννη. Δεκατέσσερις αναλυτικοί όροι, από το ύψος των κατασκευών μέχρι τρεις ονομαστικά προσδιορισμένες μελέτες που έπρεπε να εκπονηθούν πριν τεθεί σε λειτουργία το έργο.
Δείτε το pdf εδώ: Αρχείο 3_ΓΕΕΘΑ_7_04_26
Δύο μήνες αργότερα, στις 9 Ιουνίου 2026, το ΓΕΕΘΑ γνωμοδότησε για τέταρτη φορά. Αυτή τη φορά την υπογραφή φέρει ο Υποστράτηγος Στυλιανός Λαμπάκης, Διευθυντής ολόκληρου του Γ’ Κλάδου, βαθμό και κλίμακα πάνω από τους δύο προηγούμενους υπογράφοντες. Η γνωμοδότηση λέει ότι το ΓΕΕΘΑ «συνηγορεί» με νεότερη εισήγηση του ΓΕΑ και γνωμοδοτεί θετικά, με την προϋπόθεση ότι θα τηρηθεί η ισχύουσα νομοθεσία για την ασφάλεια πτήσεων, τη φυσική άμυνα, το περιβάλλον, τη δημόσια υγεία. Καμία από τις τρεις μελέτες του Απριλίου δεν αναφέρεται πουθενά. Δεν λέει αν εκπονήθηκαν. Δεν λέει αν αντικαταστάθηκαν. Απλώς δεν υπάρχουν πια στο κείμενο.
Τι άλλαξε μέσα σε δύο μήνες, ώστε να αρθούν οι συγκεκριμένες τεχνικές απαιτήσεις; Είναι ερώτημα που μόνο ο κ. Δένδιας μπορεί να μας απαντήσει ως πολιτικός προϊστάμενος των αξιωματικών και των στρατηγών που υπέγραψαν τις γνωμοδοτήσεις.
Η αλατώδης σκωρία της ΕΛΒΑΛΧΑΛΚΟΡ βρίσκεται αποθηκευμένη στα Οινόφυτα εδώ και πάνω από είκοσι χρόνια. Στο διάστημα αυτό, η Ελλάδα καταδικάστηκε δύο φορές από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, πλήρωσε πρόστιμο 30.000 ευρώ την ημέρα, και συνεχίζει να το πληρώνει επειδή δεν κατάφερε να χτίσει έστω έναν οργανωμένο χώρο διάθεσης επικίνδυνων αποβλήτων.
Η λύση σε αυτό το πρόβλημα δεν ήρθε μέσα από διαγωνισμό, ούτε άνοιξε σε περισσότερες εταιρείες. Δόθηκε αποκλειστικά στην ΕΛΒΙΟΚ, θυγατρική του ίδιου ομίλου που παρήγαγε τη σκωρία, μέσω καθεστώτος Στρατηγικής Επένδυσης. Το ίδιο το κράτος, στο επίσημο κείμενο του ΕΣΔΕΑ, ονομάζει την Τανάγρα μοναδική εθνική λύση για αυτό το ρεύμα αποβλήτων, και διευκρινίζει πως πρόκειται ακριβώς για το απόθεμα που η ΕΛΒΑΛΧΑΛΚΟΡ διατηρεί στα Οινόφυτα.
Με άλλα λόγια, η εταιρεία που δημιούργησε το πρόβλημα είναι και η μόνη που θα το διαχειριστεί, με κρατική αποκλειστικότητα, χωρίς κανέναν ανταγωνιστή να της αμφισβητήσει τη θέση.
