Το Κυβερνητικό Τρικ Για Να «Παρκάρουν» Τα Δισ. Του Ταμείου Ανάκαμψης Κ’ Να Μη Δώσουν Λογαριασμό

Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης

Προσθήκη του VoiceNews στην Google

Λίγους μήνες πριν κλείσει οριστικά ο κύκλος του Ταμείου Ανάκαμψης, εννέα κράτη-μέλη της Ε.Ε. φέρονται να έχουν εντοπίσει έναν τρόπο ώστε τα χρήματα να συνεχίσουν να κυκλοφορούν και μετά την προθεσμία. Ανάμεσά τους βρίσκεται και η Ελλάδα, μαζί με την Ισπανία, την Ιταλία και την Πολωνία. Σύμφωνα με όσα έχουν δημοσιοποιηθεί, οι χώρες αυτές διοχετεύουν συνολικά πάνω από 20 δισεκατομμύρια ευρώ σε εθνικές αναπτυξιακές τράπεζες, αξιοποιώντας μια κατασκευή που παρατείνει στην πράξη τη ζωή των κονδυλίων για έργα στην άμυνα, τη βιοτεχνολογία και την πράσινη μετάβαση.

 Το Ταμείο Ανάκαμψης πρέπει να ολοκληρώσει όλα τα ορόσημα και τους στόχους έως τις 31 Αυγούστου 2026, με τα τελικά αιτήματα πληρωμής να υποβάλλονται έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2026 και την Κομισιόν να ολοκληρώνει όλες τις εκταμιεύσεις έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026, χωρίς να επιτρέπονται παρατάσεις. Πώς, λοιπόν, χρήματα που πρέπει να έχουν δαπανηθεί ώς το καλοκαίρι συνεχίζουν να «τρέχουν» μετά;

Η απάντηση βρίσκεται στις ίδιες τις κατευθύνσεις της Κομισιόν. Στην ανακοίνωση «NextGenerationEU  ο δρόμος προς το 2026», η Επιτροπή πρότεινε ως επιλογές, μεταξύ άλλων, τις εισφορές κεφαλαίου σε εθνικές αναπτυξιακές τράπεζες και τη συνεισφορά πόρων του Ταμείου στο μελλοντικό Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Αμυντικής Βιομηχανίας. Με άλλα λόγια, τα κονδύλια «παρκάρονται» σε τράπεζες ανάπτυξης πριν λήξει η προθεσμία και από εκεί χρηματοδοτούν έργα για χρόνια μετά. Τυπικά είναι νόμιμο. Ουσιαστικά, όμως, ανατρέπει το πνεύμα ενός εργαλείου που σχεδιάστηκε για κάτι εντελώς διαφορετικό.

Ας μην ξεχνάμε τι ήταν εξαρχής αυτό το εργαλείο. Το Ταμείο Ανάκαμψης δημιουργήθηκε εν μέσω πανδημίας για να στηρίξει νοικοκυριά και επιχειρήσεις και να επουλώσει τις πληγές μιας πρωτοφανούς υγειονομικής και οικονομικής κρίσης, χρηματοδοτούμενο μάλιστα με κοινό, ιστορικό δανεισμό της Ε.Ε. Η μετατόπιση του βάρους προς την άμυνα και τη μόχλευση ιδιωτικών επενδύσεων εγείρει εύλογα ερωτήματα.

Εδώ προκύπτει το ελληνικό σκέλος, που αφορά άμεσα τους πολίτες. Η Ελλάδα έχει λάβει συνολικό πακέτο 30,5 δισεκατομμυρίων ευρώ, εκ των οποίων 17,8 δισ. σε επιχορηγήσεις και 12,7 δισ. σε δάνεια. Πρόκειται για δημόσιο χρήμα, με ευρωπαϊκή εγγύηση και ελληνική ευθύνη απόδοσης λογαριασμού. Η κυβέρνηση οφείλει να απαντήσει με στοιχεία, πόσα από τα κονδύλια κατευθύνονται σε αναπτυξιακή τράπεζα αντί να φτάνουν σε ολοκληρωμένα έργα έως τον Αύγουστο, ποια θα είναι η τελική τους χρήση, με ποια κριτήρια επιλέχθηκαν οι τομείς και ποιος ελέγχει την πορεία τους όταν τα χρήματα φύγουν από το άμεσο πεδίο εποπτείας του Ταμείου.

Η νομιμότητα μιας πρακτικής δεν εξαντλεί το ζήτημα της διαφάνειας. Όταν πόροι που προορίζονταν για την ανάκαμψη μετά την πανδημία αλλάζουν προορισμό μέσα από τεχνικές κατασκευές, ο πολίτης δικαιούται να γνωρίζει το πλήρες χρηματοδοτικό αποτύπωμα της χώρας του. Το VoiceNews ζητά πλήρη δημοσιοποίηση των ποσών που μεταφέρονται σε αναπτυξιακούς φορείς, των έργων που χρηματοδοτούνται και του χρονοδιαγράμματος απόδοσης.