ΜΕΣΗ ΑΝΑΤΟΛΗ: ΣΥΜΦΩΝΙΑ-ΑΝΑΤΡΟΠΗ ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΙΔΑ ΤΟΥ ΤΡΑΜΠ ΓΙΑ ΕΚΕΧΕΙΡΙΑ ΚΑΙ «ΠΙΛΟΤΙΚΕΣ ΖΩΝΕΣ» ΣΤΟΝ ΛΙΒΑΝΟ

Σε μια κρίσιμη συμφωνία για την παράταση της κατάπαυσης του πυρός κατέληξαν το Ισραήλ και ο Λίβανος μετά από έναν μαραθώνιο έντονων διαπραγματεύσεων στην Ουάσιγκτον. Η τριμερής ανακοίνωση, η οποία εκδόθηκε μετά από διήμερες συνομιλίες υπό την αιγίδα του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, προβλέπει τη δημιουργία «πιλοτικών ζωνών» και θέτει αυστηρούς όρους για τη διατήρηση της εκεχειρίας στην περιοχή.

Η εφαρμογή της συμφωνίας συνδέεται άμεσα με τη δραστηριότητα της Χεζμπολάχ, καθώς τίθενται ως απαράβατες προϋποθέσεις ο πλήρης τερματισμός των επιθέσεών της και η άμεση απομάκρυνση όλων των μαχητών της από τις περιοχές που βρίσκονται νοτίως του ποταμού Λιτάνι.

Αποκλειστικός έλεγχος στον λιβανικό στρατό και «μπλόκο» σε τρίτους

Το σχέδιο προβλέπει ότι οι πιλοτικές ζώνες θα τεθούν άμεσα υπό την καθοδήγηση των ΗΠΑ και τον αποκλειστικό έλεγχο των επίσημων λιβανικών ενόπλων δυνάμεων. Με τον τρόπο αυτό, αποκλείεται η παρουσία οποιασδήποτε άλλης μη κρατικής οργάνωσης στα συγκεκριμένα εδάφη.

Σύμφωνα με το επίσημο κείμενο, τα μέτρα αυτά θα λειτουργήσουν ως βάση, ώστε τα δύο μέρη να μπορέσουν να προχωρήσουν προς μια συνολική συμφωνία ειρήνης και ασφάλειας. Παράλληλα, οι συμμετέχοντες ξεκαθάρισαν ότι το μέλλον των σχέσεων Ισραήλ-Λιβάνου αφορά αποκλειστικά τις δύο κυρίαρχες κυβερνήσεις, απορρίπτοντας κάθε προσπάθεια από ξένα κράτη ή μη κρατικούς παράγοντες να θέσουν σε καθεστώς ομηρίας τον Λίβανο.

Νέος γύρος συνομιλιών τον Ιούνιο και το «αγκάθι» του Ιράν

Οι δύο κυβερνήσεις έχουν ήδη ανανεώσει το ραντεβού τους, καθώς συμφώνησαν να συμμετάσχουν σε νέο κύκλο διαπραγματεύσεων από τις 22 Ιουνίου, με στόχο την οριστική υπογραφή μιας συνολικής συμφωνίας.

Ωστόσο, η διπλωματική εξίσωση παραμένει περίπλοκη:

• Η στρατηγική Τραμπ: Ο Αμερικανός πρόεδρος επιμένει στον πλήρη διαχωρισμό των συνομιλιών για τον Λίβανο από τις διαπραγματεύσεις που αφορούν το Ιράν.

• Η στάση της Τεχεράνης: Το Ιράν απορρίπτει κατηγορηματικά αυτόν τον διαχωρισμό, υποστηρίζοντας ότι τα μέτωπα είναι ενιαία και ο πόλεμος είναι ένας.

Η συμφωνία αυτή επιτεύχθηκε κάτω από εξαιρετικά φορτισμένο κλίμα, καθώς κατά τη διάρκεια των διήμερων συνομιλιών στην αμερικανική πρωτεύουσα, οι ισραηλινοί βομβαρδισμοί συνεχίζονταν στο έδαφος του Λιβάνου, προκαλώντας τον θάνατο εννέα ανθρώπων, ανάμεσα στους οποίους ήταν ένας Λιβανέζος στρατιώτης και δύο διασώστες.

Το κείμενο της ακόλουθης δήλωσης δημοσιεύθηκε από την κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής, της Δημοκρατίας του Λιβάνου και του Κράτους του Ισραήλ.

