Νέο παγκόσμιο σοκ από Τραμπ: Δασμοί-φωτιά έως 12,5% σε 60 χώρες – Ποιες είναι οι «χρυσές» εξαιρέσεις

Ο εμπορικός πόλεμος επιστρέφει με πλήρη ισχύ στη διεθνή σκηνή. Η κυβέρνηση του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ προκαλεί εκ νέου έντονες αναταράξεις στην παγκόσμια αγορά, παρουσιάζοντας ένα επιθετικό σχέδιο επιβολής νέων εισαγωγικών δασμών. Το μέτρο στρέφεται εναντίον 60 εμπορικών συμμάχων των ΗΠΑ, οι οποίοι πλέον βρίσκονται αντιμέτωποι με επιβαρύνσεις που ξεκινούν από 10% και φτάνουν έως και το 12,5%.

Το «αγκάθι» της καταναγκαστικής εργασίας

Η επίσημη αιτιολογία που δόθηκε από το γραφείο του Εκπροσώπου Εμπορίου των Ηνωμένων Πολιτειών (USTR) αφορά τη διαχείριση αγαθών που συνδέονται με καταναγκαστική εργασία. Η Ουάσιγκτον ενεργοποίησε το Άρθρο 301(β) του Εμπορικού Νόμου, κατηγορώντας ευθέως τους εταίρους της για αδράνεια.

«Η αποτυχία των σημαντικότερων εμπορικών μας εταίρων να αντιμετωπίσουν την εισαγωγή αγαθών που κατασκευάζονται με καταναγκαστική εργασία είναι απαράδεκτη. Αυτό αναγκάζει τους Αμερικανούς εργαζόμενους να ανταγωνίζονται παγκοσμίως σε άνισους όρους. Δεν θα ανεχτούμε πλέον αυτή την ανισότητα». — Τζέιμισον Γκριρ, Πρέσβης και Εκπρόσωπος Εμπορίου των ΗΠΑ

Η αμερικανική στρατηγική χωρίζει τις επηρεαζόμενες οικονομίες σε δύο ταχύτητες:

• Η ζώνη του 10%: Εφαρμόζεται σε χώρες που έχουν δείξει κάποια θεσμική δέσμευση ή εφαρμόζουν ήδη συγκεκριμένες πολιτικές κατά της καταναγκαστικής εργασίας. Σε αυτή την κατηγορία περιλαμβάνονται η Ευρωπαϊκή Ένωση, ο Καναδάς, το Μεξικό και το Ηνωμένο Βασίλειο.

• Η ζώνη του 12,5%: Αφορά όλες τις υπόλοιπες οικονομίες που κρίθηκε ότι δεν έχουν λάβει επαρκή μέτρα, με κυριότερους στόχους την Κίνα, την Ινδία και τη Βραζιλία.

Η εξέλιξη αυτή ανατρέπει για άλλη μια φορά τα δεδομένα, παρά τις συμφωνίες που είχαν υπογραφεί μετά τους δασμούς της «Ημέρας Απελευθέρωσης» τον Απρίλιο του 2025. Ήδη, η προστατευτική πολιτική του Λευκού Οίκου έχει πυροδοτήσει έναν κύκλο αντιποίνων με το Πεκίνο και έχει προκαλέσει σφοδρές διπλωματικές συγκρούσεις, με πιο χαρακτηριστική την ένταση ανάμεσα στον Ντόναλντ Τραμπ και την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.

Το «ανάχωμα» στον πληθωρισμό: Οι στρατηγικές εξαιρέσεις

Πίσω από τη σκληρή ρητορική, ωστόσο, κρύβεται ένας πολύ προσεκτικός ελιγμός της αμερικανικής κυβέρνησης για την προστασία της εγχώριας αγοράς. Το νέο νομοσχέδιο συνοδεύεται από ένα ειδικό παράρτημα εξαιρέσεων, το οποίο απαλλάσσει από τις επιβαρύνσεις βασικά καταναλωτικά προϊόντα, όπως τον καφέ, το βοδινό κρέας, τις ντομάτες, τον χυμό πορτοκαλιού, αλλά και τα μικροτσίπ.

Η κίνηση αυτή κρίθηκε ως απολύτως αναγκαία για πολιτικούς λόγους, καθώς το κόστος ζωής αποτελεί το νούμερο ένα πρόβλημα για τους Αμερικανούς ψηφοφόρους ενόψει των κρίσιμων ενδιάμεσων εκλογών.

Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη της εταιρείας Gallup, το 31% των πολιτών στις ΗΠΑ κατατάσσει τον πληθωρισμό ως τη μεγαλύτερη οικονομική του ανησυχία, ενώ το 55% των ερωτηθέντων δηλώνει ξεκάθαρα ότι η προσωπική του οικονομική κατάσταση επιδεινώνεται.

Όπως σχολίασε χαρακτηριστικά ο οικονομολόγος Πολ Ντόνοβαν της UBS, οι εξαιρέσεις στα τρόφιμα αποδεικνύουν ότι ορισμένα στελέχη της κυβέρνησης αντιλαμβάνονται απόλυτα το πώς οι καθημερινές αγορές στο σούπερ μάρκετ διαμορφώνουν την ψυχολογία των καταναλωτών και διογκώνουν την κρίση προσιτότητας στην καθημερινότητα.