«ΣΤΑ ΜΑΧΑΙΡΙΑ» ΚΟΒΕΣΙ Κ’ ΦΛΩΡΙΔΗΣ! Η «ΜΙΣΗ» ΑΝΑΝΕΩΣΗ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ ΠΟΥ ΑΝΑΨΕ ΦΩΤΙΕΣ & ΣΤΕΛΝΕΙ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΣΤΑ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΑ ΤΗΣ ΕΕ

Η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστικού Συμβουλίου του Αρείου Πάγου να ανανεώσει την θητεία των τριών εντεταλμένων Ευρωπαίων εισαγγελέων στην Ελλάδα μόνο για δύο χρόνια, αντί της πενταετίας που ζητούσε το Κολέγιο των Ευρωπαίων Εισαγγελέων, έχει να κάνει με πολιτική δήλωση. Και είναι μια δήλωση που τοποθετεί πλέον επισήμως την κυβέρνηση Μητσοτάκη  και ιδίως τον υπουργό Δικαιοσύνης Γιώργο Φλωρίδη  σε τροχιά μετωπικής σύγκρουσης με τη Λάουρα Κοβέσι και το Λουξεμβούργο.

Στην επιφάνεια, ο Άρειος Πάγος επικαλείται το ελληνικό υπηρεσιακό πλαίσιο και την ανάγκη εναρμόνισης με τις διατάξεις που διέπουν τους Έλληνες δικαστικούς λειτουργούς. Στο παρασκήνιο, όμως, κανείς δεν αγνοεί την πραγματική αιτία της «ενδιάμεσης λύσης», τις έρευνες της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας που έχουν προκαλέσει πολιτικό σεισμό στην Αθήνα, με αποκορύφωμα τον φάκελο του ΟΠΕΚΕΠΕ που έχει ήδη οδηγήσει στη δικαιοσύνη δεκαπέντε βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας, καθώς και την υπόθεση «Καλυψώ» για τελωνειακή απάτη μεγάλης κλίμακας.

Δεν υπάρχει καμία πειστική νομική εξήγηση που να δικαιολογεί γιατί η Ελλάδα είναι η μοναδική χώρα που αρνείται την πλήρη πενταετή ανανέωση που προβλέπει ο ευρωπαϊκός κανονισμός για εισαγγελείς που έχουν κριθεί επιτυχημένοι από το ίδιο το Κολέγιο της EPPO. Η «μισή» θητεία είναι, κατ’ ουσίαν, μια «μισή» εμπιστοσύνη. Και η μισή εμπιστοσύνη, όταν αφορά εισαγγελείς που ερευνούν την ίδια την κυβέρνηση, μεταφράζεται σε ένα και μόνο μήνυμα, «μην ξεχνάτε ποιος κρατά το ρολόι».

Το γεγονός ότι η απόφαση ήταν ομόφωνη δεν αναιρεί την πολιτική της διάσταση, αλλά την ενισχύει. Δείχνει ότι το ανώτατο δικαστικό σώμα της χώρας ευθυγραμμίστηκε με μια ανάγνωση που εξυπηρετεί πρωτίστως την κυβερνητική ανάγκη να φρενάρει την «ανεξέλεγκτη», όπως τη χαρακτηρίζουν τα κυβερνητικά στελέχη, δράση της Κοβέσι στην Ελλάδα.

Ο υπουργός Δικαιοσύνης δεν μπορεί να κρυφτεί πίσω από την «ανεξαρτησία» της απόφασης. Η πολιτική ευθύνη της κυβέρνησης για το θεσμικό πλαίσιο και για το κλίμα που διαμορφώνει είναι αδιαπραγμάτευτη. Από την πλευρά της, η Λάουρα Κοβέσι είχε ήδη προειδοποιήσει, από το βήμα του Φόρουμ των Δελφών, ότι «ο κανονισμός είναι σαφής» και ότι δεν θα διστάσει να προσφύγει στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης εάν χρειαστεί.

Αυτό ήταν ένα τελεσίγραφο. Και η ελληνική πλευρά απάντησε με τον χειρότερο δυνατό τρόπο, το όχι με συνεννόηση.

Πλέον η  Ελλάδα κινδυνεύει να βρεθεί κατηγορούμενη στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για παραβίαση του κανονισμού 2017/1939 περί σύστασης της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας. Δηλαδή, ακόμα ένα διπλωματικό στραβοπάτημα. Πρόκειται για το ενδεχόμενο να καταγραφεί η χώρα μας ως κράτος-μέλος που υπονομεύει την εύρυθμη λειτουργία ενός θεσμού που υπερασπίζεται τα οικονομικά συμφέροντα της ίδιας της Ένωσης, δηλαδή και τα δικά μας χρήματα.

Αν η Κοβέσι επιλέξει την οδό του Λουξεμβούργου και όλα δείχνουν ότι το ενδεχόμενο αυτό είναι πλέον απολύτως ανοιχτό η Ελλάδα θα κληθεί να εξηγήσει δημόσια, ενώπιον ευρωπαϊκών δικαστών, γιατί μόνο εδώ ίσχυσε η λογική της «μισής ανανέωσης». Και η απάντηση «επειδή έτσι λέει το ελληνικό υπηρεσιακό πλαίσιο» είναι εξαιρετικά αμφίβολο ότι θα ικανοποιήσει το ΔΕΕ, δεδομένου ότι ο ευρωπαϊκός κανονισμός υπερισχύει της εθνικής νομοθεσίας σε ζητήματα που ρυθμίζει ρητά.

Τα τρία σενάρια και γιατί κανένα δεν είναι «καθαρό» για την Αθήνα

Το πρώτο σενάριο, η σιωπηρή αποδοχή της διετίας από το Κολέγιο, φαντάζει μάλλον απίθανο, καθώς θα δημιουργούσε επικίνδυνο προηγούμενο για όλα τα κράτη-μέλη. Το δεύτερο, η επίσημη απαίτηση της EPPO για συμμόρφωση  είναι το πιο πιθανό βραχυπρόθεσμα και θα φέρει νέο γύρο πίεσης. Το τρίτο, η προσφυγή στο ΔΕΕ, είναι το σενάριο εφιάλτη για την κυβέρνηση, διότι θα μετατρέψει μια εσωτερική πολιτική επιλογή σε ευρωπαϊκή δικαστική διαμάχη με αβέβαιη και πιθανότατα δυσμενή έκβαση για την Αθήνα.

Πόση ανοχή έχει ακόμη η Ευρωπαϊκή Ένωση απέναντι σε κυβερνήσεις που, ενώ διακηρύσσουν την προσήλωσή τους στο κράτος δικαίου, μηχανεύονται τρόπους να περιορίσουν τη δράση των ευρωπαϊκών ελεγκτικών μηχανισμών όταν αυτοί τις αγγίζουν;

Η Κοβέσι έχει την υπομονή των θεσμών. Η Αθήνα έχει την επιδίωξη του χρόνου. Στο τέλος, ο χρόνος δουλεύει για τους θεσμούς.