Πειραματικό εμβόλιο σχεδιασμένο από τεχνητή νοημοσύνη δοκιμάστηκε σε ανθρώπους!

Μια νέα και αμφιλεγόμενη προσέγγιση στην ιατρική έρευνα έκανε την εμφάνισή της, καθώς για πρώτη φορά δοκιμάστηκε σε ανθρώπους ένα εμβόλιο του οποίου το βασικό συστατικό σχεδιάστηκε εξ ολοκλήρου από τεχνητή νοημοσύνη. Η ερευνητική ομάδα του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ χαρακτηρίζει τη μέθοδο αυτή ως μια «θεμελιωδώς νέα» κατεύθυνση, με στόχο τη δημιουργία σκευασμάτων που υποτίθεται ότι θα προστατεύουν την ανθρωπότητα όχι μόνο από τους υπάρχοντες ιούς, αλλά και από μελλοντικές πανδημίες. Ωστόσο, η εξάρτηση από τους αλγορίθμους για την ανάπτυξη ιατρικών προϊόντων εγείρει επιφυλάξεις, ενώ τα πρώτα δείγματα των κλινικών δοκιμών δεν κρίνονται ιδιαίτερα εντυπωσιακά.

Η δημιουργία του «υπερ-αντιγόνου» μέσω αλγορίθμων

Το συγκεκριμένο πειραματικό εμβόλιο αναπτύχθηκε με τη φιλοδοξία να προσφέρει κάλυψη έναντι ολόκληρης της οικογένειας των κορωνοϊών, συμπεριλαμβανομένων των μεταλλάξεων του Covid-19 αλλά και συγγενικών ιών που εντοπίζονται σε ζώα. Για να το πετύχουν αυτό, οι ερευνητές τροφοδότησαν ένα σύστημα τεχνητής νοημοσύνης με γενετικά δεδομένα από δεκάδες γνωστούς κορωνοϊούς. Το ψηφιακό σύστημα ανέλυσε τις πληροφορίες και συνέθεσε ένα τεχνητό «υπερ-αντιγόνο», με τη θεωρητική προοπτική να εκπαιδεύει το ανθρώπινο ανοσοποιητικό σύστημα να αναγνωρίζει μεταλλαγμένους ιούς. Ο καθηγητής Τζόναθαν Χίνι δήλωσε ότι η ομάδα προσπαθεί να προλάβει την επόμενη πανδημία, όμως η πρακτική εφαρμογή αυτής της θεωρίας στην πραγματική ζωή παραμένει το μεγάλο ζητούμενο.

Περιορισμένη ανοσολογική απόκριση στις πρώτες δοκιμές

Παρά τις υψηλές προσδοκίες των επιστημόνων, τα πρώτα χειροπιαστά δεδομένα από το πεδίο των δοκιμών κρατούν τους τόνους χαμηλά. Η πρώτη φάση της κλινικής δοκιμής έγινε σε μόλις 39 εθελοντές με κύριο σκοπό να ελεγχθεί η ασφάλεια του σκευάσματος. Τα αποτελέσματα που είδαν το φως της δημοσιότητας στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Infection έδειξαν ότι η ανοσολογική απόκριση που προκλήθηκε ήταν μέχρι στιγμής μέτρια. Παρόλο που βρίσκεται σε εξέλιξη μια δεύτερη μελέτη με περίπου 200 συμμετέχοντες για να αξιολογηθεί καλύτερα η αποτελεσματικότητα, η αρχική αυτή χαμηλή απόδοση προκαλεί σκεπτικισμό για το αν η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί όντως να αντικαταστήσει με επιτυχία τις παραδοσιακές μεθόδους.

Σχέδια για επέκταση της τεχνολογίας και σε άλλους ιούς

Παρά το γεγονός ότι η αποτελεσματικότητα δεν έχει ακόμη αποδειχθεί στην πράξη, οι ερευνητές του Κέιμπριτζ σχεδιάζουν ήδη να επεκτείνουν τη χρήση της ίδιας αλγοριθμικής μεθόδου. Στόχος τους είναι η δημιουργία καθολικών εμβολίων για την εποχική γρίπη, για τη γρίπη των πτηνών H5N1, καθώς και για θανατηφόρους αιμορραγικούς πυρετούς, όπως ορισμένες μορφές του ιού Έμπολα, για τους οποίους δεν υπάρχουν επαρκή ιατρικά όπλα σήμερα. Αν και ο καθηγητής Σολ Φάουστ από το Πανεπιστήμιο του Σαουθάμπτον χαρακτήρισε την προσέγγιση συναρπαστική για τους ιούς που μεταλλάσσονται, η επιστημονική κοινότητα παραμένει συγκρατημένη, καθώς η μεταφορά της ευθύνης του σχεδιασμού εμβολίων σε υπολογιστικά συστήματα απαιτεί πολύ πιο ισχυρές αποδείξεις προτού θεωρηθεί ασφαλής και αποτελεσματική.