Πεκίνο: Η ιστορική χειραψία Σι-Τραμπ και το «στοίχημα» για το μέλλον του πλανήτη

ΔΙΕΘΝΗ
Εικόνα αρχείου

Με επίκεντρο το εμπόριο, την τεχνολογία και τα μεγάλα γεωπολιτικά μέτωπα, ο Ντόναλντ Τραμπ και ο Σι Τζινπίνγκ άνοιξαν στο Πεκίνο έναν νέο κύκλο συνομιλιών υψηλού επιπέδου, σε μια περίοδο κατά την οποία οι σχέσεις ΗΠΑ-Κίνας παραμένουν φορτισμένες.

Η συνάντηση των δύο ηγετών πραγματοποιήθηκε στη Μεγάλη Αίθουσα του Λαού, όπου ο Κινέζος πρόεδρος υποδέχθηκε τον Αμερικανό ομόλογό του με επίσημη τελετή. Παρά το θερμό πρωτόκολλο, το πολιτικό και οικονομικό υπόβαθρο της επίσκεψης παραμένει σύνθετο, καθώς οι δύο μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου αναζητούν σημεία ισορροπίας μέσα σε ένα περιβάλλον έντονου ανταγωνισμού.

Ο Σι Τζινπίνγκ, κατά την υποδοχή του Ντόναλντ Τραμπ, έστειλε μήνυμα αποκλιμάκωσης, τονίζοντας ότι οι δύο χώρες πρέπει να κινηθούν στη λογική της συνεργασίας. Όπως ανέφερε, ο κόσμος βρίσκεται σε «σταυροδρόμι» και οι μεγάλες δυνάμεις οφείλουν να αναζητήσουν έναν νέο δρόμο συνεννόησης, λειτουργώντας ως «εταίροι και όχι αντίπαλοι».

Ο Κινέζος ηγέτης δήλωσε «ευτυχής» για την επίσκεψη του Αμερικανού προέδρου και υπογράμμισε ότι προσβλέπει σε ανταλλαγή απόψεων για σημαντικά ζητήματα. Παράλληλα, μίλησε για την προοπτική ενός «υπέροχου μέλλοντος» στις διμερείς σχέσεις, εφόσον Πεκίνο και Ουάσινγκτον επιλέξουν την κατανόηση αντί της αντιπαράθεσης.

Η τελετή υποδοχής είχε έντονο συμβολισμό. Ο Σι χαιρέτησε τα μέλη της αμερικανικής αντιπροσωπείας, ανάμεσά τους τον υπουργό Άμυνας των ΗΠΑ Πιτ Χέγκσεθ και τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, ο οποίος στο παρελθόν είχε ασκήσει σκληρή κριτική στο Πεκίνο.

Κατά τη διάρκεια της υποδοχής, η κινεζική στρατιωτική μπάντα ανέκρουσε τον εθνικό ύμνο των ΗΠΑ και στη συνέχεια τον κινεζικό εθνικό ύμνο, ενώ στον χώρο ακούστηκαν κανονιοβολισμοί. Μαθητές δημοτικού, ντυμένοι με πολύχρωμες στολές και κρατώντας σημαίες των δύο χωρών, φώναζαν «καλώς ήρθατε» την ώρα που οι δύο ηγέτες διέσχιζαν την πλατεία.

Ο Ντόναλντ Τραμπ έφτασε στο Πεκίνο το βράδυ της Τετάρτης με το Air Force One, συνοδευόμενος από κορυφαία στελέχη της αμερικανικής επιχειρηματικής σκηνής. Στην αποστολή συμμετέχουν, μεταξύ άλλων, ο επικεφαλής της Nvidia Τζένσεν Χουάνγκ και ο επιχειρηματίας Έλον Μασκ, γεγονός που αποτυπώνει το βάρος που δίνει η Ουάσινγκτον στις εμπορικές και τεχνολογικές συμφωνίες.

Το πρόγραμμα της επίσκεψης περιλαμβάνει επίσημο δείπνο στο Μέγαρο του Λαού, ενώ ο Αμερικανός πρόεδρος αναμένεται να επισκεφθεί και τον ιστορικό Ναό του Ουρανού, μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς, όπου οι αυτοκράτορες της Κίνας προσεύχονταν για καλή σοδειά.

Η επίσκεψη χαρακτηρίζεται ιστορική, καθώς πρόκειται για την πρώτη επίσημη παρουσία Αμερικανού προέδρου στην Κίνα εδώ και σχεδόν μία δεκαετία, μετά το ταξίδι του Ντόναλντ Τραμπ το 2017, όταν είχε μεταβεί στη χώρα μαζί με τη Μελάνια Τραμπ.

Στο τραπέζι των συνομιλιών κυριαρχεί το εμπόριο. Οι δύο πλευρές αναμένεται να συζητήσουν την παράταση της μονοετούς δασμολογικής ανακωχής στην οποία είχαν συμφωνήσει τον περασμένο Οκτώβριο, με στόχο να αποφευχθεί νέα κλιμάκωση στις εμπορικές σχέσεις.

