Φοιτητές με γνώσεις… δημοτικού; Η βόμβα που σκάει στα Πανεπιστήμια και κανείς δεν θέλει να δει

Η εικόνα που περιγράφει πρόσφατη ανάλυση του Economist δεν προκαλεί απλώς προβληματισμό. Χτυπά καμπανάκι για ολόκληρο το εκπαιδευτικό σύστημα. Πανεπιστήμια που υποδέχονται φοιτητές με σοβαρές ελλείψεις στην κατανόηση κειμένου, στα μαθηματικά και στις βασικές δεξιότητες που θα έπρεπε να έχουν κατακτηθεί πολλά χρόνια πριν.

Δεν πρόκειται για μεμονωμένες περιπτώσεις ούτε για μια υπερβολική διαπίστωση. Όταν πανεπιστημιακοί αναγκάζονται να επαναλαμβάνουν ύλη Γυμνασίου και, σε ορισμένες περιπτώσεις, ακόμη και βασικές γνώσεις που διδάσκονται στο Δημοτικό, τότε το πρόβλημα δεν βρίσκεται στους φοιτητές μόνο. Βρίσκεται σε μια εκπαιδευτική αλυσίδα που κάπου έσπασε.

Το πιο ανησυχητικό είναι ότι η κρίση αυτή δεν ξεκίνησε με την πανδημία. Η τηλεκπαίδευση επιδείνωσε την κατάσταση, αλλά οι δείκτες υποχωρούσαν ήδη εδώ και χρόνια. Η συνεχής απομάκρυνση από το βιβλίο, η κυριαρχία της σύντομης πληροφορίας στα κοινωνικά δίκτυα και η δυσκολία συγκέντρωσης έχουν αφήσει βαθύ αποτύπωμα στις νεότερες γενιές.

Την ίδια ώρα, αρκετά πανεπιστήμια φαίνεται να χαλαρώνουν τις απαιτήσεις τους. Ελαστικότερες διαδικασίες εισαγωγής, πληθωρισμός βαθμών και, πλέον, η εκτεταμένη χρήση εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης δημιουργούν ένα εκρηκτικό μείγμα. Όταν ένας φοιτητής μπορεί να παραδώσει εργασία που έχει γράψει σχεδόν εξ ολοκλήρου μια εφαρμογή AI, πώς αξιολογείται πραγματικά η γνώση του;

Η τεχνολογία είναι ένα ισχυρό εργαλείο, όχι όμως υποκατάστατο της σκέψης. Αν οι βασικές δεξιότητες χαθούν, καμία πλατφόρμα τεχνητής νοημοσύνης δεν μπορεί να καλύψει το κενό της κριτικής σκέψης, της κατανόησης και της δημιουργικής μάθησης.

Το μεγάλο ερώτημα δεν είναι αν υπάρχουν φοιτητές με σοβαρά κενά. Υπήρχαν πάντοτε. Το ερώτημα είναι αν τα πανεπιστήμια θα συνεχίσουν να διατηρούν υψηλά ακαδημαϊκά πρότυπα ή αν, για να προσαρμοστούν στη νέα πραγματικότητα, θα αρχίσουν να χαμηλώνουν τον πήχη.

Γιατί αν συμβεί το δεύτερο, το πρόβλημα δεν θα αφορά μόνο τα πανεπιστήμια. Θα αφορά την ποιότητα των αυριανών επιστημόνων, εκπαιδευτικών, μηχανικών, γιατρών και επαγγελματιών. Και τότε η κρίση δεξιοτήτων θα έχει μετατραπεί σε κρίση κοινωνίας