Οδηγοί αγώνων, ράντσα και αμφίβολα ποσοστά, Ο ασύνδετος Τραμπ μετά τους πυροβολισμούς στο Χίλτον

Λίγες ώρες μετά τη στιγμή που πράκτορες της Μυστικής Υπηρεσίας τον άρπαξαν από τη σκηνή του δείπνου της Ένωσης Ανταποκριτών του Λευκού Οίκου, ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε ενώπιον δημοσιογράφων με το σμόκιν ακόμη φορεμένο. Το θέμα ήταν σοβαρό, ένας 31χρονος από την Καλιφόρνια, ο Κόουλ Τόμας Άλεν, είχε παραβιάσει σημείο ελέγχου στο ξενοδοχείο Χίλτον της Ουάσιγκτον οπλισμένος με καραμπίνα, πιστόλι και μαχαίρια, αντάλλαξε πυρά με την αστυνομία, τραυμάτισε αξιωματικό (ο οποίος σώθηκε χάρη στο αλεξίσφαιρο γιλέκο) και τελικά συνελήφθη. Η αίθουσα όπου βρίσκονταν ο πρόεδρος, ο αντιπρόεδρος Τζ.Ντ. Βανς και πλήθος μελών του υπουργικού συμβουλίου, μέλη του Τύπου και προσκεκλημένοι, μετατράπηκε σε σκηνικό πανικού, με κόσμο να ζαρώνει κάτω από τα τραπέζια και φωνές «πέστε κάτω» να καλύπτουν τα ξερά κρότους.

Σε ένα τέτοιο πλαίσιο, θα περίμενε κανείς από τον πρόεδρο των ΗΠΑ μια λιτή, κυβερνητική, καθησυχαστική παρέμβαση. Αντί γι’ αυτό, ο Τραμπ παρέδωσε ένα από εκείνα τα συνειρμικά μονόλογά του που έχουν γίνει σήμα κατατεθέν, με ιδιάζουσα, για την ώρα και την περίσταση, επιλογή αναλογιών.

Όταν το Οβάλ Γραφείο μπαίνει σε σύγκριση με το ράντσο

Ερωτηθείς για τους κινδύνους της θέσης του, ο Αμερικανός πρόεδρος επέλεξε να κάνει… ποσοτική ανάλυση επικίνδυνων επαγγελμάτων. «Λέω πάντα την εξής ιστορία», είπε. «Οι οδηγοί αγώνων αυτοκινήτων, νομίζω ότι είναι πολύ επικίνδυνο. Οπότε, αν πάρεις το 1% και μετά το 10% περίπου του 1%, απλά για να το αναλύσω πολύ απλά, αυτοί πεθαίνουν». Στη συνέχεια προσέθεσε στη λίστα και το «ράντσο», με παρόμοια αόριστα ποσοστά. Και κατέληξε: «Αλλά αν πάρεις τους προέδρους, είναι 5,8%, και περίπου το 8% δέχεται πυροβολισμούς».

Τα νούμερα δεν αντέχουν στον πρώτο έλεγχο. Από τους 46 προέδρους των ΗΠΑ, τέσσερις δολοφονήθηκαν εν ενεργεία (Λίνκολν, Γκάρφιλντ, ΜακΚίνλεϊ, Κένεντι), ένα ποσοστό περίπου 8,7%, όχι 5,8%. Πολλοί ακόμη επέζησαν αποπειρών. Η αυθαίρετη παράθεση «10% του 1%» για οδηγούς και κτηνοτρόφους, ως αντικείμενο σύγκρισης με την προεδρία, λειτουργεί περισσότερο σαν ρητορικό υλικό παρά ως ανάλυση. Εν προκειμένω, ο πρόεδρος δεν συγκρίνει· συσσωρεύει.

