«Διόδια» στο Ορμούζ: Η ιρανική ρήτρα της τελευταίας στιγμής που αλλάζει τις ισορροπίες με τις ΗΠΑ

Σε θρίλερ για την παγκόσμια ναυσιπλοΐα εξελίσσεται η παρασκηνιακή διαπραγμάτευση για το μνημόνιο συναντίληψης (MoU) μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν. Σύμφωνα με αποκαλύψεις του ιρανικού ειδησεογραφικού πρακτορείου Fars, η Τεχεράνη κατάφερε να εντάξει την ύστατη στιγμή μια ειδική ρήτρα στο κείμενο της συμφωνίας-πλαίσιο, η οποία ανοίγει τον δρόμο για την επιβολή τελών διέλευσης στο στρατηγικής σημασίας Στενό του Ορμούζ.

Η συγκεκριμένη τροποποίηση, η οποία προστέθηκε λίγο πριν από τις επίσημες ανακοινώσεις, αναμένεται να τεθεί σε ισχύ μετά την πάροδο της μεταβατικής περιόδου των 60 ημερών, κατά τη διάρκεια της οποίας οι δύο πλευρές θα διαπραγματεύονται για την επίτευξη μιας οριστικής και μόνιμης συμφωνίας.

Η διπλωματική παγίδα με τον όρο «θαλάσσιες υπηρεσίες»

Επικαλούμενο απόλυτα έγκυρες πηγές, το πρακτορείο Fars υπογραμμίζει ότι η ιρανική πλευρά πέτυχε μια σημαντική διπλωματική νίκη, καθώς το τελικό κείμενο αναδιατυπώθηκε για να τονίσει «ρητά και κατηγορηματικά την άσκηση της ιρανικής και ομανικής κυριαρχίας επί των Στενών».

Ενώ η προηγούμενη εκδοχή της συμφωνίας περιλάμβανε γενικούς όρους που απλώς εγγυούνταν τις ρυθμίσεις ασφαλείας, η νέα διατύπωση ορίζει ότι η μελλοντική διαχείριση των «θαλάσσιων υπηρεσιών» θα καθορίζεται αποκλειστικά από το Ιράν και το Σουλτανάτο του Ομάν. Η χρήση αυτής της συγκεκριμένης ορολογίας ερμηνεύεται από την Τεχεράνη ως έμμεση αποδοχή εκ μέρους των Ηνωμένων Πολιτειών του δικαιώματος του Ιράν να εισπράττει οικονομικά ανταλλάγματα από τα διερχόμενα πλοία.

Δωρεάν διέλευση μόνο για 60 ημέρες

Η συμφωνία προβλέπει ένα αυστηρό χρονοδιάγραμμα που θέτει σε άμεση πίεση τη διεθνή κοινότητα:

• Η περίοδος χάριτος: Το Ιράν αποδέχθηκε να επιτρέψει τη διέλευση των εμπορικών πλοίων χωρίς καμία χρέωση μόνο για 60 ημέρες. Οι ΗΠΑ εξασφάλισαν αυτή την παράταση προκειμένου να εκτονωθεί η κρίση, ωστόσο η ουσία είναι ότι αναγνώρισαν την αρχή της επιβολής των τελών.

• Η επόμενη ημέρα: Μόλις εκπνεύσει η προθεσμία των δύο μηνών, η Ισλαμική Δημοκρατία προτίθεται να ενεργοποιήσει κανονικά τα «διόδια». Τα έσοδα αυτά θα κατευθυνθούν, σύμφωνα με την Τεχεράνη, στην οικονομική ανάπτυξη της χώρας, με το πρόσχημα ότι το Ιράν παρέχει υπηρεσίες ασφάλειας, πλοήγησης, περιβαλλοντικής προστασίας και ασφάλισης.

Προκειμένου να θωρακίσει νομικά και πρακτικά αυτή την κίνηση, το Ιράν έχει ήδη ολοκληρώσει τις απαραίτητες διαπραγματεύσεις με το Ομάν, εξασφαλίζοντας τη σύμφωνη γνώμη και τη συμμετοχή της χώρας που ελέγχει την άλλη πλευρά του Στενού, γεγονός που καθιστά το μέτρο σχεδόν αδύνατο να παρακαμφθεί από τις δυτικές δυνάμεις.