Σε τεντωμένο σχοινί η Μέση Ανατολή: Η «κόκκινη γραμμή» του Τραμπ για το Ιράν και το χάσμα στις διπλωματικές συνομιλίες

Ραγδαίες γεωπολιτικές εξελίξεις σημειώνονται τα τελευταία εικοσιτετράωρα στη Μέση Ανατολή, καθώς η κατάπαυση του πυρός μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν δοκιμάζεται σκληρά από νέες φονικές εχθροπραξίες. Σύμφωνα με αποκαλυπτικό δημοσίευμα της Wall Street Journal, ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, έχει διαμηνύσει σε στενούς του συνεργάτες ότι η απόλυτη «κόκκινη γραμμή» που θα οδηγούσε στον άμεσο τερματισμό της εκεχειρίας είναι τυχόν απώλεια Αμερικανών στρατιωτικών από ιρανικά πυρά.

Την ίδια στιγμή, οι επίσημες τοποθετήσεις της Ουάσιγκτον και της Τεχεράνης αναδεικνύουν ένα βαθύ διπλωματικό χάσμα:

• Η πλευρά του Τραμπ: Ο Αμερικανός πρόεδρος εμφανίστηκε ιδιαίτερα αισιόδοξος από το Οβάλ Γραφείο, δηλώνοντας ότι οι διαπραγματεύσεις «πάνε πολύ καλά» και αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο για συμφωνία ακόμη και μέσα στο Σαββατοκύριακο. Παράλληλα, ο Τραμπ επιδιώκει να διαχωρίσει το μέτωπο του Λιβάνου από αυτό του Ιράν.

• Η πλευρά του Ιράν: Ο Ιρανός Υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, διέψευσε κατηγορηματικά κάθε αισιοδοξία, τονίζοντας ότι «δεν υπάρχει καμία απτή πρόοδος». Η Τεχεράνη απορρίπτει τον διαχωρισμό των μετώπων, ξεκαθαρίζοντας ότι ο πόλεμος είναι ενιαίος, ενώ προειδοποίησε ότι τυχόν ισραηλινή επίθεση στη Βηρυτό θα σημάνει γενικευμένη σύρραξη.

Το αγκάθι του ουρανίου και το «ράπισμα» από το Κογκρέσο

Το μεγαλύτερο εμπόδιο για την επίτευξη μιας βιώσιμης συμφωνίας παραμένει το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας, Μάρκο Ρούμπιο, ξεκαθάρισε ενώπιον του κοινοβουλίου ότι έχει τεθεί με σαφήνεια η απαίτηση της Ουάσιγκτον για παράδοση του ιρανικού εμπλουτισμένου ουρανίου, ωστόσο η Τεχεράνη δεν έχει δώσει το πράσινο φως.

Παράλληλα, σε μια κίνηση με έντονο συμβολικό χαρακτήρα που ερμηνεύεται ως πολιτικό ράπισμα για τον Τραμπ, η αμερικανική Βουλή των Αντιπροσώπων ενέκρινε κείμενο που διατάσσει την απόσυρση των στρατευμάτων των ΗΠΑ από τη Μέση Ανατολή. Αν και η απόφαση δεν αναμένεται να έχει πρακτική συνέχεια, καθώς ο πρόεδρος διαθέτει δικαίωμα βέτο, αποτυπώνει την έντονη εσωτερική πίεση που δέχεται ο Λευκός Οίκος.

Καταιγίδα πυράυλων στον Κόλπο και το πετρέλαιο στα 100 δολάρια

Η εύθραυστη εκεχειρία δέχθηκε το ισχυρότερο πλήγμα της μετά τις καταγγελίες του Κουβέιτ ότι έγινε στόχος 13 βαλλιστικών πυραύλων και 17 drones από το Ιράν, με αποτέλεσμα έναν νεκρό Ινδό υπήκοο και 63 τραυματίες στο διεθνές αεροδρόμιο. Οι Φρουροί της Επανάστασης διέψευσαν το χτύπημα, αποδίδοντάς το σε αστοχία των συστημάτων Patriot, αλλά παραδέχθηκαν ότι στοχοποίησαν αμερικανική βάση στο Κουβέιτ και το αρχηγείο του 5ου Αμερικανικού Στόλου στο Μπαχρέιν, ως αντίποινα για αμερικανικά πλήγματα στο ιρανικό νησί Κεσμ.

Η νέα αυτή ανάφλεξη προκάλεσε άμεσες παγκόσμιες οικονομικές παρενέργειες, στέλνοντας τις τιμές του πετρελαίου ξανά κοντά στα 100 δολάρια το βαρέλι, εξανεμίζοντας τις ελπίδες των αγορών για αποκλιμάκωση.

Συμφωνία-φάντασμα στον Λίβανο και επιθέσεις στο Βόρειο Ισραήλ

Παρά το γεγονός ότι η Ουάσιγκτον ανακοίνωσε μια κατ’ αρχήν συμφωνία μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου για κατάπαυση του πυρός και δημιουργία «πιλοτικών ζωνών» υπό τον έλεγχο του λιβανικού στρατού, η βία στο πεδίο συνεχίζεται ακάθεκτη:

• Απώλειες στον Λίβανο: Ισραηλινοί βομβαρδισμοί στοίχισαν τη ζωή σε εννέα ανθρώπους, ανάμεσά τους ένας στρατιώτης και διασώστες, ενώ στο στόχαστρο μπήκε ακόμη και ασθενοφόρο.

• Αντίποινα της Χεζμπολάχ: Η οργάνωση ανέλαβε την ευθύνη για νέες επιθέσεις κατά της ισραηλινής επικράτειας, με τον στρατό του Ισραήλ να ανακοινώνει την αναχαίτιση εχθρικών βλημάτων και αεροσκάφους.

Η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά έκρυθμη, καθώς η επέτειος θανάτου του Χομεϊνί και οι μεγάλες σιιτικές θρησκευτικές εκδηλώσεις στο Ιράν αναμένεται να κρατήσουν την ένταση στο κατακόρυφο.