Ανατροπή στο Δημόσιο: Με εξετάσεις ΑΣΕΠ οι προϊστάμενοι – Νέο βαθμολόγιο, αξιολόγηση και ταχύτερες προαγωγές

Σημαντικές αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο εξελίσσονται οι δημόσιοι υπάλληλοι και επιλέγονται τα στελέχη που αναλαμβάνουν θέσεις ευθύνης προωθεί το υπουργείο Εσωτερικών, μέσω νομοσχεδίου που αναμένεται να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση έως τις 20 Ιουλίου.

Το νέο πλαίσιο αλλάζει τις ισορροπίες στη δημόσια διοίκηση, καθώς εισάγει για πρώτη φορά γραπτές εξετάσεις μέσω ΑΣΕΠ για την επιλογή προϊσταμένων, ενώ παράλληλα συνδέει τη βαθμολογική εξέλιξη με την αξιολόγηση της απόδοσης και όχι αποκλειστικά με την προϋπηρεσία.

Γραπτές εξετάσεις για τις θέσεις ευθύνης

Η μεγαλύτερη τομή αφορά την επιλογή προϊσταμένων σε όλες τις βαθμίδες του Δημοσίου.

Οι υποψήφιοι θα συμμετέχουν σε ηλεκτρονικές εξετάσεις που θα οργανώνει το ΑΣΕΠ, με αντικείμενα που σχετίζονται τόσο με τη λειτουργία της δημόσιας διοίκησης όσο και με δεξιότητες διοίκησης, κρίσης και αποτελεσματικότητας.

Η επίδοση στις εξετάσεις θα αποτελεί βασικό στοιχείο για την ένταξη των ενδιαφερομένων στο νέο Μητρώο Υποψηφίων Προϊσταμένων, μαζί με τα ακαδημαϊκά προσόντα, την επαγγελματική εμπειρία και τη θητεία σε θέσεις ευθύνης.

Κεντρική διαδικασία επιλογής

Το νέο σύστημα καταργεί τις διαφορετικές διαδικασίες που εφαρμόζουν σήμερα οι φορείς του Δημοσίου.

Οι προκηρύξεις για τις θέσεις ευθύνης θα γίνονται πλέον κεντρικά από το υπουργείο Εσωτερικών, ενώ το ΑΣΕΠ θα διενεργεί ανά τετραετία τον διαγωνισμό για την κατάρτιση του Μητρώου Υποψηφίων Προϊσταμένων.

Όταν προκύπτει κενή θέση, οι ενδιαφερόμενοι που είναι ήδη εγγεγραμμένοι στο μητρώο θα υποβάλλουν ηλεκτρονική αίτηση και η κατάταξή τους θα γίνεται αυτόματα μέσω του πληροφοριακού συστήματος HRMS, όπου θα είναι καταχωρισμένα όλα τα στοιχεία της υπηρεσιακής τους πορείας.

Για τις 410 θέσεις Γενικών Διευθυντών προβλέπεται επιπλέον ειδική γραπτή και προφορική αξιολόγηση, ώστε να επιλέγονται στελέχη με αποδεδειγμένες διοικητικές και ηγετικές ικανότητες.

Η αξιολόγηση αποκτά καθοριστικό ρόλο

Μέχρι σήμερα η βαθμολογική εξέλιξη βασιζόταν σχεδόν αποκλειστικά στη συμπλήρωση συγκεκριμένων ετών υπηρεσίας.

Με το νέο μοντέλο, η αξιολόγηση μετατρέπεται σε βασικό κριτήριο υπηρεσιακής εξέλιξης. Η προαγωγή δεν θα εξαρτάται μόνο από τη χρονοωρίμανση αλλά και από την ποιότητα της εργασίας, τις δεξιότητες και τις επιδόσεις κάθε υπαλλήλου, όπως αυτές θα αποτυπώνονται στις ετήσιες αξιολογήσεις και στο Ενιαίο Πλαίσιο Δεξιοτήτων.

