Ιράν: Το «Internet Pro» δημιουργεί μια ψηφιακή ελίτ εν μέσω του μεγαλύτερου μπλακάουτ στην ιστορία

Το «Internet Pro» και η Δημιουργία μιας Ψηφιακής Ελίτ στο Ιράν

Το Ιράν βιώνει το μεγαλύτερο διαδικτυακό μπλακάουτ στην ιστορία του, το οποίο διαρκεί ήδη περισσότερο από δύο μήνες, προκαλώντας ασφυξία στην οικονομία και την κοινωνία. Ενώ η πλειονότητα των πολιτών παραμένει αποκλεισμένη από το παγκόσμιο διαδίκτυο, η εφαρμογή του συστήματος «Internet Pro» έχει προκαλέσει σφοδρές αντιδράσεις. Το πρόγραμμα αυτό, που ελέγχεται από κοινοπραξίες με δεσμούς στους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης, παρέχει προνομιακή, σταθερή και σχεδόν αφιλτράριστη πρόσβαση σε μια περιορισμένη ομάδα «ψηφιακής ελίτ», όπως επιχειρηματίες, πανεπιστημιακούς και κυβερνητικά στελέχη.

Η στρατηγική αυτή έχει χωρίσει την ιρανική κοινωνία σε δύο τάξεις: από τη μία πλευρά βρίσκονται οι «προνομιούχοι» χρήστες και από την άλλη οι «ψηφιακοί υπήκοοι», οι οποίοι αναγκάζονται να καταβάλλουν υπέρογκα ποσά στη μαύρη αγορά για υπηρεσίες VPN ή «λευκές SIM κάρτες». Για έναν μέσο Ιρανό, το κόστος για λίγα gigabytes πρόσβασης μπορεί να αγγίξει το ένα εκατομμύριο τομάν, την ώρα που ο μηνιαίος μισθός κυμαίνεται μεταξύ 20 και 35 εκατομμυρίων τομάν. Το χάσμα αυτό βαθαίνει την κοινωνική δυσαρέσκεια, καθώς οι απλοί πολίτες βλέπουν τους εκλεκτούς του καθεστώτος να χρησιμοποιούν ελεύθερα πλατφόρμες όπως το X και το Telegram.

Οι οικονομικές επιπτώσεις είναι εξίσου δραματικές. Σύμφωνα με το Εμπορικό Επιμελητήριο του Ιράν και διεθνείς οργανώσεις, η ζημιά στην οικονομία από την έλλειψη πρόσβασης αγγίζει τα 1,8 δισεκατομμύρια δολάρια τους τελευταίους δύο μήνες, παραλύοντας χιλιάδες διαδικτυακές επιχειρήσεις. Παράλληλα, η χρήση δορυφορικών συστημάτων όπως το Starlink παραμένει παράνομη, με τον κίνδυνο συλλήψεων για απειλή της εθνικής ασφάλειας να είναι διαρκής.

Το ζήτημα έχει προκαλέσει τριγμούς και στο εσωτερικό του καθεστώτος. Ενώ οι σκληροπυρηνικοί στηρίζουν τη διαβαθμισμένη πρόσβαση ως μέτρο ασφαλείας, η κυβέρνηση του προέδρου Μασούντ Πεζεσκιάν έχει εκφράσει την αντίθεσή της, χαρακτηρίζοντας τους περιορισμούς άδικους. Ωστόσο, η πραγματικότητα παραμένει αμείλικτη για τους πολίτες, οι οποίοι βλέπουν το διαδίκτυο να μετατρέπεται από καθολικό δικαίωμα σε εργαλείο πολιτικής επιβράβευσης και κοινωνικού διαχωρισμού.