Ιράν και Ομάν σε διαβουλεύσεις για τα Στενά του Ορμούζ: Το παρασκήνιο με τις ΗΠΑ και το αγκάθι των τελών διέλευσης

Σε κρίσιμες συζητήσεις για το μέλλον της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ προχώρησαν το Ιράν και το Ομάν, πραγματοποιώντας την πρώτη τους κοινή συνεδρίαση στη Μουσκάτ. Η κίνηση αυτή έρχεται ως συνέχεια του πρόσφατου πρωτοκόλλου συμφωνίας ανάμεσα στην Τεχεράνη και την Ουάσιγκτον. Σύμφωνα με τον Ιρανό υφυπουργό Εξωτερικών, Καζέμ Γαριμπαμπαντί, οι δύο χώρες επιδιώκουν να καθορίσουν ένα νέο πλαίσιο για τη διαχείριση της περιοχής, η οποία αποτελεί ένα από τα πιο νευραλγικά θαλάσσια περάσματα παγκοσμίως.

Το νομικό καθεστώς των Στενών παραμένει ένα σύνθετο ζήτημα. Ενώ το Ιράν και το Ομάν διεκδικούν κυριαρχικά δικαιώματα, η Διεθνής Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας (1982) διασφαλίζει την ελεύθερη διέλευση για τη διεθνή ναυσιπλοΐα. Ωστόσο, η Τεχεράνη δεν έχει επικυρώσει τη συγκεκριμένη σύμβαση και, έχοντας επιβάλει έναν άτυπο αποκλεισμό κατά τη διάρκεια των πρόσφατων πολεμικών συγκρούσεων, επιδιώκει πλέον να αλλάξει τους όρους του παιχνιδιού, εξετάζοντας την επιβολή τελών διέλευσης. Η Ουάσιγκτον αντιτίθεται σθεναρά σε αυτό το ενδεχόμενο, χαρακτηρίζοντας τα Στενά διεθνή θαλάσσιο διάδρομο.

Οι διπλωματικοί ελιγμοί του Ομάν και οι προειδοποιήσεις της Τεχεράνης

Η στάση του Ομάν στην παρούσα φάση χαρακτηρίζεται από έντονη διπλωματική ευελιξία, προκαλώντας όμως τη δυσφορία της ιρανικής πλευράς. Ενώ αρχικά οι δύο χώρες εξέδωσαν κοινό ανακοινωθέν για την εξέταση των διαχειριστικών κοστών, στη συνέχεια το Ομάν υπαναχώρησε, δηλώνοντας ότι δεν σχεδιάζονται τέλη διέλευσης. Αντίθετα, πρότεινε τη δημιουργία ενός προσωρινού θαλάσσιου διαδρόμου σε συνεργασία με τον ΟΗΕ.

Η πρόταση αυτή προκάλεσε την έντονη αντίδραση του Ιράν, καθώς η κυβέρνησή του αναγνωρίζει ως μοναδικό νόμιμο πέρασμα τη διαδρομή που εκτείνεται κατά μήκος των δικών του ακτών. Ο Ιρανός Υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, προειδοποίησε ανοιχτά ότι οποιαδήποτε προσπάθεια παράκαμψης αυτής της διαδρομής μπορεί να οδηγήσει σε επικίνδυνη κλιμάκωση της έντασης, ειδικά μετά τις νέες εχθροπραξίες που σημειώθηκαν στην περιοχή του Κόλπου ανάμεσα σε ιρανικές και αμερικανικές δυνάμεις.