«Οι Ηνωμένες Πολιτείες συγκάλεσαν την τέταρτη τριμερή συνάντηση υψηλού επιπέδου μεταξύ ισραηλινών και λιβανέζων εκπροσώπων στις 2 και 3 Ιουνίου 2026. Ως αποτέλεσμα των διαπραγματεύσεων υπό την ηγεσία των ΗΠΑ, το Ισραήλ και ο Λίβανος συμφώνησαν στην εφαρμογή εκεχειρίας. Η εκεχειρία εξαρτάται από την πλήρη παύση των πυρών της Χεζμπολάχ και την εκκένωση όλων των μελών της Χεζμπολάχ από τον Τομέα του Νότιου Λιτάνι. Οι δύο πλευρές συμφώνησαν με την καθοδήγηση των Ηνωμένων Πολιτειών να προχωρήσουν γρήγορα στη δημιουργία πιλοτικών ζωνών στις οποίες οι Λιβανέζικες Ένοπλες Δυνάμεις θα αναλάβουν τον αποκλειστικό έλεγχο της περιοχής, αποκλείοντας όλους τους μη κρατικούς παράγοντες. Αυτά τα βήματα θα επιτρέψουν την πρόοδο προς μια συνολική συμφωνία ειρήνης και ασφάλειας. Όλες οι χώρες επιβεβαίωσαν ότι το μέλλον της σχέσης μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου πρέπει να αποφασιστεί από τις δύο κυρίαρχες κυβερνήσεις. Απέρριψαν κάθε προσπάθεια, από οποιοδήποτε κράτος ή μη κρατικό παράγοντα, να κρατήσει όμηρο το μέλλον του Λιβάνου. Το Ισραήλ και ο Λίβανος επιβεβαίωσαν εκ νέου ότι δεν έχουν καμία εχθρική πρόθεση μεταξύ τους και δεσμεύτηκαν να συνεχίσουν τις άμεσες διαπραγματεύσεις για την οικοδόμηση εμπιστοσύνης, την επίλυση όλων των εκκρεμών ζητημάτων και την επίτευξη μιας συνολικής συμφωνίας μεταξύ των δύο χωρών. Οι αντιπροσωπείες συζήτησαν ένα πλαίσιο ασφαλείας, βασιζόμενο στις συζητήσεις στο Πεντάγωνο στις 29 Μαΐου, με στόχο τη βιώσιμη διασφάλιση της κυριαρχίας, της ασφάλειας και της εδαφικής ακεραιότητας του Λιβάνου και του Ισραήλ. Αυτό περιλαμβάνει την εξάρθρωση των μη κρατικών ένοπλων ομάδων και την αποτροπή της επανεμφάνισής τους. Όλα τα μέρη καταδίκασαν τις επιθέσεις του Ιράν σε χώρες της περιοχής και τις συνεχιζόμενες δραστηριότητες που υπονομεύουν τη σταθερότητα σε όλη τη Μέση Ανατολή, είτε μέσω της υποστήριξης σε πληρεξούσιους είτε μέσω όλων των άλλων πράξεων επιθετικότητας. Οι Ηνωμένες Πολιτείες επανέλαβαν τη συνεχή υποστήριξή τους προς και τις δύο κυβερνήσεις για την άσκηση της κυριαρχίας τους. Επανέλαβαν ότι οποιαδήποτε συμφωνία για την παύση των εχθροπραξιών πρέπει να επιτευχθεί απευθείας μεταξύ των δύο κυβερνήσεων, με τη μεσολάβηση των Ηνωμένων Πολιτειών, και όχι μέσω κάποιας ξεχωριστής διαδικασίας. Οι Ηνωμένες Πολιτείες υπογράμμισαν την πρόθεσή τους να υποστηρίξουν τις Ένοπλες Δυνάμεις του Λιβάνου, με στόχο τη βελτίωση της ικανότητάς τους και την αποτελεσματική άσκηση της κυριαρχίας σε ολόκληρη την επικράτεια του Λιβάνου. Τόνισε τη δήλωση του Υπουργού Ρούμπιο στις 2 Ιουνίου ότι η Χεζμπολάχ δεν είναι απλώς εχθρός του Ισραήλ και εχθρός της Αμερικής, αλλά ότι είναι εχθρός του Λιβάνου. Το Ισραήλ επιβεβαίωσε ότι η ασφάλεια και ο σεβασμός της εδαφικής του ακεραιότητας μπορούν να επιτευχθούν μόνο μέσω του αφοπλισμού της Χεζμπολάχ και της διάλυσης των υποδομών της σε ολόκληρο τον Λίβανο. Τόνισε τη σημασία των άμεσων διαπραγματεύσεων υπό την ηγεσία των Ηνωμένων Πολιτειών για την επίλυση όλων των εκκρεμών ζητημάτων και την επίτευξη διαρκούς ειρήνης και ασφάλειας. Ο Λίβανος επιβεβαίωσε την αναγκαιότητα αμοιβαίου σεβασμού των διεθνώς αναγνωρισμένων συνόρων, την επείγουσα ανάγκη πλήρους εφαρμογής της παύσης των εχθροπραξιών, υπογραμμίζοντας τις αρχές της εδαφικής ακεραιότητας και της πλήρους κρατικής κυριαρχίας. Ο Λίβανος δεσμεύτηκε να ενισχύσει την ικανότητα των Λιβανέζικων Ενόπλων Δυνάμεων, με την υποστήριξη των ΗΠΑ, να ασκήσουν αποτελεσματικό έλεγχο σε ολόκληρη τη χώρα. Τα δύο μέρη συμφώνησαν να επαναλάβουν τις πολιτικές και ασφαλιστικές συνομιλίες την εβδομάδα της 22ας Ιουνίου, με σκοπό την επίτευξη συνολικής συμφωνίας. Οι Ηνωμένες Πολιτείες συμφώνησαν να συνεχίσουν να διευκολύνουν την επικοινωνία μεταξύ των μερών στο μεταξύ.»