Μια ατάκα για τη Μελάνια, ένα «είναι ό,τι είναι» για την ασφάλεια

Ο Τραμπ χαρακτήρισε το επεισόδιο «μάλλον τραυματικό» για την Μελάνια Τραμπ «Μου έχει πει πολλές φορές κάνεις μια επικίνδυνη δουλειά, αλλά αυτό ισχύει και για την ίδια» και επαίνεσε τα «θαρραλέα» μέλη της Secret Service. Ζήτησε «ενότητα» και κάλεσε τους Αμερικανούς να επιλύουν τις διαφορές τους «ειρηνικά».

Ωστόσο, όταν ρωτήθηκε αν θα επανεξετάσει την παρουσία του σε εκδηλώσεις κλειστών χώρων μετά από αυτό το, τρίτο μέσα σε λιγότερο από δύο χρόνια, συμβάν, η απάντηση ήταν αφοπλιστικά αδιάφορη, «Είναι ό,τι είναι. Η αίθουσα ήταν πολύ, πολύ ασφαλής». Η αίθουσα ήταν πράγματι ασφαλής, ο δράστης βρισκόταν, σύμφωνα με τον ίδιο τον πρόεδρο, «50 μέτρα μακριά». Το ζήτημα είναι πώς έφτασε ως εκεί. Το Χίλτον παραμένει παραδοσιακά ανοιχτό σε επισκέπτες κατά τη διάρκεια του δείπνου, με τους ελέγχους εστιασμένους στην αίθουσα δεξιώσεων. Ο δράστης φέρεται να ήταν διαμένων στο ξενοδοχείο.

Ένας πρόεδρος σε μόνιμο ελεύθερο συνειρμό

Δεν χρειάζεται να εκφράσει κανείς ιατρικές διαγνώσεις από την απόσταση μιας οθόνης για να επισημάνει το προφανές, η αντίδραση του προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών σε μια δεύτερη ή τρίτη, ανάλογα πώς μετράμε, απόπειρα κατά της ζωής του ήταν αποσπασματική, γεμάτη παρεκβάσεις, χωρίς κεντρικό μήνυμα πέρα από το «είμαι εντάξει, ευχαριστώ τη Secret Service». Το ίδιο ύφος, συνειρμικό, αυτοαναφορικό, με αμφίβολα στατιστικά παρατιθέμενα ως αξιώματα, έχει γίνει η νόρμα στις δημόσιες παρεμβάσεις του.

Είναι θεμιτό να μην του αρέσει η σκέψη της απειλής. Είναι κατανοητό να καταφεύγει στο χιούμορ ή στη ρητορική απομάκρυνση. Το πρόβλημα δεν είναι αν ο Τραμπ φοβάται ή όχι. Το πρόβλημα είναι ότι η ικανότητα του ηγέτη της μεγαλύτερης στρατιωτικής δύναμης του πλανήτη να μιλά συνεκτικά και νηφάλια σε στιγμές κρίσης δεν αποτελεί απλώς δείκτη προσωπικής ευεξίας, είναι θεσμικό αγαθό. Όταν ο πρόεδρος απαντά στους πυροβολισμούς με συγκριτικούς πίνακες θνησιμότητας μεταξύ Νasκάr και ράντσων, το τι σκεφτόμαστε γι’ αυτόν προσωπικά γίνεται δευτερεύον. Πρωτεύον είναι το τι σηματοδοτεί για τη διακυβέρνηση μιας υπερδύναμης σε εποχή ασύμμετρων κρίσεων, από τον πόλεμο στο Ιράν μέχρι την επόμενη απρόβλεπτη απειλή.

Ο Άλεν συνελήφθη. Το κίνητρο, σύμφωνα με τον ίδιο τον Τραμπ, παραμένει άγνωστο, διερωτηθείς αν συνδέεται με το Ιράν, απάντησε: «Δεν νομίζω, αλλά ποτέ δεν ξέρεις». Η έρευνα συνεχίζεται. Όπως και η αμηχανία πολλών, συμπεριλαμβανομένων Ρεπουμπλικάνων στο παρασκήνιο, που παρακολουθούν τον πρόεδρό τους να μιλά για τη ζωή του σαν να πρόκειται για στατιστικό άρθρο σε περιοδικό ασφαλιστικών εταιρειών.