Τι αλλάζει στις προαγωγές και στις θέσεις ευθύνης στο Δημόσιο

Σήμερα	Τι προβλέπει το νέο σύστημα
Η προαγωγή βασίζεται κυρίως στα χρόνια υπηρεσίας (χρονοωρίμανση).	Η προαγωγή θα εξαρτάται από τον χρόνο υπηρεσίας και την αξιολόγηση της απόδοσης.
Οι περισσότεροι υπάλληλοι αποκτούν τον ανώτερο βαθμό μόνο με την πάροδο των ετών.	Η βαθμολογική εξέλιξη θα συνδέεται με δεξιότητες, αξιολόγηση και υπηρεσιακή επάρκεια.
Οι προϊστάμενοι επιλέγονται μέσω διαδικασιών που ξεκινούν από κάθε φορέα.	Οι διαδικασίες θα προκηρύσσονται κεντρικά από το υπουργείο Εσωτερικών.
Δεν υπάρχουν γραπτές εξετάσεις για την επιλογή προϊσταμένων.	Καθιερώνονται ηλεκτρονικές γραπτές εξετάσεις μέσω ΑΣΕΠ.
Τα τυπικά προσόντα και η εμπειρία αποτελούν βασικά κριτήρια.	Θα συνυπολογίζονται εξετάσεις, προσόντα, εμπειρία και αξιολόγηση.
Τέσσερις βαθμοί στο βαθμολόγιο των δημοσίων υπαλλήλων.	Καθιερώνονται επτά βαθμοί υπηρεσιακής εξέλιξης.
Οι θέσεις ευθύνης συχνά παραμένουν για χρόνια με αναπληρωτές προϊσταμένους.	Δημιουργείται Μητρώο Υποψηφίων Προϊσταμένων και τακτικές προκηρύξεις κάθε τετραετία.
Δεν υπάρχουν ιδιαίτερα κίνητρα για υψηλή απόδοση.	Μεταπτυχιακά, διδακτορικά και συνεχόμενες υψηλές αξιολογήσεις επιταχύνουν την εξέλιξη.

Νέο βαθμολόγιο επτά επιπέδων

Το νομοσχέδιο αντικαθιστά το ισχύον σύστημα τεσσάρων βαθμών με νέο μοντέλο επτά βαθμίδων, επιχειρώντας να συνδέσει την υπηρεσιακή εξέλιξη με το επίπεδο ευθύνης και τις δεξιότητες.

Η νέα διάρθρωση προβλέπει:

Ζ΄ βαθμός: Νεοεισερχόμενοι υπάλληλοι.
ΣΤ΄ βαθμός: Υπάλληλοι μικρής εμπειρίας.
Ε΄ βαθμός: Υπάλληλοι μεσαίας εμπειρίας.
Δ΄ βαθμός: Υπάλληλοι αυξημένης εμπειρίας.
Γ΄ βαθμός: Εξειδικευμένα στελέχη.
Β΄ βαθμός: Προϊστάμενοι Διευθύνσεων.
Α΄ βαθμός: Προϊστάμενοι Γενικών Διευθύνσεων.

Επιβράβευση για υψηλές επιδόσεις

Το νέο πλαίσιο προβλέπει και πρόσθετα κίνητρα για τους υπαλλήλους που επιτυγχάνουν υψηλές επιδόσεις.

Μεταπτυχιακοί τίτλοι, διδακτορικά, επαγγελματικές πιστοποιήσεις και συνεχόμενες θετικές αξιολογήσεις θα μπορούν να επιταχύνουν τη βαθμολογική εξέλιξη, ενώ όσοι αξιολογούνται για τρία διαδοχικά έτη ως υψηλής απόδοσης θα αποκτούν σημαντικό πλεονέκτημα στις διαδικασίες επιλογής για θέσεις ευθύνης.

Σχεδόν 30.000 θέσεις ευθύνης στο νέο σύστημα

Οι αλλαγές θα εφαρμοστούν σε συνολικά 29.978 θέσεις ευθύνης του Δημοσίου.

Αναλυτικά προβλέπονται:

410 θέσεις Γενικών Διευθυντών.
5.100 θέσεις Διευθυντών.
132 θέσεις Υποδιευθυντών.
24.336 θέσεις Προϊσταμένων Τμημάτων.

Στόχος του υπουργείου Εσωτερικών είναι να περιοριστούν οι μεγάλες καθυστερήσεις που παρατηρούνται σήμερα στις κρίσεις στελεχών και να διαμορφωθεί ένα ενιαίο, διαφανές και περισσότερο αξιοκρατικό σύστημα επιλογής, όπου η αξιολόγηση, οι δεξιότητες, η εμπειρία και τα προσόντα θα αποτελούν τους βασικούς παράγοντες για την υπηρεσιακή εξέλιξη των δημοσίων υπαλλήλων.