Ένα Μονοπώλιο με Πολλές Υπογραφές
Δεν ήταν ένας άνθρωπος, ούτε μία υπογραφή. Ήταν στρατιωτικοί αξιωματούχοι που έθεσαν όρους τον Απρίλιο και τους είδαν να εξαφανίζονται τον Ιούνιο, χωρίς να ρωτήσει κανείς γιατί. Ήταν υπουργοί που πέρασαν από τη μία θέση στην άλλη, υπογράφοντας κάθε φορά διαφορετικό κομμάτι του ίδιου έργου, χωρίς ποτέ να χρειαστεί ο ένας να απαντήσει για τον άλλον. Κανείς τους δεν σταμάτησε κάτι που ήταν, στα χαρτιά που ο καθένας είχε μπροστά του, ήδη εξώφθαλμο. Και το αποτέλεσμα, όποια κι αν ήταν η πρόθεση του καθενός ξεχωριστά, είναι ένα και μόνο, όλοι μαζί, βήμα-βήμα, συνομολόγησαν την ανάθεση ενός εθνικού προβλήματος σε έναν και μόνο όμιλο.
Η ίδια η αλατώδης σκωρία που βρίσκεται αποθηκευμένη στα Οινόφυτα εδώ και πάνω από είκοσι χρόνια, αυτή που κόστισε στη χώρα το πρόστιμο που ήδη αναφέραμε, δεν οδηγήθηκε ποτέ σε διαγωνισμό. Ανατέθηκε αποκλειστικά στην ΕΛΒΙΟΚ, θυγατρική του ίδιου ομίλου που την παρήγαγε. Το ίδιο το κράτος, στο επίσημο κείμενο του ΕΣΔΕΑ, την ονόμασε μοναδική εθνική λύση.
Με άλλα λόγια, η εταιρεία που δημιούργησε το πρόβλημα είναι και η μόνη που θα το διαχειριστεί, με κρατική αποκλειστικότητα, χωρίς κανέναν ανταγωνιστή να της αμφισβητήσει τη θέση.
Ο Λάκκος Παραμένει εν αναμονή της απόφασης
Στις 7 Μαΐου 2026, μια δικαστής στο Πρωτοδικείο Βοιωτίας απαγόρευσε προσωρινά τη μεταφορά και την εναπόθεση της αλατώδους σκωρίας στην Τανάγρα. Όρισε συζήτηση της οριστικής αίτησης για τις 11 Ιουνίου. Η συζήτηση αυτή έγινε. Απόφαση όμως δεν έχει ακόμα εκδοθεί.
Ανάμεσα στην προσωρινή διαταγή και στη συζήτηση, το ΓΕΕΘΑ πρόλαβε να αλλάξει στάση, από δεκατέσσερις αναλυτικούς όρους σε μία γενική αναφορά περί τήρησης της νομοθεσίας. Κανείς δεν εξήγησε γιατί. Και ενώ η δικαιοσύνη εξακολουθεί να αποφασίζει, το γήπεδο της Τανάγρας παραμένει έτοιμο, οι υποδομές σχεδόν ολοκληρωμένες, η αλατώδης σκωρία των Οινοφύτων περιμένοντας μόνο το τελικό πράσινο φως.
Σε αυτή την τριλογία δείξαμε μια εκσκαφή που ξεπέρασε τα όριά της, μια μελέτη που υπέγραψε ουσιαστικά η ίδια η εταιρεία, μια χώρα που πληρώνει πρόστιμο εδώ και δέκα χρόνια, και μια σειρά ανθρώπων, στρατιωτικών και πολιτικών, που ο καθένας στη σειρά του άφησε το έργο να προχωρήσει. Δείξαμε πως η λύση σε ένα εθνικό πρόβλημα δόθηκε αποκλειστικά στην εταιρεία που το δημιούργησε.
Μένουν δύο ερωτήματα ανοιχτά. Ο κ. Δένδιας δεν έχει εξηγήσει ακόμα γιατί οι υπηρεσίες του άλλαξαν στάση μέσα σε δύο μήνες. Ο κ. Θεοδωρικάκος δεν έχει πει γιατί το υπουργείο του επέλεξε την αποκλειστικότητα αντί του διαγωνισμού.
Το Voice News θα παρακολουθήσει την έκβαση της δικαστικής διαδικασίας, και θα επανέλθει.
![](https://voicenews.gr/wp-content/uploads/2026/05/our-viber-1.png")
