Ελπιδοφόρα νέα στη μάχη με τον καρκίνο του εγκεφάλου: Εξατομικευμένο εμβόλιο DNA «διπλασιάζει» την επιβίωση σε ασθενείς με γλοιοβλάστωμα

Μια νέα, επαναστατική ακτίνα ελπίδας ανατέλλει για την αντιμετώπιση του γλοιοβλαστώματος, μιας από τις πιο επιθετικές, ταχέως εξελισσόμενες και μέχρι σήμερα ανίατες μορφές καρκίνου του εγκεφάλου. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα μιας πρώιμης κλινικής δοκιμής, ένα πρωτοποριακό, εξατομικευμένο αντικαρκινικό εμβόλιο DNA αποδείχθηκε απόλυτα ασφαλές, προκαλώντας παράλληλα ισχυρή ανοσολογική απόκριση που κατάφερε να παρατείνει σημαντικά τη ζωή των ασθενών μετά το χειρουργείο.

Η μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε στο έγκριτο επιστημονικό περιοδικό «Nature Cancer», πραγματοποιήθηκε από ερευνητές της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Ουάσινγκτον στο Σεντ Λούις, σε συνεργασία με το υγειονομικό σύστημα «Mass General Brigham» και τη βιοτεχνολογική εταιρεία «Geneos Therapeutics».

Πώς το εμβόλιο μετατρέπει τους «κρυμμένους» όγκους σε εύκολους στόχους

Το γλοιοβλάστωμα θεωρείται από την παγκόσμια επιστημονική κοινότητα ως ένας «ψυχρός» όγκος. Αυτό σημαίνει ότι το μικροπεριβάλλον του έχει την ικανότητα να αναπτύσσει έναν ιδιότυπο μηχανισμό καμουφλάζ, με αποτέλεσμα να παραμένει αόρατο και να ξεφεύγει από τις επιθέσεις του ανοσοποιητικού συστήματος.

Η νέα θεραπευτική προσέγγιση αλλάζει ριζικά τα δεδομένα:

• Μετατροπή του όγκου: Το εμβόλιο της «Geneos Therapeutics» χρησιμοποιεί ειδικά τροποποιημένα μόρια DNA προκειμένου να μετατρέψει αυτούς τους «ψυχρούς» όγκους σε «θερμούς», κάνοντάς τους πλέον πλήρως ορατούς και ευάλωτους.

• Στόχευση 40 πρωτεϊνών: Επειδή κάθε όγκος είναι μοναδικός, η πλατφόρμα DNA σχεδιάζεται ξεχωριστά για κάθε ασθενή. Το εμβόλιο εκπαιδεύει το ανοσοποιητικό σύστημα να αναγνωρίζει έως και 40 διαφορετικές καρκινικές πρωτεΐνες του συγκεκριμένου όγκου —αριθμός διπλάσιος από οποιαδήποτε άλλη αντίστοιχη προσπάθεια στο παρελθόν.

• Πρόληψη της υποτροπής: Ενώ προηγούμενες ανοσοθεραπείες αποτύγχαναν επειδή ο όγκος μεταλλασσόταν και ξέφευγε, η ταυτόχρονη επίθεση σε πολλαπλούς στόχους εμποδίζει τον καρκίνο να αναπτύξει αντίσταση.

Το χρονικό της κλινικής δοκιμής και τα εντυπωσιακά ποσοστά επιβίωσης

Στη φάση 1 της κλινικής δοκιμής, η οποία έλαβε χώρα στο Κέντρο Καρκίνου Siteman, συμμετείχαν εννέα ενήλικες ασθενείς που είχαν διαγνωστεί πρόσφατα με τη νόσο. Οι ενέσεις ξεκίνησαν περίπου δέκα εβδομάδες μετά τη χειρουργική αφαίρεση του όγκου. Το σχήμα περιλάμβανε δόσεις κάθε τρεις εβδομάδες για το πρώτο διάστημα των εννέα εβδομάδων, και στη συνέχεια επαναληπτικές δόσεις ανά εννέα εβδομάδες.

Τα αποτελέσματα ξεπέρασαν κάθε προσδοκία, ειδικά αν συγκριθούν με τα ιστορικά δεδομένα της κλασικής θεραπείας (χειρουργείο, χημειοθεραπεία και ακτινοβολία):

• Μηδενικές σοβαρές παρενέργειες: Το εμβόλιο έγινε εξαιρετικά ανεκτό από τους οργανισμούς των ασθενών.

• Ενεργοποίηση ανοσοποιητικού: Όλοι οι συμμετέχοντες (πλην ενός που λάμβανε στεροειδή) εμφάνισαν κατακόρυφη αύξηση στη δραστηριότητα των ανοσοκυττάρων τους.

• Ορόσημο 1 έτους: Το 66% (τα δύο τρίτα) των ασθενών παρέμενε στη ζωή έναν χρόνο μετά, τη στιγμή που με τις παραδοσιακές μεθόδους το ποσοστό αυτό αγγίζει μόλις το 40%.

• Ορόσημο 2 ετών: Το 33% (το ένα τρίτο) των συμμετεχόντων ήταν ζωντανό στα δύο χρόνια, διπλασιάζοντας το καθιερωμένο προσδόκιμο επιβίωσης.

Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο της μελέτης αφορά μία γυναίκα που συμμετείχε στη δοκιμή, η οποία παραμένει απόλυτα υγιής και χωρίς την παραμικρή υποτροπή του καρκίνου για σχεδόν πέντε χρόνια μετά την αρχική της διάγνωση, γεγονός που γεννά βάσιμες ελπίδες για το μέλλον της ογκολογίας.