Σχέδιο-σοκ από πέντε ισχυρούς της ΕΕ: Ζητούν «ψαλίδι» στο δικαίωμα ψήφου για τα νέα μέλη

Ριζική ανατροπή των κανόνων διεύρυνσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης προτείνουν πέντε από τα ισχυρότερα κράτη-μέλη, με στόχο να θωρακίσουν τις Βρυξέλλες από μελλοντικούς πολιτικούς κινδύνους. Γαλλία, Γερμανία, Βέλγιο, Ολλανδία και Λουξεμβούργο κατέθεσαν κοινό έγγραφο-πρόταση, με το οποίο ζητούν την επιβολή προσωρινού αποκλεισμού των νέων μελών από κρίσιμες ψηφοφορίες.

Αν η πρόταση γίνει δεκτή, οι χώρες που θα ενταχθούν στο μέλλον δεν θα έχουν δικαίωμα ψήφου για ζητήματα που αφορούν τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, την ασφάλεια και την εξωτερική πολιτική. Η κίνηση αυτή έρχεται ως άμεση απάντηση στα σοβαρά προβλήματα που αντιμετώπισε η ΕΕ με τις πρακτικές του Βίκτορ Όρμπαν στην Ουγγαρία, ο οποίος χρησιμοποίησε επανειλημμένα το δικαίωμα του βέτο για να μπλοκάρει κρίσιμες αποφάσεις, όπως η χρηματοδότηση της Ουκρανίας.

Στο στόχαστρο Ουκρανία, Μολδαβία και Δυτικά Βαλκάνια

Το κοινό έγγραφο, το οποίο αποκάλυψαν τα δίκτυα Euractiv και Euronews, παρουσιάζει το μέτρο ως «μεταβατικό». Ωστόσο, μια τέτοια εξέλιξη αλλάζει δραματικά τους όρους του παιχνιδιού για τις χώρες που βρίσκονται στην «ουρά» της ένταξης.

• Άμεσος επηρεασμός: Το μέτρο θα αγγίξει άμεσα το Μαυροβούνιο και την Αλβανία, που προηγούνται στις διαπραγματεύσεις, καθώς και τις Ουκρανία και Μολδαβία.

• Ρήτρα μη υποχώρησης: Προτείνεται ένας μόνιμος μηχανισμός ασφαλείας. Αν ένα νέο μέλος κάνει «πίσω βήματα» στα θέματα δημοκρατίας, κράτους δικαίου ή ελευθερίας του Τύπου, η ΕΕ θα μπορεί να προχωρά αυτόματα σε νομικές και οικονομικές κυρώσεις.

Οι πέντε χώρες ξεκαθαρίζουν ότι τα διδάγματα από το παρελθόν (με περιπτώσεις όπως η Ουγγαρία, η Πολωνία και η Σλοβακία) δείχνουν ότι η απλή «αντιγραφή» των παλιών συνθηκών προσχώρησης δεν επαρκεί πλέον και ότι η αρχή της ειλικρινούς συνεργασίας πρέπει να γίνει νομικά δεσμευτική.

Προστασία των αγροτικών κονδυλίων και της αγοράς εργασίας

Πίσω από τις ανησυχίες για τη δημοκρατία κρύβονται και σκληρά οικονομικά συμφέροντα. Οι «5» ζητούν αυστηρότερους όρους και παρατεταμένες μεταβατικές περιόδους για την Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) και την Πολιτική Συνοχής.

Η ανησυχία για την πιθανή είσοδο της Ουκρανίας είναι εμφανής, καθώς η τεράστια παραγωγή της και τα φθηνά αγροτικά προϊόντα προκαλούν τρόμο στις ευρωπαϊκές αγορές. Παράλληλα, το έγγραφο χτυπά καμπανάκι κινδύνου για τις πιθανές διαταραχές στην αγορά εργασίας, το βιοτικό επίπεδο και τη στέγαση από την ελεύθερη μετακίνηση εργαζομένων από τις νέες χώρες. Όπως δήλωσε χαρακτηριστικά ο Ολλανδός υπουργός Εξωτερικών, Τομ Μπέρεντσεν, η διεύρυνση είναι χρήσιμη μόνο αν κάνει την ΕΕ ισχυρότερη και όχι πιο αδύναμη ή ανίκανη να δράσει.