Μια ψυχολογική και επιστημονική προσέγγιση στο αλγεινό περιστατικό των δύο 17χρονων στην Ηλιούπολη

Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης

Προσθήκη του VoiceNews στην Google

“Αρχικά να αναφέρουμε οτι το παρόν άρθρο έρχεται να παρουσιάσει κάποια δεδομένα κόντρα στο συναίσθημα μας που απαιτεί τον καθολικό βουβό σεβασμό μας τέτοιες στιγμές. Παρ όλα αυτά επειδή χιλιάδες συνάνθρωποι μας έσπευσαν να γράψουν άλλοι ως συμπαράσταση κ άλλοι ως κριτές τουλάχιστον να αναφέρουμε έστω κ αυτές τις ώρες τα πράγματα ως έχουν και είναι!”

Του Μιχαήλ Γιγουρτάκη,
Κλινικού Ψυχολόγου MSc

Το τραγικό συμβάν όπου δύο 17χρονες συμμαθήτριες και παιδικές φίλες έπεσαν πιασμένες χέρι-χέρι από την ταράτσα πολυκατοικίας, αφήνοντας σημείωμα («Συγγνώμη, σας αγαπάμε πολύ…»), εντάσσεται σε ένα μοτίβο κοινής αυτοκτονίας (suicide pact) μεταξύ εφήβων. Πρόκειται για εξαιρετικά σπάνιο αλλά επιστημονικά τεκμηριωμένο φαινόμενο, ιδιαίτερα σε στενές φιλικές σχέσεις ή «folie à deux»-τύπου δυναμικές.

Αιτίες για ένα τέτοιο τραγικό συμβάν υπάρχουν πολλές δεδομένου όμως ότι στο κάδρο μπήκαν και οι πανελλήνιες που απο μόνες τους αποτελούν τον κατεξοχήν στις ηλικίες αυτές αγχογόνο παράγοντα, αξίζει να αναφέρουμε οτι: Η πίεση (εξετάσεις, επίδοση, απόδοση, μελλόν, σταδιοδρομία) δεν είναι η μοναδική αιτία, αλλά συνήθως συνδυάζεται με προϋπάρχοντα θέματα ψυχικής υγείας, όπως η έλλειψη υποστήριξης, ο σχολικός εκφοβισμός (μπούλινγκ), οικογενειακά προβλήματα κ.λπ.. Αλλά το εκπαιδευτικό περιβάλλον την εντείνει σημαντικά.

Συνεχίζοντας γενικότερα, η εφηβεία έχει το ιδίωμα της συναισθηματικής έκρηξης, του παρορμητισμου της έλλειψης συναισθηματικου φιλτραρισματος.

Η εφηβεία (15-19 ετών) είναι περίοδος υψηλού κινδύνου για αυτοκτονικό ιδεασμό λόγω:

  • Νευροαναπτυξιακών αλλαγών
  • Υπερ-δραστηριότητα του μεταιχμιακού συστήματος (συναισθήματα, παρορμητικότητα) σε συνδυασμό με ακόμα ανώριμο προμετωπιαίου φλοιού (έλεγχος παρορμήσεων, μακροπρόθεσμη σκέψη), που ολοκληρώνει την ανάπτυξη του γύρω στο 25ο έτος (μετεφηβεία). Αυτό εξηγεί την ένταση συναισθημάτων και την υποτίμηση κινδύνου.

Κοινωνικο-συναισθηματικοί παράγοντες:

Έντονη ανάγκη για σύνδεση και ταυτότητα. Σε στενές φιλικές σχέσεις (ιδίως μεταξύ κοριτσιών), μπορεί να αναπτυχθεί συμμετοχική αυτοκτονία όπου ο πόνος του ενός ενισχύεται και «νομιμοποιείται» από τον άλλο, δημιουργώντας μια κλειστή «φούσκα» αντίληψης.

Διαταραχές: Συχνά υποκείμενες καταθλιπτικές διαταραχές, αγχώδεις διαταραχές, τραύμα, εκφοβισμός, ή αισθήματα απομόνωσης/απελπισίας που δεν εκφράζονται ανοιχτά.

Σύμφωνα με έρευνες (π.χ. από την Αμερικανική Ψυχολογική Εταιρεία και μελέτες σε Journal of Adolescent Health), τα pacts μεταξύ εφήβων είναι πιο συχνά σε ζευγάρια στενών φίλων/ερωτικών συντρόφων παρά σε μεγαλύτερες ομάδες. Το γεγονός ότι κλείδωσαν την πόρτα της ταράτσας και άφησαν σημείωμα δείχνει σχεδιασμό, όχι παρορμητική πράξη.

Η ανάλυση βασίζεται σε εκτίμηση σύμφωνα με τα δημόσια διαθέσιμα στοιχεία και τη γενική ψυχολογική γνώση. Δεν υποκαθιστά την επίσημη αστυνομική/ιατρική έρευνα ούτε την εξατομικευμένη ψυχιατρική αξιολόγηση. Η τραγωδία αυτή προκαλεί βαθιά θλίψη και μας υπενθυμίζει πόσο ευάλωτη είναι αυτή η ηλικία και πόσο κρίσιμη είναι η έγκαιρη παρέμβαση.