Η Ουάσινγκτον επιδιώκει αύξηση των κινεζικών εισαγωγών αμερικανικών αγροτικών προϊόντων, ενώ το Πεκίνο αναμένεται να ζητήσει από τις Ηνωμένες Πολιτείες να σταματήσουν τις έρευνες για αθέμιτες εμπορικές πρακτικές κινεζικών εταιρειών. Οι έρευνες αυτές θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε νέους ή υψηλότερους δασμούς σε κινεζικά προϊόντα.

Πέρα από τη γεωργία, η αμερικανική πλευρά δίνει ιδιαίτερη έμφαση και σε συμφωνίες στους τομείς της αεροναυπηγικής και άλλων στρατηγικών κλάδων. Η συμμετοχή ισχυρών επιχειρηματικών παραγόντων στην αποστολή δείχνει ότι ο Λευκός Οίκος επιδιώκει ευρύτερο άνοιγμα της κινεζικής αγοράς σε αμερικανικές εταιρείες.

Δεύτερο μεγάλο κεφάλαιο είναι η τεχνολογία. Ο Ντόναλντ Τραμπ αναμένεται να ζητήσει μεγαλύτερο πεδίο δράσης για αμερικανικές επιχειρήσεις, ιδιαίτερα στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης. Η παρουσία επιχειρηματιών όπως ο Έλον Μασκ και ο Τιμ Κουκ της Apple συνδέεται με αυτή την προσπάθεια.

Ωστόσο, η τεχνολογική συνεργασία παραμένει ένα από τα πιο ευαίσθητα σημεία των διμερών σχέσεων. Στις Ηνωμένες Πολιτείες υπάρχει έντονη ανησυχία για πιθανή βιομηχανική κατασκοπεία από την Κίνα, γεγονός που έχει οδηγήσει σε περιορισμούς στις εξαγωγές μικροτσίπ.

Από την πλευρά του, ο Σι Τζινπίνγκ φέρεται να έχει στη διάθεσή του ένα ισχυρό διαπραγματευτικό χαρτί: τους περιορισμούς στις εξαγωγές κινεζικών σπάνιων γαιών. Το ζήτημα αυτό θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως μοχλός πίεσης, με στόχο την επίτευξη ευρύτερης συμφωνίας.

Στην ατζέντα, πάντως, δεν βρίσκονται μόνο οικονομικά θέματα. Το ζήτημα της Ταϊβάν παραμένει το πιο ευαίσθητο γεωπολιτικό σημείο στις σχέσεις Ουάσινγκτον – Πεκίνου. Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν εγκρίνει μεγάλη πώληση όπλων προς την Ταϊπέι, την ώρα που αποφεύγουν να δεσμευθούν ανοιχτά για στρατιωτική υπεράσπιση της Ταϊβάν σε περίπτωση κινεζικής επίθεσης.

Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο έχει δηλώσει ότι βασικός στόχος της αμερικανικής πλευράς στο ταξίδι είναι να μην εξελιχθεί η Ταϊβάν σε νέα πηγή έντασης κατά τη διάρκεια των επαφών.

Οι συνομιλίες διεξάγονται και υπό τη σκιά του πολέμου στο Ιράν. Αν και ο Ντόναλντ Τραμπ έχει δηλώσει ότι δεν χρειάζεται τη βοήθεια της Κίνας για τον τερματισμό της κρίσης, θεωρείται πιθανό να ζητήσει από τον Σι να αξιοποιήσει την επιρροή του στην Τεχεράνη, ειδικά για το ζήτημα των Στενών του Ορμούζ.

Το άνοιγμα των Στενών ενδιαφέρει άμεσα και το Πεκίνο, καθώς η Κίνα συγκαταλέγεται στους μεγαλύτερους αγοραστές ιρανικού πετρελαίου. Ωστόσο, διπλωματικές εκτιμήσεις αναφέρουν ότι ο Σι Τζινπίνγκ δεν θα κινηθεί χωρίς ανταλλάγματα, εφόσον του ζητηθεί να ασκήσει πίεση προς την ιρανική πλευρά.

ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΟ ΑΡΘΡΟ
Το Ιράν απέρριψε αμερικανικό ψήφισμα στον ΟΗΕ για το Στενό του Ορμούζ
Το Ιράν απέρριψε αμερικανικό ψήφισμα στον ΟΗΕ για το Στενό του Ορμούζ
ΕΠΟΜΕΝΟ ΑΡΘΡΟ
Μπριζίτ Μακρόν: «Δεν κοιτάω ποτέ το κινητό του Εμάνουελ»
Μπριζίτ Μακρόν: «Δεν κοιτάω ποτέ το κινητό του Εμάνουελ»