Κρίση δημόσιας υγείας στις ΗΠΑ: Η ενδοοικογενειακή βία και οι γυναικοκτονίες επιμένουν, παρά τη μείωση των ανθρωποκτονιών

Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης

Προσθήκη του VoiceNews στην Google

Την ώρα που η Ελλάδα συγκλονίζεται από ακόμη μία γυναικοκτονία και έρχονται στο φως περιστατικά γυναικών που στερούνται της απαραίτητης κρατικής και κοινωνικής προστασίας, παρόμοια ανησυχητικά δεδομένα προκύπτουν και από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, παρά τη γενικότερη και δραματική πτώση των ανθρωποκτονιών τα τελευταία χρόνια, οι δολοφονίες που σχετίζονται με την ενδοοικογενειακή βία παραμένουν σε σταθερά υψηλά επίπεδα, αποτελώντας πλέον το 21% του συνόλου των δολοφονιών στη χώρα.

Όπως αποκαλύπτει δημοσίευμα της εφημερίδας The Washington Post, τα εγκλήματα αυτά ακολουθούν συχνά ένα εφιαλτικό μοτίβο, όπου οι γυναικοκτονίες καταλήγουν στη σφαγή ολόκληρης της οικογένειας. Για τους ειδικούς που μελετούν αυτό το φαινόμενο, οι συγκεκριμένοι θάνατοι δεν αποτελούν αναπάντεχα γεγονότα, αλλά είναι τόσο προβλέψιμοι όσο και αποτρέψιμοι. Χαρακτηριστικό είναι ότι μόνο κατά τις δύο πρώτες ημέρες του Ιουνίου του 2026, τρεις πατέρες αφαίρεσαν τις ζωές των παιδιών τους και των μητέρων τους στην Αϊόβα, τη Νέα Υόρκη και τη Φλόριντα, αφήνοντας πίσω τους δεκατρία θύματα, με το μικρότερο να είναι μόλις τριών ετών.

Τα στατιστικά της βίας και οι ύπουλοι παράγοντες πίσω από το μακελειό

Η 60χρονη ψυχολόγος Ντορίν Ντότζεν-Μάγκι, η οποία μετρά τρεις δεκαετίες δράσης στην πρόληψη της ενδοοικογενειακής βίας μετά την προσωπική της τραγωδία —όταν ο κουνιάδος της εκτέλεσε τη σύζυγό και τις τρεις κόρες του— τονίζει ότι η χώρα δεν αντιμετωπίζει το πρόβλημα ως κρίση δημόσιας υγείας. Τα στοιχεία του Πανεπιστημίου Northeastern και του FBI επιβεβαιώνουν τους φόβους της:

  • Οι επιθέσεις όπου ένας δράστης σκοτώνει τέσσερα ή περισσότερα συγγενικά του πρόσωπα παρουσιάζουν κατακόρυφη αύξηση το πρώτο εξάμηνο του 2026, ξεπερνώντας τα περιστατικά ολόκληρου του προηγούμενου έτους.

  • Οι δολοφονίες μελών της οικογένειας και συντρόφων εκτινάχθηκαν στο 21% επί του συνόλου των ανθρωποκτονιών, σημειώνοντας ραγδαία άνοδο από το 15% που βρισκόταν το 2020.

  • Από το 2017 έως το 2025, περισσότεροι από 3.000 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους σε τέτοια ξεσπάσματα οικογενειακής βίας.

Σύμφωνα με τον καθηγητή εγκληματολογίας Τζέιμς Άλαν Φοξ, πίσω από αυτές τις πράξεις κρύβεται ένα τοξικό αίσθημα ιδιοκτησίας και δικαιώματος. Όταν μια γυναίκα επιχειρεί να χωρίσει, ο σύντροφος ξεσπά στα παιδιά για να την πληγώσει. Άλλες φορές, οι άνδρες δρουν υποκινούμενοι από μια διαστρεβλωμένη αίσθηση τιμής· έχοντας χάσει τη δουλειά ή την κοινωνική τους θέση, βλέπουν τα παιδιά ως προέκταση του εαυτού τους και, μέσα στην παραληρητική τους σκέψη, θεωρούν ότι τα «γλιτώνουν» από τις δυσκολίες της ζωής.

Η ανάγκη για αυστηρότερο έλεγχο της οπλοκατοχής

Η εύκολη πρόσβαση σε όπλα αποτελεί, κατά κοινή ομολογία, το πιο κομβικό πρόβλημα στις ΗΠΑ, καθώς στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων οι θύτες είναι ένοπλοι. Αν και το 2022 ο πρόεδρος Τζο Μπάιντεν υπέγραψε ένα σημαντικό πακέτο μέτρων που απαγορεύει την οπλοκατοχή σε όσους έχουν καταδικαστεί για ενδοοικογενειακή βία, οι ειδικοί ζητούν ακόμη πιο αυστηρό νομοθετικό πλαίσιο.

Η καθηγήτρια νοσηλευτικής Τζάκλιν Κάμπελ υποστηρίζει σθεναρά τη θέσπιση νόμων για την υποχρεωτική, ασφαλή φύλαξη και το κλείδωμα των όπλων. Όπως εξηγεί, αμέτρητα εγκλήματα γίνονται σε στιγμές παράφορης οργής και βρασμού ψυχής. Αν η διαδικασία πρόσβασης στο όπλο ανάγκαζε τον δράστη να καθυστερήσει έστω και για ένα λεπτό, επιβραδύνοντας την παρορμητική του τάση, πολλές ανθρώπινες ζωές θα είχαν σωθεί.

Το διαρκές τραύμα των επιζώντων

Πίσω από τις ψυχρές στατιστικές κρύβονται διαλυμένες ζωές και άνθρωποι που μένουν πίσω στοιχειωμένοι από το τραύμα. Η 52χρονη Ίρμα Ντενίς Ριβέρα μεγαλώνει σήμερα την 10χρονη εγγονή της, Φίνιξ, η οποία είναι η μοναδική επιζώσα ενός μαζικού οικογενειακού εγκλήματος που σημειώθηκε τον Μάρτιο του 2025. Ο πρώην σύντροφος της κόρης της εκτέλεσε τη μητέρα και τα τρία αδέλφια της μικρής πριν αυτοκτονήσει, ακριβώς επειδή εκείνη είχε σχεδιάσει να τον εγκαταλείψει.

Η μικρή Φίνιξ παλεύει καθημερινά με τις ενοχές του επιζώντα, αναρωτώμενη γιατί εκείνη έμεινε ζωντανή ενώ τα αδέλφια της χάθηκαν, ενώ υποφέρει από κρίσεις πανικού, τρόμο απέναντι στους δυνατούς θορύβους και αδυναμία να κοιμηθεί μόνη. Η Ριβέρα επισημαίνει με πικρία ότι αυτός ο φαύλος κύκλος αίματος στην Αμερική δεν πρόκειται να κλείσει ποτέ, εάν η πολιτεία δεν εξασφαλίσει εύκολη πρόσβαση σε υπηρεσίες ψυχικής υγείας για τους προβληματικούς ανθρώπους και, πάνω απ’ όλα, εάν δεν απομακρυνθούν οριστικά τα όπλα από τα σπίτια.